Chích lẹo mắt tại nhà có an toàn không và cách xử trí đúng

Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.

Lẹo mắt là tình trạng nhiễm trùng cấp tính tại gốc lông mi hoặc tuyến bã nhờn mi mắt, gây ra khối sưng đỏ, đau rát và thường chứa mủ. Khi bị lẹo mắt, nhiều người có tâm lý muốn chích hoặc nặn nốt mủ tại nhà để giảm bớt cảm giác căng tức.

Tuy nhiên, việc tự ý chích lẹo mắt tại nhà hoàn toàn không được khuyến cáo dưới bất kỳ hình thức nào. Hành động dùng kim, tay hoặc dụng cụ không tiệt trùng để đâm nặn ổ mủ có thể đẩy vi khuẩn vào sâu trong các tổ chức mô xung quanh, dẫn đến những biến chứng nguy hiểm cho thị lực.

Để bảo vệ đôi mắt, người bệnh cần hiểu rõ nguy cơ của việc tự can thiệp và áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà an toàn theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa Mắt.

Chích lẹo mắt tại nhà là gì?

Lẹo mắt hình thành do sự tắc nghẽn và nhiễm trùng ở các tuyến bã nhờn Zeis, Moll hoặc tuyến Meibomius tại mi mắt, phổ biến nhất là do vi khuẩn tụ cầu Staphylococcus vàng gây ra. Tổn thương thường xuất hiện dưới dạng một nốt mụn nhỏ sưng đỏ, ấn đau, nằm ở mép mi mắt hoặc bên trong sụn mi. Quá trình viêm khiến mủ tích tụ bên trong nốt lẹo, gây ra cảm giác cộm vướng, chảy nước mắt và nhạy cảm với ánh sáng. Mặc dù lẹo mắt phần lớn là tổn thương lành tính và có thể tự thuyên giảm sau vài ngày đến một tuần nếu được giữ vệ sinh sạch sẽ, việc thiếu kiến thức chăm sóc hoặc cố tình tác động vật lý mạnh có thể biến một tổn thương đơn giản thành viêm nhiễm lan rộng. Việc nhận biết bản chất của lẹo mắt giúp người bệnh giữ thái độ bình tĩnh và chăm sóc đúng cách.

Tác hại nghiêm trọng khi tự chích lẹo mắt tại nhà

Tự ý chích hoặc nặn lẹo mắt bằng các dụng cụ tự chế tại nhà mang lại nhiều rủi ro lớn cho sức khỏe đôi mắt. Mi mắt là khu vực chứa mạng lưới mạch máu phong phú và có liên kết chặt chẽ với các cấu trúc sâu bên trong hốc mắt. Việc chích lẹo không đảm bảo vô trùng có thể đưa tụ cầu khuẩn và các tác nhân gây bệnh xâm nhập sâu vào tổ chức tế bào quanh hốc mắt, gây viêm mi mắt lan tỏa hoặc viêm tĩnh mạch xoang hang. Ngoài ra, lực nặn không đúng kỹ thuật có thể làm dập nát mô mềm mi mắt, để lại sẹo xấu, gây xơ hóa mi mắt hoặc làm biến dạng bờ mi. Trong một số trường hợp, hành động tự can thiệp còn khiến vi khuẩn lây lan sang các tuyến bã nhờn lân cận, làm xuất hiện thêm nhiều nốt lẹo mới trên cùng một mi mắt hoặc sang mắt đối diện.

