Có cách làm hết loạn thị tại nhà không và lời khuyên

Chữa loạn thị tại nhà là gì?

Loạn thị là một tật khúc xạ phổ biến của mắt, xảy ra khi giác mạc (lớp màng trong suốt phía trước nhãn cầu) hoặc thể thủy tinh bên trong mắt có độ cong không đồng đều ở mọi kinh tuyến. Ở mắt bình thường, giác mạc có hình dạng cầu cân đối như một quả bóng tròn, giúp các tia sáng đi vào mắt khúc xạ đồng đều và hội tụ chính xác tại một điểm trên võng mạc.

Ngược lại, ở mắt loạn thị, bề mặt giác mạc có hình dạng cong dẹt giống như quả bóng bầu dục, với một kinh tuyến cong hơn các kinh tuyến khác. Sự bất đối xứng này khiến các tia sáng khi đi qua mắt bị bẻ cong không đồng đều, tạo ra nhiều điểm hội tụ khác nhau ở phía trước, phía sau hoặc ngay trên võng mạc thay vì một tiêu điểm duy nhất. Kết quả là hình ảnh thu nhận được bị nhòe, méo mó hoặc có bóng mờ ở cả cự ly nhìn xa lẫn nhìn gần. Loạn thị phần lớn là do bẩm sinh và có xu hướng tồn tại ổn định suốt đời nếu không có can thiệp y khoa.

Thực hư về các bài tập và mẹo chữa loạn thị tại nhà

Nhiều thông tin lan truyền cho rằng việc luyện đảo mắt, bấm huyệt quanh hốc mắt hoặc đắp các loại lá thảo dược có thể giúp mắt hết loạn thị. Tuy nhiên, dưới góc nhìn y khoa nhãn khoa, những phương pháp này hoàn toàn không thể làm hết loạn thị.

Các bài tập vận động nhãn cầu chỉ tác động lên hệ thống cơ vận nhãn bên ngoài và cơ thể mi bên trong mắt, giúp tăng lưu thông máu cục bộ và giảm co quắp điều tiết khi làm việc căng thẳng. Trong khi đó, loạn thị bắt nguồn từ sự bất đối xứng hình học cố định của giác mạc hoặc thể thủy tinh. Không có bất kỳ tác động cơ học nhẹ nhàng hay bài tập nhìn xa nhìn gần nào có thể định hình lại bề mặt cong của giác mạc.

Hơn nữa, việc tự ý day ấn mạnh vào nhãn cầu hoặc đắp các loại lá cây, thuốc bột không rõ nguồn gốc lên mắt còn tiềm ẩn nguy cơ gây trầy xước giác mạc, kích ứng kết mạc hoặc nhiễm trùng nội nhãn nguy hiểm. Người bệnh cần tỉnh táo trước các cam kết chữa khỏi tật khúc xạ không dùng kính được quảng bá sai lệch trên mạng xã hội.

Các phương pháp y khoa giúp cải thiện thị lực cho người loạn thị

Để khắc phục tình trạng nhìn mờ và méo hình do loạn thị gây ra, y học hiện đại áp dụng các biện pháp quang học và phẫu thuật đã được kiểm chứng an toàn và hiệu quả:

Kính gọng khúc xạ: Đây là giải pháp đơn giản, phổ biến và an toàn nhất. Bác sĩ hoặc chuyên viên khúc xạ nhãn khoa sẽ kê đơn mắt kính hình trụ (cylindrical lens) để bù trừ chính xác cho độ cong không đều của giác mạc, giúp ánh sáng hội tụ đúng trên võng mạc.

Kính áp tròng mềm toric hoặc kính áp tròng cứng thấm khí: Dành cho những người muốn thoải mái vận động mà không muốn đeo kính gọng. Kính áp tròng cho người loạn thị cần được thiết kế đặc thù để giữ đúng trục loạn khi chớp mắt.

Kính tiếp xúc định hình giác mạc ban đêm Ortho-K: Đây là loại kính áp tròng cứng đặc biệt được đeo khi ngủ để nắn chỉnh tạm thời độ cong giác mạc, giúp người bệnh nhìn rõ vào ban ngày mà không cần đeo kính. Tuy nhiên, hiệu quả này mang tính tạm thời và giác mạc sẽ trở lại trạng thái cũ nếu ngừng sử dụng.

Phẫu thuật khúc xạ: Các kỹ thuật như Lasik, Femto-Lasik, ReLEx SMILE hoặc PRK sử dụng tia laser để bào mòn và tái định hình bề mặt giác mạc một cách chuẩn xác. Phương pháp này chỉ áp dụng cho người từ 18 tuổi trở lên, có độ khúc xạ ổn định và cấu trúc giác mạc đủ điều kiện an toàn sau khi thăm khám chuyên sâu.

Cách chăm sóc và giảm nhức mỏi mắt cho người loạn thị tại nhà

Dù không thể loại bỏ tật loạn thị, việc áp dụng các thói quen chăm sóc mắt khoa học tại nhà đóng vai trò then chốt trong việc giảm tình trạng nhức mắt, khô mắt và hạn chế tăng độ do mỏi điều tiết:

Quy tắc 20-20-20: Cứ sau mỗi 20 phút làm việc liên tục với màn hình máy tính hoặc đọc sách, hãy hướng mắt nhìn ra một vật thể cách xa khoảng 20 feet (tương đương 6 mét) trong tối thiểu 20 giây. Điều này giúp cơ thể mi được thả lỏng hoàn toàn.

Đảm bảo đủ ánh sáng: Nơi học tập và làm việc cần có ánh sáng phân bổ đều, tránh ánh sáng phản xạ trực tiếp gây lóa mắt. Tránh sử dụng điện thoại thông minh hoặc máy tính bảng trong bóng tối hoàn toàn.

Chớp mắt chủ động và dưỡng ẩm: Khi tập trung nhìn màn hình, tần số chớp mắt thường giảm đáng kể dẫn đến khô rát. Người bệnh nên chủ động chớp mắt đều đặn và có thể sử dụng nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản theo hướng dẫn của dược sĩ hoặc bác sĩ nhãn khoa.

Tuyệt đối không dụi mắt: Hành động dùng tay dụi mạnh vào mắt có thể làm tổn thương biểu mô giác mạc, làm tăng độ loạn thị hoặc làm tiến triển bệnh giác mạc hình chóp ở những người có cơ địa giác mạc yếu.

Lưu ý an toàn

Tuyệt đối không tự ý áp dụng các biện pháp truyền miệng chưa được kiểm chứng y khoa như nhỏ nước ép thảo mộc, đắp thuốc lá, giác hơi hay ấn day mạnh vào nhãn cầu để chữa loạn thị. Những hành động này có thể gây bỏng hóa chất, loét giác mạc hoặc tổn thương dây thần kinh thị giác. Khi mắt có các dấu hiệu bất thường như nhìn mờ đột ngột, thấy quầng sáng, đau nhức mắt dữ dội hoặc méo hình nặng, người bệnh cần đến ngay bệnh viện mắt để được thăm khám kịp thời.

Tóm tắt

Không có phương pháp tự nhiên hay bài tập nào tại nhà có thể làm biến mất hoàn toàn tật loạn thị. Để bảo vệ thị lực và tránh các biến chứng nhược thị, người mắc tật khúc xạ nên thăm khám định kỳ tại cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được tư vấn kính hoặc can thiệp y khoa phù hợp.