Cắt một bên buồng trứng có con được không? Giải đáp

Cắt một bên buồng trứng có con được không là gì?

Phẫu thuật cắt một bên buồng trứng là thủ thuật ngoại khoa nhằm loại bỏ hoàn toàn một buồng trứng ở bên phải hoặc bên trái của khung chậu người phụ nữ. Can thiệp này thường được chỉ định trong các trường hợp cấp cứu hoặc điều trị bệnh lý như u nang buồng trứng kích thước lớn gây xoắn nghẹt, u nang vỡ xuất huyết, áp xe phần phụ không đáp ứng điều trị nội khoa hoặc thai ngoài tử cung làm tổn thương nghiêm trọng mô buồng trứng. Mặc dù một cơ quan sản xuất giao tử bị cắt bỏ, hệ thống sinh sản của người phụ nữ vẫn giữ lại buồng trứng bên kia cùng ống dẫn trứng tương ứng, tạo tiền đề duy trì chức năng nội tiết và khả năng sinh sản lâu dài.

Khả năng thụ thai tự nhiên sau phẫu thuật cắt một bên buồng trứng

Hệ thống sinh sản của nữ giới thông thường có hai buồng trứng nằm ở hai bên tử cung, hoạt động luân phiên hoặc phối hợp để sản xuất tế bào trứng và tiết hormone sinh dục nữ như estrogen và progesterone. Khi phải phẫu thuật cắt bỏ một bên buồng trứng do các bệnh lý như u nang buồng trứng, xoắn buồng trứng, viêm nhiễm nặng hay thai ngoài tử cung tại buồng trứng, cơ thể người phụ nữ vẫn giữ lại buồng trứng đối bên. Buồng trứng còn lại này có khả năng đảm nhận chức năng sản xuất hormone nội tiết và phóng noãn đều đặn mỗi chu kỳ kinh nguyệt, nhờ đó người phụ nữ vẫn có thể mang thai tự nhiên bình thường.

Điều kiện tiên quyết để quá trình thụ thai tự nhiên diễn ra sau phẫu thuật là buồng trứng còn lại phải hoạt động bình thường, nang noãn phát triển tốt và ống dẫn trứng cùng bên không bị tắc nghẽn hay tổn thương. Ngoài ra, tử cung phải đảm bảo điều kiện thuận lợi cho phôi làm tổ và sức khỏe tinh trùng của người bạn đời đạt chất lượng ổn định. Vì vậy, việc mất đi một bên buồng trứng không làm triệt tiêu khả năng sinh sản của nữ giới như nhiều người lo lắng.

Hoạt động bù trừ của buồng trứng còn lại và dự trữ buồng trứng

Sau phẫu thuật cắt một bên buồng trứng, cơ chế tự điều hòa của hệ nội tiết trục dưới đồi – tuyến yên – buồng trứng sẽ kích thích buồng trứng còn lại hoạt động bù trừ. Buồng trứng này có thể phóng noãn định kỳ hàng tháng để duy trì chu kỳ kinh nguyệt và bảo tồn chức năng sinh sản cho cơ thể.

Tuy nhiên, do chỉ còn một cơ quan duy nhất đảm nhiệm việc tích trữ và phóng noãn, tổng số lượng nang noãn dự trữ của người phụ nữ sẽ giảm đi so với ban đầu. Mặc dù số lượng trứng giảm, chất lượng tế bào noãn không bị suy giảm trực tiếp bởi vết mổ cắt buồng trứng trước đó. Khả năng thụ thai thực tế phụ thuộc nhiều vào độ tuổi của người phụ nữ tại thời điểm dự định có thai, tình trạng của niêm mạc tử cung và độ thông suốt của ống dẫn trứng còn lại. Phụ nữ trẻ tuổi sau khi phẫu thuật một bên buồng trứng thường có khả năng mang thai tương đối thuận lợi nếu buồng trứng đối bên hoàn toàn khỏe mạnh.

Các xét nghiệm kiểm tra chức năng sinh sản cần thiết

Để chuẩn bị mang thai thuận lợi sau phẫu thuật, phụ nữ nên chủ động đến các cơ sở y tế chuyên khoa phụ sản để kiểm tra sức khỏe sinh sản toàn diện. Bác sĩ chuyên khoa sẽ tiến hành siêu âm đầu dò âm đạo để quan sát hình thái tử cung, cấu trúc buồng trứng còn lại và kiểm tra số lượng nang noãn thứ cấp đầu chu kỳ.

Bên cạnh chẩn đoán hình ảnh, các xét nghiệm nội tiết tố nữ giữ vai trò then chốt trong việc đánh giá chức năng sinh sản. Xét nghiệm nồng độ hormone AMH trong máu là chỉ số quan trọng phản ánh chính xác dự trữ buồng trứng hiện tại. Cùng với đó, các xét nghiệm định lượng FSH, LH, estradiol giúp đánh giá hoạt động nội tiết của trục buồng trứng. Trong trường hợp cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định chụp tử cung vòi trứng để xác định ống dẫn trứng còn lại có thông suốt hay không, từ đó đưa ra lời khuyên về thời điểm mang thai tự nhiên hoặc chỉ định can thiệp hỗ trợ sinh sản kịp thời.

Giải pháp hỗ trợ sinh sản khi gặp khó khăn thụ thai

Đối với những phụ nữ sau phẫu thuật cắt một bên buồng trứng nhưng buồng trứng còn lại suy giảm chức năng, lớn tuổi hoặc có kèm theo tắc ống dẫn trứng đối bên, y học hiện đại cung cấp nhiều giải pháp hỗ trợ sinh sản hiệu quả. Phương pháp bơm tinh trùng vào buồng tử cung có thể được cân nhắc nếu ống dẫn trứng còn thông và người vợ vẫn rụng trứng tốt.

Trong trường hợp cả hai ống dẫn trứng đều bị tổn thương, dự trữ buồng trứng suy giảm nhanh hoặc sau một thời gian theo dõi thụ thai tự nhiên không có kết quả, thụ tinh trong ống nghiệm là giải pháp mang lại tỷ lệ thành công cao. Bác sĩ hỗ trợ sinh sản sẽ kích thích buồng trứng còn lại để chọc hút nang noãn, thụ tinh với tinh trùng trong phòng thí nghiệm tạo thành phôi rồi chuyển vào buồng tử cung của người mẹ. Sự phát triển của các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản giúp phụ nữ đã cắt một bên buồng trứng hoàn toàn có thể yên tâm về cơ hội làm mẹ.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo y khoa phổ thông và không thay thế cho chẩn đoán hay tư vấn chuyên sâu từ bác sĩ phụ sản. Tình trạng sức khỏe sinh sản của mỗi người phụ thuộc vào độ tuổi, nguyên nhân phẫu thuật và chất lượng buồng trứng đối bên. Người bệnh không nên tự ý sử dụng các loại thuốc bổ buồng trứng hoặc thuốc điều hòa nội tiết khi chưa có chỉ định y khoa. Khi có kế hoạch mang thai, hãy trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa để được lập kế hoạch theo dõi an toàn.

Tóm tắt

Cắt một bên buồng trứng không đồng nghĩa với việc mất hoàn toàn khả năng làm mẹ. Khi buồng trứng còn lại cùng ống dẫn trứng khỏe mạnh, cơ hội thụ thai tự nhiên vẫn rất khả quan. Chị em nên đi khám chuyên khoa phụ sản định kỳ để đánh giá dự trữ buồng trứng và nhận tư vấn kế hoạch mang thai phù hợp.