Cắt bên cơ thắt trong hậu môn và quy trình thực hiện
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Cắt bên cơ thắt trong là phẫu thuật kinh điển và mang lại hiệu quả cao trong điều trị nứt kẽ hậu môn mạn tính. Kỹ thuật này can thiệp vào một phần cơ thắt trong nhằm giải tỏa tình trạng tăng trương lực cơ, giảm đau đớn và thúc đẩy quá trình liền sẹo tự nhiên của niêm mạc hậu môn.
Thủ thuật thường được cân nhắc khi các biện pháp điều trị nội khoa thông thường không mang lại kết quả như mong đợi. Nắm rõ quy trình thực hiện, các bước chuẩn bị cũng như nguyên tắc chăm sóc sau mổ giúp người bệnh chủ động phối hợp với nhân viên y tế để đạt được kết quả phục hồi tối ưu.
Cắt bên cơ thắt trong
Phẫu thuật cắt bên cơ thắt trong hậu môn là một thủ thuật ngoại khoa được thiết kế nhằm làm giảm áp lực bên trong ống hậu môn. Ở trạng thái bình thường, cơ thắt trong có nhiệm vụ duy trì độ đóng kín của lỗ hậu môn khi nghỉ ngơi. Khi xuất hiện các tổn thương niêm mạc kéo dài, cơ này có xu hướng co cứng liên tục, làm thiếu máu cục bộ tại vị trí tổn thương và khiến người bệnh cảm thấy đau nhức dữ dội mỗi khi đi vệ sinh.
Mục tiêu chính của phẫu thuật là chia cắt một phần sợi cơ thắt trong ở vị trí bên của ống hậu môn. Thao tác này giúp giải phóng sự co thắt quá mức mà vẫn bảo tồn tối đa chức năng tự chủ đại tiện của người bệnh. Đây được coi là tiêu chuẩn vàng trong điều trị ngoại khoa đối với các trường hợp nứt kẽ hậu môn dai dẳng, mang lại tỷ lệ liền sẹo cao và thời gian hồi phục tương đối nhanh.
Chỉ định y khoa của phẫu thuật cắt bên cơ thắt trong
Cơ thắt trong hậu môn là dải cơ trơn bao quanh ống hậu môn, hoạt động tự chủ để giữ kín lỗ hậu môn. Khi xuất hiện vết nứt kẽ hậu môn kéo dài, cơ thắt trong thường bị co thắt liên tục và tăng trương lực bất thường. Tình trạng này làm giảm lưu lượng máu nuôi dưỡng đến niêm mạc đáy vết nứt, khiến vết rách không thể tự lành và gây ra những cơn đau dữ dội kéo dài sau mỗi lần đại tiện.
Phẫu thuật cắt bên cơ thắt trong được chỉ định chủ yếu cho những bệnh nhân nứt kẽ hậu môn mạn tính đã trải qua các đợt điều trị nội khoa bảo tồn nhưng không đạt kết quả. Các phương pháp điều trị bảo tồn bao gồm dùng thuốc bôi giãn cơ, thuốc làm mềm phân, ngâm nước ấm và thay đổi lối sống. Nếu các triệu chứng đau rát, chảy máu vẫn kéo dài trên sáu tuần, bác sĩ chuyên khoa ngoại tiêu hóa sẽ cân nhắc chỉ định phẫu thuật để giải tỏa áp lực ống hậu môn. Can thiệp này giúp cải thiện tưới máu cục bộ, chấm dứt vòng xoắn bệnh lý giữa co thắt và đau đớn, từ đó tạo điều kiện cho tổn thương biểu mô hồi phục hoàn toàn.
Quy trình thực hiện phẫu thuật cắt bên cơ thắt trong
Trước khi phẫu thuật, bệnh nhân được khám tiền phẫu toàn diện, thực hiện các xét nghiệm cơ bản và làm sạch trực tràng bằng dung dịch thụt tháo theo hướng dẫn y tế. Phương pháp vô cảm phổ biến là gây tê tủy sống hoặc gây tê tại chỗ kết hợp thuốc an thần nhẹ, giúp bệnh nhân không cảm thấy đau đớn trong suốt thời gian can thiệp.
Bác sĩ phẫu thuật có thể lựa chọn kỹ thuật cắt kín hoặc cắt mở tùy theo giải phẫu của từng ca bệnh. Ở kỹ thuật cắt kín, một đường rạch rất nhỏ được tạo ở rìa hậu môn để đưa dao chuyên dụng vào và cắt một phần dưới của cơ thắt trong mà không làm rách rộng niêm mạc. Kỹ thuật cắt mở đòi hỏi một đường rạch nhỏ trực tiếp qua niêm mạc để bộc lộ rõ bờ cơ thắt trước khi tiến hành cắt chọn lọc. Toàn bộ thủ thuật thường diễn ra trong khoảng mười lăm đến ba mươi phút. Sau khi kiểm tra cầm máu kỹ lưỡng, vết mổ có thể được khâu đóng bằng chỉ tự tiêu hoặc để hở tự nhiên để dịch tiết thoát ra ngoài dễ dàng.
