Cận thị đeo kính lồi hay lõm và ưu nhược điểm các loại kính cận
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Cận thị là một tật khúc xạ phổ biến khiến khả năng nhìn xa của mắt bị suy giảm trong khi tầm nhìn gần vẫn tương đối rõ ràng. Khi bị cận thị, thấu kính mắt hoặc chiều dài nhãn cầu làm cho hình ảnh của vật ở xa hội tụ ở trước võng mạc thay vì hội tụ đúng trên võng mạc. Thắc mắc cận thị đeo kính lồi hay lõm là nỗi băn khoăn của rất nhiều người khi bắt đầu cần hỗ trợ thị lực.
Về mặt quang học y khoa, người bị cận thị bắt buộc phải đeo kính lõm hay còn gọi là thấu kính phân kỳ. Thấu kính này có tác dụng phân kỳ chùm tia sáng tới trước khi đi vào mắt, giúp di chuyển điểm hội tụ của hình ảnh lùi về phía sau để rơi đúng vào võng mạc. Hiện nay trên thị trường có nhiều dòng kính cận như kính gọng truyền thống, kính áp tròng mềm và kính áp tròng ban đêm Ortho-K với những ưu điểm và hạn chế riêng.
Cận thị đeo kính lồi hay lõm là gì?
Cận thị xuất hiện khi công suất khúc xạ của mắt quá lớn hoặc trục trước sau của nhãn cầu dài hơn bình thường. Điều này dẫn đến tình trạng ánh sáng đi vào mắt bị bẻ cong quá mức và hội tụ ngay trước võng mạc.
Để khắc phục hiện tượng này, người cận thị cần dùng kính thấu kính phân kỳ có mỏng ở giữa và dày ở phần rìa. Kính lõm giúp làm giảm bớt độ hội tụ của hệ thống quang học trong mắt, kéo điểm ảnh lùi lại vừa đúng trên bề mặt võng mạc. Độ cận thị càng cao thì phần rìa của tròng kính lõm càng dày nếu không sử dụng các chất liệu tròng kính chiết suất cao. Việc đeo kính đúng độ không chỉ giúp cải thiện thị lực rõ rệt mà còn hạn chế tình trạng mỏi mắt, nhức đầu và giảm nguy cơ tăng độ nhanh chóng.
Nguyên lý hoạt động của kính lõm đối với mắt cận thị
Thấu kính phân kỳ hay kính lõm có đặc điểm hình học là phần trung tâm mỏng hơn phần mép xung quanh. Khi chùm ánh sáng song song từ vật thể ở xa đi qua thấu kính phân kỳ, các tia sáng sẽ bị phân tán ra bên ngoài trước khi tiếp xúc với giác mạc và thể thủy tinh. Sự phân kỳ ban đầu này bù trừ cho lực khúc xạ dư thừa của nhãn cầu cận thị. Nhờ đó, thay vì hội tụ sớm ở khoảng không phía trước võng mạc, chùm sáng sẽ hội tụ chính xác tại tâm điểm của võng mạc. Thị lực nhìn xa được khôi phục sắc nét, giảm bớt áp lực điều tiết cho các cơ mi trong mắt. Ngược lại, kính lồi hay thấu kính hội tụ là loại kính dành cho người bị viễn thị hoặc lão thị, hoàn toàn không phù hợp và gây mờ mắt nghiêm trọng nếu người cận thị đeo nhầm.
Ưu điểm và hạn chế của kính cận thị dạng gọng
Kính gọng là phương pháp khắc phục cận thị phổ biến nhất nhờ tính tiện lợi, an toàn và dễ sử dụng. Ưu điểm nổi bật của kính gọng là không tiếp xúc trực tiếp với bề mặt giác mạc nên hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm trùng mắt hay dị ứng. Kính gọng cũng rất dễ tháo lắp, chi phí đa dạng, độ bền cao và hỗ trợ bảo vệ mắt khỏi bụi bẩn, gió lạnh cũng như tia cực tím từ ánh nắng mặt trời khi chọn tròng kính có lớp phủ bảo vệ. Tuy nhiên, kính gọng cũng tồn tại một số nhược điểm như thu hẹp thị trường ngoại vi, gây hiện tượng biến dạng hình ảnh nhẹ ở phần rìa tròng kính đối với người cận nặng. Khi vận động mạnh hoặc chơi thể thao, kính dễ bị trượt văng. Ngoài ra, kính gọng dễ bị mờ khi đi mưa hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột, gây bất tiện trong sinh hoạt hàng ngày.
