Người bị cao huyết áp có phẫu thuật được không và cần chuẩn bị gì?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Người bị tăng huyết áp hay cao huyết áp hoàn toàn có thể tiến hành phẫu thuật nếu chỉ số huyết áp được kiểm soát ổn định và bác sĩ đánh giá nguy cơ tim mạch ở mức an toàn. Trường hợp phẫu thuật cấp cứu, bác sĩ sẽ dùng các giải pháp y khoa can thiệp nhanh để hạ huyết áp tạm thời trước khi mổ nhằm bảo vệ tính mạng cho bệnh nhân.
Đối với các ca mổ chương trình có kế hoạch từ trước, việc chuẩn bị tiền phẫu chu đáo giúp giảm thiểu tối đa biến cố tim mạch, biến chứng mạch máu não và nguy cơ chảy máu trong cũng như sau ca phẫu thuật.
Cao huyết áp có phẫu thuật được không?
Cao huyết áp là tình trạng áp lực máu lên thành động mạch duy trì ở mức cao kéo dài. Khi phẫu thuật, sự biến đổi tâm lý, tác động của thuốc gây mê, thuốc gây tê và phản ứng đau sau mổ có thể làm huyết áp gia tăng đột ngột. Nếu huyết áp không được kiểm soát tốt trước khi bước vào phòng mổ, người bệnh có nguy cơ gặp các biến chứng nguy hiểm như suy tim cấp, tai biến mạch máu brain, nhồi máu cơ tim hoặc chảy máu kéo dài tại vết mổ. Vì vậy, đánh giá tiền phẫu và duy trì huyết áp ổn định là điều kiện tiên quyết để ca phẫu thuật diễn ra an toàn.
Các nguy cơ có thể xảy ra khi phẫu thuật ở người cao huyết áp
Khi huyết áp tăng quá cao trong lúc phẫu thuật, thành mạch máu phải chịu áp lực lớn, làm tăng nguy cơ tổn thương mạch máu và chảy máu khó cầm tại vết mổ. Bên cạnh đó, sự biến động huyết áp thất thường dưới tác động của thuốc mê có thể làm giảm lượng máu nuôi dưỡng cơ tim và não, dẫn tới thiếu máu cơ tim cục bộ hoặc tai biến mạch máu nội sọ. Sự phối hợp chặt chẽ giữa bác sĩ gây mê hồi sức và bác sĩ chuyên khoa tim mạch giúp theo dõi liên tục các chỉ số sinh hiệu, từ đó xử lý kịp thời các tình huống tăng hoặc tụt huyết áp bất thường trong suốt quá trình can thiệp ngoại khoa.
Ngưỡng huyết áp an toàn để tiến hành phẫu thuật
Thông thường, với các cuộc phẫu thuật có kế hoạch trước, bác sĩ khuyến cáo đưa chỉ số huyết áp tâm thu về dưới 140 mmHg và huyết áp tâm trương dưới 90 mmHg. Nếu huyết áp tâm thu vượt quá 180 mmHg hoặc huyết áp tâm trương vượt quá 110 mmHg, ca mổ chưa cấp thiết sẽ tạm hoãn để điều chỉnh thuốc hạ áp nhằm đưa chỉ số về ngưỡng an toàn. Tuy nhiên, trong tình huống phẫu thuật cấp cứu đe dọa tính mạng, bác sĩ sẽ chỉ định dùng thuốc hạ huyết áp đường tĩnh mạch tác dụng nhanh để kiểm soát khẩn cấp và tiến hành phẫu thuật song song với theo dõi sát sao.
Quy trình chuẩn bị tiền phẫu cho người bệnh cao huyết áp
Trước khi bước vào cuộc mổ, người bệnh cần thực hiện các kiểm tra cận lâm sàng như điện tâm đồ, siêu âm tim, xét nghiệm chức năng thận và xét nghiệm công thức máu. Bác sĩ chuyên khoa tim mạch và bác sĩ gây mê sẽ rà soát toàn bộ danh mục thuốc huyết áp bệnh nhân đang sử dụng. Một số nhóm thuốc hạ áp có thể tiếp tục dùng vào sáng ngày mổ với một ít nước lọc, trong khi một số nhóm thuốc khác có thể cần tạm ngưng theo chỉ định cụ thể để tránh tương tác bất lợi với thuốc mê. Người bệnh tuyệt đối không tự ý ngưng hoặc thay đổi liều thuốc đang dùng.