Phương pháp chườm ấm hỗ trợ gôm mủ và giảm đau rát

Thay vì chích nặn, chườm ấm là phương pháp hỗ trợ điều trị lẹo mắt tại nhà an toàn và mang lại hiệu quả cao được các bác sĩ chuyên khoa khuyến cáo. Nhiệt độ ấm giúp tăng cường tuần hoàn máu đến khu vực mi mắt bị viêm, thúc đẩy quá trình đáp ứng miễn dịch tự nhiên của cơ thể. Đồng thời, hơi ấm làm mềm các chất tiết bã nhờn bị đông đặc trong lòng tuyến, giúp ống tuyến mở rộng để mủ vỡ và thoát ra ngoài tự nhiên mà không cần can thiệp xâm lấn. Người bệnh có thể dùng một miếng gạc sạch hoặc khăn mềm ngâm trong nước ấm sạch, vắt bớt nước rồi đắp nhẹ nhàng lên mi mắt khép kín trong khoảng mười đến mười lăm phút. Thực hiện đều đặn ba đến bốn lần mỗi ngày sẽ giúp giảm bớt cảm giác sưng đau, cộm vướng và đẩy nhanh tốc độ phục hồi của bờ mi.

Vệ sinh bờ mi và thói quen sinh hoạt khi bị lẹo mắt

Trong thời gian bị lẹo mắt, việc giữ vệ sinh bờ mi đúng cách đóng vai trò quyết định giúp hạn chế sự phát triển của vi khuẩn. Người bệnh nên rửa tay sạch sẽ bằng xà phòng trước và sau khi chạm vào khu vực quanh mắt. Sử dụng dung dịch nước muối sinh lý để lau nhẹ bờ mi hàng ngày giúp loại bỏ gèn mắt, vảy tiết và chất nhờn dư thừa. Bên cạnh đó, cần tạm dừng hoàn toàn việc sử dụng kính áp tròng và trang điểm mắt như kẻ mắt, mascara hay dán mi giả trong suốt quá trình tổn thương chưa lành hẳn. Các dụng cụ trang điểm cũ hoặc kính áp tròng dùng lại có thể tích tụ vi khuẩn khiến tình trạng nhiễm trùng trở nên tồi tệ hơn. Người bệnh cũng nên hạn chế thói quen dụi mắt và bảo vệ mắt khỏi bụi bẩn bằng cách đeo kính mát khi đi ra ngoài.

Quy trình chích lẹo mắt chuẩn y khoa tại cơ sở y tế

Khi nốt lẹo mắt có kích thước lớn, chứa nhiều mủ, gây đau đớn kéo dài hoặc không tự vỡ sau nhiều ngày chườm ấm, người bệnh nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa Mắt để được thăm khám. Tại cơ sở y tế, thủ thuật rạch tháo mủ lẹo mắt được thực hiện trong môi trường vô trùng tuyệt đối. Bác sĩ sẽ tiến hành gây tê tại chỗ để người bệnh không cảm thấy đau đớn, sau đó rạch một đường nhỏ tinh vi trùng với đường nếp mi hoặc mặt trong sụn mi để dẫn lưu toàn bộ dịch mủ và mô hoại tử ra ngoài. Sau thủ thuật, bác sĩ có thể chỉ định các loại thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc tra mắt kháng sinh, kháng viêm phù hợp nhằm phòng ngừa tái phát và hỗ trợ vết rạch mau lành mà không để lại sẹo gây ảnh hưởng thẩm mỹ.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa chung, không thay thế cho lời khuyên, chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự mua thuốc kháng sinh, thuốc nhỏ mắt chứa corticosteroid hoặc áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng chưa qua kiểm chứng như đắp lá, nhỏ chanh vào mắt. Việc sử dụng thuốc sai cách có thể gây ra các tác dụng phụ nguy hiểm như tăng áp lực trong mắt hoặc tổn thương giác mạc.

Tóm tắt

Tự chích lẹo mắt tại nhà là thói quen tiềm ẩn nhiều nguy cơ nhiễm trùng và biến chứng nguy hiểm cho thị lực. Việc áp dụng các biện pháp chăm sóc an toàn như chườm ấm và giữ vệ sinh bờ mi sạch sẽ là giải pháp phù hợp nhất để hỗ trợ mắt mau lành. Khi lẹo mắt kéo dài hoặc sưng đau nhiều, người bệnh nên chủ động đến các cơ sở y tế chuyên khoa Mắt để được bác sĩ thăm khám và xử trí đúng kỹ thuật.