Cảnh báo khi có máu trong sữa mẹ và một số lưu ý quan trọng cho sản phụ

Máu trong sữa mẹ là gì?

Máu trong sữa mẹ là tình trạng dịch sữa tiết ra có lẫn hồng cầu, khiến sữa chuyển sang màu hồng nhạt, cam, nâu sẫm hoặc có những tia máu đỏ tươi nhìn thấy rõ bằng mắt thường. Đây là hiện tượng lâm sàng khá phổ biến ở phụ nữ đang trong thời kỳ cho con bú, đặc biệt là trong tuần đầu tiên sau khi sinh nở.

Về mặt sinh lý, sữa mẹ bình thường có màu trắng đục, trắng ngà hoặc hơi ngả vàng tùy theo hàm lượng chất béo và kháng thể. Khi mao mạch ở quầng vú bị tổn thương hoặc lớp niêm mạc lót trong lòng ống dẫn sữa bị rách vi thể, máu sẽ hòa cùng dòng sữa khi áp lực vắt hút tăng lên. Đa số các trường hợp không đe dọa nghiêm trọng tới tính mạng của mẹ, nhưng cần được theo dõi sát sao để loại trừ các tổn thương thực thể phức tạp tại tuyến vú.

Các nguyên nhân lành tính khiến sữa mẹ có lẫn máu

Nguyên nhân phổ biến nhất khiến sữa mẹ có màu hồng, đỏ hoặc nâu là tổn thương tại chỗ ở đầu ngực. Nứt cổ gà hoặc trầy xước quầng vú thường xảy ra do trẻ ngậm bắt núm vú không đúng khớp hoặc do lực hút của máy hút sữa quá mạnh. Khi lớp biểu bì bị rách, máu hòa lẫn vào dòng sữa trong lúc trẻ bú hoặc khi mẹ hút sữa.

Ngoài tổn thương ngoài da, hội chứng ống dẫn rỉ sét cũng là nguyên nhân thường gặp trong vài ngày đầu sau sinh. Trong giai đoạn này, mô tuyến vú phát triển nhanh kèm theo sự gia tăng lưu lượng tuần hoàn, khiến một số mao mạch nhỏ bị căng vỡ tự nhiên. Tình trạng này khiến sữa non chuyển sang màu nâu đỏ giống nước rỉ sét nhưng thường vô hại và tự biến mất sau vài ngày khi mạch máu ổn định.

Những bệnh lý tuyến vú tiềm ẩn gây xuất huyết qua đầu ngực

Bên cạnh các nguyên nhân cơ học thông thường, máu trong sữa mẹ có thể là dấu hiệu cảnh báo một số bệnh lý tuyến vú cần được can thiệp y tế. Viêm tuyến vú và tắc tia sữa kéo dài có thể gây tổn thương thành ống dẫn sữa, dẫn đến hiện tượng sữa tiết ra lẫn vệt máu cùng cảm giác đau nhức dữ dội, vú sưng nóng đỏ và có thể đi kèm sốt cao.

Một nguyên nhân khác là u nhú nội ống tuyến vú. Đây là dạng khối u biểu mô lành tính phát triển bên trong lòng ống dẫn sữa, rất dễ vỡ mao mạch và gây chảy máu một bên vú. Dù hiếm gặp hơn, một số bệnh lý ác tính của tuyến vú cũng có biểu hiện tiết dịch núm vú có máu. Do đó, nếu hiện tượng chảy máu chỉ xuất hiện ở một bên ngực, kéo dài liên tục hoặc kèm theo hạch nách và khối u bất thường, người mẹ cần được bác sĩ chuyên khoa kiểm tra cẩn thận.

Cách xử trí và chăm sóc vú khi phát hiện có máu trong sữa

Khi phát hiện sữa mẹ đổi màu bất thường, mẹ cần kiểm tra kỹ đầu ngực để xác định máu chảy từ vết nứt bên ngoài hay tiết trực tiếp từ trong lòng ống dẫn sữa. Nếu do nứt đầu ti, mẹ nên thoa một giọt sữa mẹ hoặc kem dưỡng ẩm an toàn chuyên dụng cho phụ nữ cho con bú lên vết rách sau mỗi cữ bú để hỗ trợ lành vết thương.

Bên cạnh đó, việc điều chỉnh khớp ngậm của trẻ là yếu tố then chốt. Trẻ cần ngậm sâu toàn bộ quầng vú thay vì chỉ ngậm núm vú. Nếu dùng máy hút sữa, mẹ cần chọn kích cỡ phễu vừa vặn với kích thước đầu ngực, hạ thấp lực hút và tăng nhịp massage nhẹ nhàng. Việc vệ sinh vùng ngực hàng ngày bằng nước ấm sạch giúp phòng ngừa nguy cơ nhiễm trùng thứ phát. Mẹ nên tạm thời cho trẻ bú bên ngực lành và vắt nhẹ nhàng bên ngực bị tổn thương để duy trì dòng sữa.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định y khoa. Khi phát hiện dịch tiết núm vú có máu bất thường, người mẹ không nên tự ý dùng thuốc bôi kháng sinh hay ngừng cho con bú đột ngột mà chưa tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa.

Tóm tắt

Hiện tượng sữa mẹ có lẫn máu phần lớn xuất phát từ các tổn thương lành tính ngoài da hoặc biến đổi mạch máu tạm thời sau sinh. Người mẹ không nên quá hoang mang nhưng cũng không được chủ quan. Việc chủ động quan sát màu sắc sữa, theo dõi phản ứng của trẻ và thăm khám chuyên khoa phụ sản kịp thời sẽ giúp bảo vệ sức khỏe của mẹ và duy trì nguồn sữa an toàn cho bé.