Chăm sóc và theo dõi huyết áp sau phẫu thuật
Sau khi phẫu thuật hoàn tất, nguy cơ biến động huyết áp vẫn duy trì do bệnh nhân trải qua cảm giác đau, lo âu hoặc tác dụng phụ của thuốc. Việc kiểm soát đau hiệu quả sau mổ đóng vai trò quan trọng giúp giữ huyết áp ở mức ổn định. Bệnh nhân cần được đo huyết áp thường xuyên tại phòng hồi tỉnh và khoa điều trị. Người bệnh nên duy trì chế độ ăn nhạt, hạn chế muối, vận động nhẹ nhàng theo hướng dẫn của nhân viên y tế và quay lại sử dụng thuốc điều trị cao huyết áp theo đúng chỉ định ngay khi được phép ăn uống trở lại.
Lưu ý an toàn
Người bệnh tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc hạ huyết áp trước ngày mổ hoặc tự tăng liều thuốc vì lo lắng. Mọi điều chỉnh thuốc phải tuân theo hướng dẫn trực tiếp từ bác sĩ điều trị và bác sĩ gây mê. Cần thông báo đầy đủ cho ekip phẫu thuật về tiền sử bệnh lý tim mạch, các thuốc đang sử dụng kể cả thực phẩm chức năng hay thảo dược để phòng ngừa tương tác thuốc bất lợi.
Tóm tắt
Tóm lại, người bị cao huyết áp vẫn có thể phẫu thuật an toàn khi chỉ số huyết áp được kiểm soát tốt và có sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ trước. Sự phối hợp chặt chẽ giữa người bệnh và đội ngũ y bác sĩ là yếu tố quyết định giúp cuộc phẫu thuật diễn ra thuận lợi và hạn chế tối đa các biến chứng nguy hiểm.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Cao huyết áp bao nhiêu thì phải hoãn phẫu thuật?
Trường hợp phẫu thuật không cấp cứu, nếu chỉ số huyết áp tâm thu từ 180 mmHg trở lên hoặc huyết áp tâm trương từ 110 mmHg trở lên, bác sĩ thường tạm hoãn mổ để điều chỉnh huyết áp về mức an toàn.
Sáng ngày phẫu thuật có được uống thuốc huyết áp không?
Hầu hết các trường hợp bác sĩ vẫn cho phép uống thuốc hạ huyết áp với một ngụm nước nhỏ vào sáng ngày mổ. Tuy nhiên, người bệnh phải thực hiện theo đúng chỉ định cụ thể của bác sĩ gây mê.
Thuốc gây mê có làm tăng hay tụt huyết áp trong khi mổ không?
Thuốc gây mê và các thao tác phẫu thuật có thể tác động đến chỉ số huyết áp. Đội ngũ bác sĩ gây mê hồi sức sẽ liên tục theo dõi và điều chỉnh thuốc qua đường tĩnh mạch để duy trì huyết áp ổn định.
Người cao huyết áp phẫu thuật xong cần kiêng ăn gì?
Sau phẫu thuật, người bệnh cần hạn chế ăn mặn, giảm thức ăn nhiều mỡ động vật và nội tạng, tránh rượu bia và chất kích thích để giúp chỉ số huyết áp nhanh chóng phục hồi về mức cân bằng.
Khi nào người cao huyết áp có thể vận động lại sau khi mổ?
Bệnh nhân nên bắt đầu vận động nhẹ nhàng như xoay trở trên giường hoặc đi lại chậm rãi theo hướng dẫn của nhân viên y tế ngay khi sức khỏe cho phép, giúp tăng cường lưu thông máu và ổn định huyết áp.
