Chữa viêm tai giữa không dùng kháng sinh có được không?

Chữa viêm tai giữa không dùng kháng sinh?

Viêm tai giữa là tổn thương niêm mạc hòm tai, thường phát triển sau các đợt nhiễm trùng đường hô hấp trên như cảm cúm, viêm mũi họng. Khi vòi nhĩ bị tắc nghẽn hoặc sưng nề, dịch tiết tích tụ trong tai giữa tạo điều kiện cho vi-rút hoặc vi khuẩn phát triển. Trường hợp nguyên nhân do vi-rút, kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng tiêu diệt mầm bệnh. Ngay cả với trường hợp do vi khuẩn nhẹ ở trẻ trên 2 tuổi hoặc người lớn, hệ miễn dịch của cơ thể cũng có khả năng tự dọn dẹp nhiễm trùng trong vòng 48 đến 72 giờ đầu. Do đó, chiến lược theo dõi cảnh giác kết hợp giảm đau triệu chứng được xem là hướng tiếp cận phù hợp đối với các trường hợp viêm tai giữa cấp mức độ nhẹ và không có yếu tố nguy cơ cao.

Trường hợp viêm tai giữa có thể theo dõi chưa cần dùng kháng sinh

• Phương pháp theo dõi chờ đợi thường được chỉ định cho người lớn hoặc trẻ em từ 2 tuổi trở lên bị viêm tai giữa cấp nhẹ ở một bên tai, không kèm theo các triệu chứng toàn thân nặng như sốt cao liên tục hay đau tai dữ dội. Trong 48 đến 72 giờ đầu tiên kể từ khi khởi phát triệu chứng, người bệnh sẽ được hướng dẫn chăm sóc hỗ trợ và theo dõi sát sao sự chuyển biến của bệnh.
• Bên cạnh đó, dạng viêm tai giữa tiết dịch, tức là có dịch tích tụ sau màng nhĩ nhưng không có dấu hiệu nhiễm trùng cấp tính hay đau sốt, đa phần cũng không có chỉ định dùng kháng sinh. Lượng dịch này thường tự tiêu đi sau vài tuần đến vài tháng. Việc thăm khám định kỳ với bác sĩ Tai Mũi Họng để kiểm tra màng nhĩ và sức nghe trong giai đoạn này là rất quan trọng để đảm bảo không xảy ra hiện tượng giảm thính lực kéo dài.

Các biện pháp hỗ trợ kiểm soát triệu chứng viêm tai giữa tại nhà

• Khi áp dụng chiến lược chờ đợi không dùng kháng sinh, mục tiêu chính là giảm nhẹ cảm giác khó chịu và đau đớn cho người bệnh. Việc kiểm soát cơn đau là ưu tiên hàng đầu, có thể sử dụng các thuốc giảm đau hạ sốt thông thường theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn. Chườm ấm nhẹ nhàng lên vùng tai ngoài bị đau cũng giúp xoa dịu cảm giác tức nặng tai.
• Người bệnh cần nghỉ ngơi đầy đủ, uống đủ nước và giữ vệ sinh mũi họng sạch sẽ bằng nước muối sinh lý để làm thông thoáng đường hô hấp trên, giảm áp lực lên vòi nhĩ. Tuy nhiên, tuyệt đối không tự ý nhỏ bất kỳ loại thuốc, lá cây hay dung dịch lạ nào vào trong ống tai khi chưa được bác sĩ khám và xác nhận màng nhĩ còn nguyên vẹn, nhằm tránh nguy cơ gây nhiễm trùng sâu hoặc tổn thương tai trong.

Thời điểm bắt buộc phải sử dụng kháng sinh theo chỉ định y tế

• Kháng sinh vẫn là điều trị thiết yếu và không thể thay thế trong các tình trạng viêm tai giữa cấp nhiễm khuẩn nặng hoặc có nguy cơ biến chứng cao. Bác sĩ sẽ kê đơn kháng sinh ngay lập tức cho trẻ dưới 6 tháng tuổi, trẻ từ 6 tháng đến 2 tuổi bị viêm tai giữa cấp tính ở cả hai bên tai, hoặc bất kỳ bệnh nhân nào xuất hiện triệu chứng rầm rộ như sốt cao kéo dài, đau tai dữ dội, chảy mủ tai hoặc mệt mỏi lừ đừ.
• Ngoài ra, nếu sau 48 đến 72 giờ áp dụng phương pháp theo dõi mà các triệu chứng không có xu hướng giảm bớt hoặc trở nên nghiêm trọng hơn, việc chuyển sang điều trị kháng sinh là bắt buộc. Việc dùng loại kháng sinh nào, liều lượng bao nhiêu và thời gian uống kéo dài bao lâu phải tuyệt đối tuân thủ theo đơn thuốc của bác sĩ Tai Mũi Họng để đảm bảo diệt sạch vi khuẩn và ngăn ngừa tái phát.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục và tham khảo kiến thức y học tổng quan, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa trực tiếp. Mỗi bệnh nhân viêm tai giữa có tình trạng lâm sàng và cơ địa hoàn toàn khác nhau. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, tự dừng liều kháng sinh khi thấy bớt đau, hoặc áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng vào tai. Khi có dấu hiệu đau tai, ù tai hay giảm thính lực, hãy đến cơ sở y tế có chuyên khoa Tai Mũi Họng để được thăm khám và nhận hướng dẫn điều trị an toàn từ bác sĩ.

Tóm tắt

Việc chữa viêm tai giữa không dùng kháng sinh là hoàn toàn có thể thực hiện an toàn trong những trường hợp nhẹ, do vi-rút hoặc theo chỉ định theo dõi sát của bác sĩ. Tuy nhiên, việc đánh giá đúng mức độ bệnh và quyết định thời điểm cần dùng kháng sinh đóng vai trò quyết định để tránh các biến chứng nguy hiểm. Người bệnh nên chủ động thăm khám y tế sớm để có phương án xử trí phù hợp nhất.