Chế độ dinh dưỡng cho người mắc COVID-19 cách ly tại nhà

Dinh dưỡng cho F0 tại nhà là gì?

Người mắc COVID-19 khi cách ly và theo dõi tại nhà thường gặp các triệu chứng như sốt, mệt mỏi, ho, đau họng, nghẹt mũi cùng tình trạng suy giảm hoặc mất khứu giác, vị giác. Những biểu hiện này trực tiếp làm giảm cảm giác thèm ăn, khiến cơ thể khó hấp thu dinh dưỡng trong khi nhu cầu năng lượng và các dưỡng chất lại gia tăng nhằm phục vụ hoạt động của hệ thống miễn dịch chống lại virus SARS-CoV-2.

Một chế độ dinh dưỡng hợp lý đóng vai trò nền tảng giúp ngăn ngừa tình trạng suy dinh dưỡng cấp tính, hạn chế teo cơ và hỗ trợ tái tạo mô tổn thương. Việc cung cấp đầy đủ các nhóm chất thiết yếu, kiểm soát lượng nước và điện giải sẽ tạo điều kiện thuận lợi để cơ thể duy trì sức bền, giảm thiểu nguy cơ bệnh chuyển nặng và rút ngắn thời gian hồi phục thể trạng sau giai đoạn nhiễm bệnh cấp tính.

Đảm bảo đủ năng lượng và tăng cường nhóm thực phẩm giàu đạm

Nhu cầu chuyển hóa của cơ thể trong giai đoạn sốt và nhiễm trùng tăng cao, đòi hỏi người bệnh phải được nạp đủ năng lượng để duy trì hoạt động sống. Chất đạm giữ vai trò đặc biệt cốt lõi trong việc tổng hợp kháng thể, sản sinh tế bào miễn dịch và ngăn ngừa mất khối cơ do nằm nghỉ nhiều ngày.

Bữa ăn hàng ngày nên kết hợp đa dạng các nguồn đạm động vật và đạm thực vật. Đạm động vật có giá trị sinh học cao bao gồm thịt gia cầm, thịt nạc, cá béo, trứng và các sản phẩm từ sữa. Đạm thực vật có thể bổ sung từ các loại đậu đỗ, đậu phụ và các loại hạt dinh dưỡng. Nếu cảm giác mệt mỏi làm giảm lượng ăn trong các bữa chính, người bệnh nên chia nhỏ khẩu phần thành năm đến sáu bữa trong ngày, bổ sung thêm sữa chua, sữa hạt hoặc súp đạm để cung cấp dinh dưỡng liên tục mà không gây quá tải cho hệ tiêu hóa.

Bù đủ nước và cân bằng chất điện giải cho cơ thể

Sốt, đổ mồ hôi, thở nhanh và trong một số trường hợp có kèm tiêu chảy nhẹ khiến cơ thể người mắc COVID-19 mất đi một lượng nước và chất khoáng đáng kể. Thiếu nước không chỉ khiến người bệnh mệt mỏi, đau đầu nhiều hơn mà còn làm đờm đặc quánh, gây khó khăn cho việc bài tiết dịch đường hô hấp.

Người bệnh cần duy trì thói quen uống nước ấm đều đặn suốt cả ngày, không đợi đến khi thấy khát mới uống. Ngoài nước lọc thông thường, các loại nước như dung dịch oresol pha đúng tỷ lệ chỉ dẫn, nước dừa tươi, nước canh rau, nước luộc thịt hoặc nước ép hoa quả tươi không thêm đường là những lựa chọn rất tốt để bổ sung đồng thời kali, natri và các khoáng chất bị thất thoát. Tránh sử dụng các loại đồ uống chứa cồn, trà đặc hoặc cà phê vì các chất kích thích này có thể làm tăng đào thải nước qua đường tiểu và gây rối loạn giấc ngủ.

Bổ sung vitamin và khoáng chất từ rau xanh và trái cây tươi

Các vi chất dinh dưỡng đóng vai trò chất xúc tác sinh học trong hệ thống miễn dịch, đặc biệt là vitamin A, vitamin C, vitamin D, vitamin E, kẽm và selen. Thay vì lạm dụng các loại viên uống bổ sung liều cao khi chưa có hướng dẫn y tế, người bệnh nên ưu tiên hấp thu các dưỡng chất này thông qua chế độ ăn tươi mới.