Chăm sóc và theo dõi sau phẫu thuật cắt bên cơ thắt trong
Giai đoạn hậu phẫu đòi hỏi sự chăm sóc chu đáo để hạn chế nhiễm khuẩn và hỗ trợ vết mổ nhanh liền. Một trong những biện pháp quan trọng nhất là ngâm hậu môn trong chậu nước ấm sạch từ mười đến mười lăm phút, thực hiện hai đến ba lần mỗi ngày và sau mỗi lần đi đại tiện. Nước ấm giúp giảm phù nề, giãn cơ cục bộ và giữ vệ sinh khu vực vết thương. Sau khi ngâm, người bệnh cần dùng khăn mềm sạch thấm khô nhẹ nhàng, tránh chà xát mạnh.
Bên cạnh việc giữ vệ sinh, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quyết định đến kết quả hồi phục. Người bệnh cần uống nhiều nước mỗi ngày và bổ sung dồi dào chất xơ từ rau củ quả để phân luôn mềm xốp, tránh tình trạng rặn mạnh gây căng tức vết mổ. Bác sĩ có thể chỉ định thêm thuốc nhuận tràng hoặc thuốc giảm đau nhẹ trong những ngày đầu. Bệnh nhân nên vận động nhẹ nhàng, đi lại chậm rãi và tránh ngồi một chỗ quá lâu trong tuần đầu tiên sau phẫu thuật để giảm áp lực lên vùng sàn chậu.
Lưu ý an toàn
Người bệnh không được tự ý sử dụng bất kỳ loại thuốc giảm đau hay thuốc bôi nào khi chưa có ý kiến của bác sĩ điều trị. Cần liên hệ ngay với cơ sở y tế nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như chảy máu nhiều tại vết mổ, sốt cao, đau nhức dữ dội không thuyên giảm, hoặc gặp khó khăn nghiêm trọng trong việc kiểm soát đại tiện và tiểu tiện.
Tóm tắt
Cắt bên cơ thắt trong là phương pháp ngoại khoa hiệu quả đối với các trường hợp nứt kẽ hậu môn mạn tính kháng trị. Quá trình hồi phục phụ thuộc lớn vào việc tuân thủ chỉ dẫn chăm sóc và duy trì thói quen đại tiện lành mạnh. Người bệnh nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa ngoại tiêu hóa để lựa chọn phương án xử trí thích hợp nhất cho tình trạng của mình.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Phẫu thuật cắt bên cơ thắt trong có đau không?
Người bệnh thường được gây tê tủy sống hoặc tiền mê kết hợp gây tê tại chỗ nên hoàn toàn không cảm thấy đau trong suốt quá trình mổ. Cảm giác ê tức nhẹ sau mổ có thể được kiểm soát tốt bằng thuốc giảm đau thông thường theo chỉ dẫn của bác sĩ.
Sau phẫu thuật bao lâu thì người bệnh có thể hồi phục?
Thời gian nằm viện thường ngắn, đa số người bệnh có thể xuất viện ngay trong ngày hoặc sau một ngày theo dõi. Quá trình lành hẳn vết thương thường kéo dài từ vài tuần, nhưng người bệnh có thể trở lại các sinh hoạt nhẹ nhàng chỉ sau vài ngày nghỉ ngơi.
Vết nứt kẽ hậu môn có nguy cơ tái phát sau phẫu thuật không?
Tỷ lệ tái phát sau phẫu thuật này khá thấp nếu người bệnh duy trì được thói quen đại tiện đều đặn, uống đủ nước và ăn nhiều chất xơ. Tuy nhiên, nếu tình trạng táo bón kéo dài tái diễn, nguy cơ tổn thương niêm mạc ống hậu môn vẫn có thể xuất hiện trở lại.
Cắt cơ thắt có gây mất tự chủ đại tiện không?
Một số người có thể gặp hiện tượng khó kiểm soát việc trung tiện hoặc rỉ ít dịch nhầy trong vài tuần đầu do cơ thắt chưa thích nghi. Tình trạng này hầu hết mang tính tạm thời và tự cải thiện dần theo thời gian mà không cần can thiệp thêm.
Chế độ ăn uống sau mổ cần lưu ý những gì?
Người bệnh nên bổ sung rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt và uống đủ nước để phân mềm xốp. Cần hạn chế tối đa các món cay nóng, rượu bia, cà phê và đồ ăn nhiều dầu mỡ vì dễ gây kích ứng đường tiêu hóa và dẫn đến táo bón hoặc tiêu chảy.
