Chụp MRI có ảnh hưởng tới sức khỏe không? Có làm giảm tuổi thọ không?

Chụp MRI có ảnh hưởng tới sức khỏe không là gì?

Chụp cộng hưởng từ, thường được viết tắt là MRI theo thuật ngữ tiếng Anh Magnetic Resonance Imaging, là một kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn có độ phân giải cao. Khác biệt cốt lõi giữa chụp MRI và các kỹ thuật như chụp X-quang hay chụp cắt lớp vi tính CT scanner nằm ở việc MRI hoàn toàn không sử dụng bức xạ ion hóa.

Phương pháp này tạo ra hình ảnh giải phẫu chi tiết thông qua việc sử dụng từ trường mạnh và các chuỗi xung sóng tần số vô tuyến. Nhờ khả năng phân tách mô mềm vượt trội, chụp cộng hưởng từ giúp bác sĩ quan sát rõ nét não bộ, tủy sống, dây chằng, cơ bắp và các tạng trong ổ bụng mà các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác khó thể hiện rõ. Do đó, đây là công cụ hỗ trợ chẩn đoán đắc lực trong nhiều chuyên khoa từ thần kinh đến cơ xương khớp và ung bướu.

Cơ chế hoạt động của chụp cộng hưởng từ MRI

Kỹ thuật chụp cộng hưởng từ hoạt động dựa trên hiện tượng cộng hưởng từ hạt nhân của các nguyên tử hydro trong cơ thể khi đặt dưới từ trường mạnh và kích thích bởi sóng vô tuyến. Khác với chụp X-quang thông thường hoặc chụp cắt lớp vi tính CT, kỹ thuật này hoàn toàn không dùng bức xạ ion hóa.

Các tín hiệu thu nhận được từ phản ứng của mô cơ thể sẽ được máy tính xử lý thành hình ảnh cắt lớp chi tiết về cấu trúc giải phẫu. Nhờ không sử dụng tia X, việc ghi hình bằng từ trường không gây tổn thương phân tử DNA và không làm tăng nguy cơ biến đổi tế bào do nhiễm xạ. Do đó, người bệnh không cần lo ngại về nguy cơ tích tụ phóng xạ sau các lần kiểm tra.

Chụp MRI có làm giảm tuổi thọ hay gây hại lâu dài không

Nhiều người bệnh lo lắng từ trường cực mạnh có thể gây tổn thương mô não, tủy sống hoặc làm suy giảm tuổi thọ sau này. Tuy nhiên, các nghiên cứu y khoa lâm sàng và kinh nghiệm ứng dụng thực tế nhiều thập kỷ qua đều khẳng định từ trường tĩnh và sóng vô tuyến trong y tế không gây tổn hại cấu trúc sinh học lâu dài.

Bản chất của từ trường không làm thay đổi chức năng sinh lý của các cơ quan nội tạng hay hệ tuần hoàn. Khi quá trình chụp kết thúc và người bệnh rời khỏi lồng chụp, các nguyên tử trong cơ thể sẽ nhanh chóng trở lại trạng thái cân bằng tự nhiên. Không có mối liên hệ nào giữa việc chụp cộng hưởng từ với sự suy giảm tuổi thọ hay tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.

Những rủi ro cần lưu ý liên quan đến từ trường và kim loại

Rủi ro lớn nhất trong phòng chụp cộng hưởng từ không đến từ bức xạ mà xuất phát từ tương tác của từ trường cực mạnh với kim loại. Từ trường có thể hút mạnh các vật dụng sắt từ hoặc làm dịch chuyển các thiết bị cấy ghép như máy tạo nhịp tim, van tim nhân tạo, máy ốc tai điện tử hay mảnh đạn trong cơ thể.

Ngoài ra, dòng điện cảm ứng do sóng vô tuyến tạo ra có thể làm nóng cục bộ các dị vật kim loại, gây bỏng mô xung quanh. Do đó, quy trình kiểm tra và sàng lọc trước khi bước vào phòng máy là bắt buộc để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người bệnh và nhân viên y tế. Người chụp cần tháo bỏ toàn bộ trang sức, đồng hồ, kẹp tóc, thẻ từ và thiết bị điện tử cá nhân.

Lưu ý an toàn khi sử dụng thuốc đối quang từ

Trong một số trường hợp khảo sát mạch máu, khối u hoặc tổn thương viêm, bác sĩ có thể chỉ định tiêm thuốc đối quang từ chứa gadolinium vào tĩnh mạch nhằm tăng độ tương phản của hình ảnh. Thuốc này được đào thải chủ yếu qua thận và nhìn chung có độ an toàn cao hơn so với thuốc cản quang chứa iod dùng trong chụp cắt lớp vi tính.

Tuy nhiên, một số trường hợp vẫn có thể gặp tác dụng phụ không mong muốn như cảm giác nóng bừng, buồn nôn, ngứa da hoặc phản ứng dị ứng nhẹ. Ở bệnh nhân suy thận nặng mạn tính, thuốc có nguy cơ tích tụ gây xơ hóa mô, vì vậy xét nghiệm đánh giá chức năng lọc cầu thận luôn được thực hiện cẩn thận trước khi chỉ định tiêm thuốc.

Các bước chuẩn bị cần thiết để đảm bảo an toàn khi chụp MRI

Để buổi chụp diễn ra thuận lợi và an toàn, người bệnh cần chủ động khai báo tiền sử sức khỏe với bác sĩ chỉ định và kỹ thuật viên chẩn đoán hình ảnh. Đặc biệt, cần nêu rõ thông tin về dị vật kim loại, máy tạo nhịp tim, nẹp xương, răng giả cố định, hình xăm hoặc tiền sử dị ứng thuốc và bệnh lý thận mạn tính.

Phụ nữ nghi ngờ có thai hoặc đang mang thai cần thông báo ngay để bác sĩ đánh giá mức độ cần thiết của việc chỉ định. Trong suốt quá trình chụp, người bệnh cần nằm yên tĩnh theo hướng dẫn của kỹ thuật viên, đeo tai nghe giảm tiếng ồn từ máy và sử dụng bóng bóp cấp cứu nối với bàn điều khiển nếu cảm thấy khó chịu hoặc sợ không gian kín.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính giáo dục sức khỏe và tham khảo tổng quát, không thay thế cho đánh giá chuyên môn của bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý vào phòng chụp từ trường khi chưa qua kiểm tra sàng lọc an toàn kim loại. Mọi quyết định chỉ định chụp hoặc tiêm thuốc đối quang từ đều cần được bác sĩ chuyên khoa chẩn đoán hình ảnh thăm khám và đánh giá cụ thể dựa trên tình trạng sức khỏe cá nhân.

Tóm tắt

Chụp cộng hưởng từ MRI là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh an toàn, không sử dụng bức xạ ion hóa và không làm suy giảm tuổi thọ. Khi được bác sĩ chỉ định và tuân thủ đúng quy trình sàng lọc kim loại, người bệnh có thể hoàn toàn yên tâm thực hiện để phục vụ chẩn đoán và điều trị kịp thời.