Cắt cơ vòng dưới thực quản nội soi qua đường miệng POEM được thực hiện như thế nào?

Cắt cơ vòng dưới thực quản nội soi qua đường miệng là gì?

Kỹ thuật cắt cơ vòng dưới thực quản nội soi qua đường miệng, thường được gọi tắt là POEM theo tên tiếng Anh Peroral Endoscopic Myotomy, là phương pháp phẫu thuật nội soi đường hầm dưới niêm mạc tiên tiến. Trong cấu trúc giải phẫu bình thường, cơ thắt thực quản dưới hoạt động như một van một chiều mở ra để thức ăn đi xuống dạ dày và đóng lại để ngăn dịch vị trào ngược. Khi mắc bệnh co thắt tâm vị, nhóm cơ này mất khả năng giãn nở nhịp nhàng khiến thức ăn bị ứ tắc tại thực quản, gây nuốt nghẹn nghiêm trọng và suy dinh dưỡng.

Phương pháp POEM sử dụng ống nội soi mềm cùng dao cắt vi phẫu chuyên dụng để tạo một đường hầm dưới niêm mạc và cắt chọn lọc lớp cơ vòng bị co cứng. Nhờ bảo tồn được lớp niêm mạc phủ bên ngoài và không tạo vết mổ hở trên cơ thể, kỹ thuật mang lại độ an toàn cao, ít xâm lấn và rút ngắn thời gian hồi phục cho người bệnh.

Chỉ định y khoa của kỹ thuật cắt cơ vòng qua đường nội soi

Phương pháp cắt cơ vòng dưới thực quản nội soi qua đường miệng thường được bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa chỉ định ưu tiên cho người mắc chứng co thắt tâm vị (achalasia) ở các giai đoạn khác nhau. Bên cạnh đó, can thiệp này cũng có thể áp dụng cho các rối loạn vận động thực quản tăng trương lực khác như co thắt thực quản lan tỏa hoặc thực quản kích thích dạng búa tạ khi các biện pháp điều trị nội khoa không mang lại hiệu quả mong muốn.

Mục tiêu chính của thủ thuật là làm giảm vĩnh viễn hoặc giảm áp lực cơ học tại vùng nối giữa thực quản và dạ dày. Khi vòng cơ được nới lỏng, thức ăn và chất lỏng có thể di chuyển trôi chảy xuống dạ dày nhờ trọng lực, từ đó giải phóng tình trạng nuốt nghẹn, đau tức ngực sau xương ức và phòng ngừa ứ đọng thức ăn gây viêm loét hay trào ngược vào đường thở.

Quy trình chuẩn bị trước can thiệp phẫu thuật POEM

Trước khi tiến hành POEM, người bệnh được thăm khám kỹ lưỡng và hoàn thành các xét nghiệm đánh giá chức năng thực quản chuyên sâu. Những thăm dò cần thiết bao gồm nội soi thực quản dạ dày tá tràng để loại trừ tổn thương ác tính, chụp X-quang thực quản có cản quang đánh giá hình thái thực quản giãn rộng và đo áp lực cơ thắt thực quản độ phân giải cao để xác định chính xác kiểu rối loạn vận động.

Người bệnh được hướng dẫn nhịn ăn thức ăn đặc trong khoảng hai mươi bốn đến bốn mươi tám giờ và duy trì chế độ dinh dưỡng lỏng trước can thiệp. Bác sĩ có thể chỉ định bơm rửa lòng thực quản nếu có tình trạng ứ đọng thức ăn dịch cũ kéo dài nhằm hạn chế tối đa nguy cơ viêm nhiễm hoặc trào ngược dịch vào phổi khi gây mê nội khí quản.

Các bước phẫu thuật cắt cơ vòng thực quản qua đường nội soi

Can thiệp được thực hiện tại phòng mổ hoặc phòng nội soi can thiệp dưới sự giám sát của bác sĩ gây mê hồi sức. Bác sĩ nội soi sử dụng ống mềm có gắn đầu dẫn trong suốt để quan sát lớp niêm mạc thực quản. Đầu tiên, một dung dịch chuyên dụng được tiêm vào khoang dưới niêm mạc để tạo khoảng phồng ngăn cách niêm mạc với lớp cơ thành thực quản. Bác sĩ rạch một vết cắt nhỏ trên lớp niêm mạc thực quản ở vị trí cách cơ vòng thực quản dưới khoảng mười đến mười lăm centimet.

Tiếp theo, bác sĩ luồn ống nội soi đi sâu vào khoảng dưới niêm mạc để tạo thành một đường hầm nhân tạo kéo dài xuống qua tâm vị vào phần trên của dạ dày. Khi đường hầm hoàn tất, dao cắt chuyên dụng sẽ cắt các sợi cơ vòng trong lòng thực quản dưới sự quan sát trực tiếp, giúp giải tỏa hoàn toàn sức cản tại cơ thắt. Sau khi kiểm tra cầm máu kỹ lưỡng, vết rạch niêm mạc ở cửa hầm được khép kín hoàn toàn bằng các kẹp clip kim loại đặc biệt nhằm bảo tồn tính toàn vẹn của lòng thực quản.

Theo dõi và chăm sóc người bệnh sau can thiệp POEM

Sau khi hoàn thành thủ thuật, người bệnh được chuyển về phòng hồi tỉnh để theo dõi dấu hiệu sinh tồn, nhịp thở, độ bão hòa oxy và kiểm soát tình trạng đau ngực nhẹ nếu có. Thông thường, bệnh nhân được chụp phim kiểm tra độ kín của thành thực quản vào ngày hôm sau trước khi bắt đầu uống nước nguội từng ngụm nhỏ.

Quá trình chăm sóc yêu cầu người bệnh tuân thủ nghiêm ngặt chỉ dẫn ăn uống từ lỏng sang mềm trong hai đến ba tuần đầu. Bệnh nhân cần nghỉ ngơi hợp lý, tránh vận động mạnh gắng sức vùng ngực bụng và tái khám đúng hẹn theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa để đánh giá mức độ hồi phục cũng như xử lý sớm các triệu chứng khó chịu xuất hiện muộn.

Lưu ý an toàn

Thủ thuật POEM là can thiệp chuyên sâu đòi hỏi bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa – nội soi có tay nghề cao cùng trang thiết bị hiện đại tại cơ sở y tế uy tín. Người bệnh không nên trì hoãn thăm khám khi có biểu hiện nuốt nghẹn kéo dài. Sau can thiệp, nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau ngực dữ dội, khó thở, sốt cao hoặc nôn ra máu, cần liên hệ hoặc đến ngay cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Cắt cơ vòng dưới thực quản nội soi qua đường miệng POEM là bước tiến y khoa can thiệp ít xâm lấn hiệu quả cho người bệnh co thắt tâm vị. Việc chẩn đoán xác định, đánh giá mức độ bệnh và thực hiện can thiệp cần tuân thủ chỉ định chặt chẽ từ bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa nhằm đảm bảo an toàn tối đa và khôi phục khả năng nuốt thuận lợi.