Chụp MRI có giảm tuổi thọ không và những lưu ý

Chụp MRI có giảm tuổi thọ không?

Chụp cộng hưởng từ MRI là phương pháp thăm dò hình ảnh không xâm lấn, dựa trên nguyên lý tương tác giữa từ trường cực mạnh, sóng vô tuyến và các nguyên tử hydro trong cơ thể. Khi bệnh nhân nằm trong máy MRI, từ trường tạm thời căn chỉnh các hạt proton, sau đó sóng radio kích thích tạo ra tín hiệu được máy tính thu lại và tái tạo thành hình ảnh sắc nét.

Do cơ chế hoạt động hoàn toàn dựa vào từ tính và sóng tần số radio công suất an toàn, phương pháp này không sinh ra tia xạ có hại. Kỹ thuật MRI được ứng dụng rộng rãi trong chẩn đoán các bệnh lý thần kinh, cơ xương khớp, tim mạch và u bướu. Việc chụp MRI nhiều lần theo chỉ định y tế vẫn bảo đảm tính an toàn cao và không ảnh hưởng đến tuổi thọ trung bình của người bệnh.

Nguyên lý an toàn của chụp cộng hưởng từ MRI

Điểm khác biệt cốt lõi giữa chụp MRI và các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh như X-quang hay cắt lớp vi tính CT nằm ở năng lượng bức xạ. Chụp X-quang và CT sử dụng bức xạ ion hóa với khả năng làm đứt gãy liên kết hóa học hoặc gây tổn thương chuỗi ADN nếu tích lũy liều lượng cao. Ngược lại, kỹ thuật MRI chỉ sử dụng từ trường tĩnh và sóng vô tuyến tần số thấp thuộc nhóm bức xạ không ion hóa.

Các nghiên cứu y khoa lâm sàng và thực nghiệm thực hiện suốt nhiều thập kỷ qua đều khẳng định từ trường tĩnh dùng trong chụp MRI không gây biến đổi gen, không kích thích sự phát triển của tế bào ung thư và không làm giảm thọ mạng của con người. Do đó, người bệnh hoàn toàn có thể yên tâm khi được chỉ định thực hiện phương pháp thăm dò này.

Mức độ an toàn của thuốc đối quang từ khi chụp MRI

Trong một số trường hợp cần làm rõ ranh giới tổn thương hoặc quan sát mạch máu, bác sĩ có thể chỉ định tiêm thuốc đối quang từ chứa hoạt chất gadolinium. Đây là loại thuốc hỗ trợ hình ảnh được đánh giá có độ an toàn cao hơn đáng kể so với thuốc cản quang chứa iot dùng trong chụp CT.

Phần lớn lượng gadolinium sau khi tiêm sẽ được hệ tiết niệu và thận đào thải hoàn toàn ra khỏi cơ thể trong vòng vài giờ đến vài ngày. Mặc dù một tỷ lệ rất nhỏ người bệnh có thể gặp phản ứng nhẹ như bồn chồn, buồn nôn hoặc mẩn ngứa, những biểu hiện này thường tự hết. Rủi ro xơ hóa hệ thống do thận chỉ xảy ra ở những người bị suy thận nặng giai đoạn cuối. Do đó, bác sĩ luôn kiểm tra chức năng thận trước khi tiêm thuốc để bảo đảm an toàn tối đa cho bệnh nhân.

Tần suất chụp MRI và những tác động tới sức khỏe

Việc chụp MRI nhiều lần có gây tích tụ tác hại hay làm ngắn tuổi thọ hay không là nỗi bận tâm của những bệnh nhân cần theo dõi bệnh mạn tính. Vì không có tia phóng xạ tích lũy trong mô cơ thể, việc thực hiện chụp MRI lặp lại theo đúng yêu cầu chuyên môn hoàn toàn không gây tác động tiêu cực đến sức khỏe dài hạn.

Tuy nhiên, người bệnh không nên tự ý yêu cầu chụp MRI liên tục khi không có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa. Việc chụp nhiều lần không gây nhiễm xạ nhưng có thể gây lãng phí chi phí y tế và tạo tâm lý căng thẳng không cần thiết. Thêm vào đó, thời gian nằm trong khoang máy hẹp kéo dài có thể gây khó chịu cho những người có chứng sợ không gian kín.

Các đối tượng cần cẩn trọng và lưu ý an toàn khi chụp MRI

Mặc dù từ trường không gây hại cho tế bào, lực từ trường cực mạnh trong phòng chụp MRI có thể tương tác mạnh mẽ với các vật kim loại hoặc thiết bị điện tử cấy ghép trong cơ thể. Các thiết bị như máy tạo nhịp tim, van tim nhân tạo thế hệ cũ, mảnh đạn kim loại hay khớp nhân tạo có thể bị lệch vị trí hoặc rối loạn hoạt động dưới tác động của từ trường.

Do vậy, trước khi tiến hành chụp, người bệnh bắt buộc phải khai báo đầy đủ tiền sử phẫu thuật và tháo bỏ toàn bộ vật dụng kim loại như trang sức, răng giả, đồng hồ. Phụ nữ mang thai trong 3 tháng đầu cũng cần sự cân nhắc kỹ lưỡng từ bác sĩ sản khoa và chẩn đoán hình ảnh để bảo đảm an toàn tuyệt đối cho sự phát triển của thai nhi.

Lưu ý an toàn

Chụp MRI là quy trình thăm dò an toàn nhưng đòi hỏi tuân thủ nghiêm ngặt các quy định phòng chụp. Bệnh nhân cần thông báo ngay cho nhân viên y tế nếu có tiền sử dị ứng, suy thận nặng, mang thai hoặc đang mang các thiết bị kim loại, máy tạo nhịp tim trong người. Tuyệt đối không mang vật dụng chứa kim loại vào phòng từ trường để tránh tai nạn hy hữu. Mọi chỉ định chụp MRI nên được tư vấn trực tiếp bởi bác sĩ chuyên khoa.

Tóm tắt

Tóm lại, chụp MRI không hề làm giảm tuổi thọ hay gây hại cho sức khỏe dài hạn vì không sử dụng bức xạ ion hóa. Đây là công cụ chẩn đoán hình ảnh an toàn, chính xác và hiệu quả cao trong y học hiện đại. Khi có chỉ định chụp MRI từ bác sĩ, người bệnh hoàn toàn có thể an tâm thực hiện quy trình theo đúng hướng dẫn an toàn của cơ sở y tế.