Ưu điểm và hạn chế của kính áp tròng cận thị
Kính áp tròng hay kính tiếp xúc là tròng kính siêu mỏng được đặt trực tiếp lên lớp màng nước mắt phủ trên giác mạc. Ưu điểm lớn nhất của kính áp tròng là tính thẩm mỹ cao, không làm thay đổi diện mạo khuôn mặt và cho góc nhìn rộng tự nhiên không bị rào cản bởi gọng kính. Loại kính này rất thích hợp cho những người thường xuyên chơi thể thao hoặc làm công việc đòi hỏi hoạt động thể chất linh hoạt. Mặc dù có nhiều tiện ích, kính áp tròng đòi hỏi quy trình vệ sinh và chăm sóc vô cùng nghiêm ngặt. Việc đeo kính áp tròng quá nhiều giờ trong ngày có thể làm suy giảm lượng oxy nuôi dưỡng giác mạc, dẫn đến khô mắt, đỏ mắt hoặc viêm loét giác mạc nguy hiểm. Chi phí duy trì kính áp tròng cũng cao hơn kính gọng và người dùng cần thời gian để thích nghi với thao tác tháo lắp hàng ngày.
Tiêu chí chọn tròng kính cận chất lượng và phù hợp
Để đảm bảo sức khỏe thị lực lâu dài, người cận thị cần cân nhắc kỹ các yếu tố kỹ thuật của tròng kính bên cạnh việc chọn gọng kính phù hợp. Với những người có độ cận trung bình và nặng, việc chọn tròng kính chiết suất cao giúp độ dày của thấu kính lõm giảm đi đáng kể, mang lại sự gọn nhẹ và thẩm mỹ hơn. Bên cạnh đó, các lớp phủ tính năng trên tròng kính đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ mắt. Lớp phủ chống phản quang giúp giảm chói lóa khi lái xe ban đêm; lớp phủ chống ánh sáng xanh hỗ trợ giảm nhức mỏi mắt cho người làm việc nhiều với máy tính, điện thoại; lớp phủ chống trầy xước và đọng nước giúp giữ độ trong suốt cho kính. Việc khám mắt định kỳ tại các cơ sở chuyên khoa uy tín để đo đúng độ cận và khoảng cách đồng tử là bước quyết định giúp mắt không bị tăng độ nhanh hay nhức mỏi.
Lưu ý an toàn
Người bị cận thị tuyệt đối không tự ý mua kính cận đeo thử khi chưa qua đo khám khúc xạ chuyên sâu bởi bác sĩ hoặc kỹ thuật viên nhãn khoa. Việc đeo kính sai độ, sai khoảng cách đồng tử hoặc đeo nhầm thấu kính lồi sẽ khiến mắt điều tiết quá mức, gây đau đầu, chóng mặt, suy giảm thị lực nghiêm trọng. Cần tuân thủ vệ sinh tay sạch sẽ khi thao tác với kính áp tròng và ngưng sử dụng ngay nếu thấy mắt có dấu hiệu đỏ, đau rát hoặc chảy nước mắt bất thường.
Tóm tắt
Đáp án cho câu hỏi cận thị đeo kính lồi hay lõm chính là thấu kính lõm hay thấu kính phân kỳ. Dù lựa chọn kính gọng hay kính áp tròng, điều cốt lõi là người bệnh cần đo cắt kính đúng độ và kiểm tra thị lực định kỳ từ sáu tháng đến một năm một lần. Lựa chọn giải pháp mắt kính phù hợp kết hợp thói quen sinh hoạt khoa học sẽ giúp bảo vệ và duy trì nguồn sáng đôi mắt luôn khỏe mạnh.
Nguồn tham khảo
- BMC Ophthalmology: Impact of optical correction with ordinary spherocylindrical spectacle lenses versus defocus incorporated multiple segments (DIMS) spectacle lenses on ocular alignment and binocular visual function in teenagers with myopia
- BMJ Open Ophthalmology: Vision tests on spectacle lenses and contact lenses for optical myopia correction: a pilot study
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Người bị cận thị đeo kính lồi có sao không?
Người cận thị nếu đeo kính lồi sẽ khiến hình ảnh hội tụ càng xa phía trước võng mạc, làm mắt mờ đi rõ rệt, nhức mỏi và đau đầu nghiêm trọng do mắt phải điều tiết quá mức.
Vì sao tròng kính cận lại dày ở phần rìa?
Tròng kính cận là thấu kính phân kỳ nên phần rìa xung quanh luôn dày hơn phần trung tâm. Độ cận càng cao thì phần mép kính càng dày nếu không dùng tròng chiết suất cao.
Bao lâu nên đi kiểm tra độ cận một lần?
Người bị cận thị nên đi kiểm tra khúc xạ định kỳ mỗi 6 tháng đến 12 tháng một lần để điều chỉnh độ kính kịp thời và phát hiện sớm các bất thường tại mắt.
Đeo kính cận thường xuyên có khiến mắt bị dại không?
Đeo kính cận đúng độ không làm mắt bị dại. Hiện tượng mắt có vẻ thay đổi hình dáng thường do thói quen nhìn bỏ kính hoặc do cấu trúc nhãn cầu dài ra tự nhiên theo độ cận.
Có nên vừa đeo kính gọng vừa dùng kính áp tròng không?
Người bị cận thị có thể luân phiên sử dụng kính gọng và kính áp tròng tùy theo nhu cầu công việc hay sinh hoạt, nhưng cần đảm bảo thời gian nghỉ ngơi cho mắt và vệ sinh đúng cách.