Rau củ có màu xanh thẫm như rau ngót, cải bó xôi, bông cải xanh và các loại củ quả màu vàng, đỏ như cà rốt, cà chua, ớt chuông, bí đỏ cung cấp dồi dào chất chống oxy hóa và tiền vitamin A giúp bảo vệ niêm mạc đường hô hấp. Các loại quả mọng, cam, bưởi, ổi, kiwi là nguồn vitamin C tự nhiên thúc đẩy sự phục hồi mô tế bào. Các loại thủy hải sản có vỏ, thịt đỏ vừa phải, trứng và nấm là nguồn cung cấp kẽm tự nhiên giúp điều hòa hoạt động của các tế bào lympho.

Chế biến thức ăn mềm, lỏng và dễ nuốt khi có biểu hiện đau rát họng

Đau rát họng, ho rát cổ và mất khứu giác, vị giác là những trở ngại lớn khiến người bệnh khó nuốt thức ăn đặc, thô ráp hoặc có cảm giác buồn nôn. Để vượt qua tình trạng này, cách chế biến đóng vai trò quyết định đến khả năng tiếp nhận dinh dưỡng của người bệnh.

Thực phẩm nên được nấu nhừ, thái nhỏ hoặc xay nhuyễn dưới dạng cháo, súp, canh hầm hoặc bột dinh dưỡng để dễ nuốt và tiêu hóa nhanh chóng. Thức ăn nên được giữ ở nhiệt độ ấm vừa phải, tránh ăn quá nóng làm kích ứng niêm mạc họng hoặc ăn đồ quá lạnh gây phản xạ ho. Việc nêm nếm gia vị thảo mộc tự nhiên như gừng, sả, tía tô, hành hoa không chỉ giúp kích thích vị giác và mùi thơm mà còn có tác dụng làm ấm cơ thể, thông thoáng đường thở tự nhiên.

Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, nhiều muối và đường ngọt nhân tạo

Trong quá trình cơ thể đang phải đương đầu với phản ứng viêm, việc tiêu thụ nhiều thực phẩm công nghiệp chế biến sẵn có thể làm tăng gánh nặng chuyển hóa và kéo dài tình trạng mệt mỏi. Các món ăn nhiều dầu mỡ chiên rán dễ gây chướng bụng, đầy hơi, khó tiêu và trào ngược dạ dày thực quản, làm trầm trọng thêm triệu chứng ho.

Lượng muối đưa vào cơ thể cần được kiểm soát ở mức vừa phải để tránh tích nước và ảnh hưởng xấu đến huyết áp, đặc biệt ở người có bệnh nền tim mạch. Bánh kẹo ngọt, đồ uống có gas và thực phẩm nhiều đường đơn cũng nên hạn chế tối đa, bởi lượng đường dư thừa có thể thúc đẩy phản ứng viêm và ức chế tạm thời hoạt động của một số bạch cầu trong hệ miễn dịch. Thay vào đó, hãy ưu tiên chất béo tốt từ dầu thực vật, quả bơ hoặc các loại hạt.

Lưu ý an toàn

Thông tin dinh dưỡng nêu trên mang tính chất hỗ trợ nâng đỡ thể trạng và không thay thế cho các chỉ định y khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng dồn dập các loại thực phẩm chức năng hoặc vitamin liều cao khi chưa có ý kiến của bác sĩ, nhằm tránh nguy cơ ngộ độc gan, thận. Trường hợp người mắc COVID-19 có kèm các bệnh nền mạn tính như đái tháo đường, suy tim, bệnh thận mạn hoặc bệnh gan, chế độ ăn cần tuân thủ nghiêm ngặt theo phác đồ dinh dưỡng cá thể hóa của bác sĩ điều trị.

Tóm tắt

Chăm sóc dinh dưỡng khoa học và kiên trì là điểm tựa vững chắc giúp người mắc COVID-19 tại nhà vượt qua giai đoạn nhiễm trùng cấp tính. Bằng việc cân đối đủ các nhóm dưỡng chất, uống đủ nước và lắng nghe tín hiệu của cơ thể, người bệnh sẽ nhanh chóng tái tạo năng lượng và trở lại với nhịp sống khỏe mạnh thường ngày.