Cận nhẹ có chữa được không và các phương pháp cải thiện thị lực

Cận nhẹ có chữa được không?

Cận thị là một dạng tật khúc xạ xảy ra khi hệ thống quang học của mắt bao gồm giác mạc và thể thủy tinh khúc xạ ánh sáng quá mức so với chiều dài của trục nhãn cầu. Tình trạng này khiến các tia sáng song song đi vào mắt hội tụ tại một điểm trước võng mạc, dẫn đến việc nhìn vật ở xa bị mờ trong khi nhìn gần vẫn tương đối rõ nét. Cận nhẹ là giai đoạn sớm nhất của tật khúc xạ này.

Cận nhẹ thường không gây ra các tổn thương cấu trúc đáy mắt nghiêm trọng nhưng lại dễ bị bỏ qua hoặc điều chỉnh sai cách. Khi nhận thấy mắt có dấu hiệu nhìn xa không rõ, mỏi mắt hay nheo mắt khi quan sát bảng hiệu hoặc màn hình, người bệnh nên chủ động đi kiểm tra thị lực tại các cơ sở chuyên khoa mắt uy tín để xác định chính xác độ cận và được hướng dẫn chăm sóc thị giác đúng cách.

Bản chất của cận thị nhẹ và khả năng hồi phục tự nhiên

Cận thị nhẹ thường được xác định khi độ khúc xạ nằm trong khoảng từ trừ không phẩy hai lăm đến dưới ba đi-ốp. Ở mức độ này, người mắc tật khúc xạ vẫn có thể nhìn gần tương đối rõ nét nhưng các chi tiết ở khoảng cách xa sẽ bắt đầu bị mờ nhòe. Hiện tượng này xảy ra do trục nhãn cầu dài hơn bình thường hoặc độ cong của giác mạc quá lớn, khiến hình ảnh hội tụ phía trước võng mạc thay vì hội tụ chính xác ngay trên võng mạc.

Về mặt giải phẫu và quang học nhãn khoa, một khi trục nhãn cầu đã dài ra thì không có loại thuốc uống, thuốc nhỏ mắt hay bài tập bấm huyệt nào có thể làm nhãn cầu ngắn lại về kích thước ban đầu. Vì vậy, cận thị thực thể mức độ nhẹ không thể tự khỏi hoàn toàn theo cách tự nhiên. Dù vậy, mức độ cận nhẹ ít gây biến chứng đáy mắt nguy hiểm và rất dễ kiểm soát nếu người bệnh duy trì thói quen chăm sóc mắt khoa học.

Phân biệt cận thị nhẹ thực thể và cận thị giả

Nhiều người lầm tưởng cận thị có thể chữa khỏi nhờ trường hợp cận thị giả. Cận thị giả là tình trạng co quắp điều tiết tạm thời của cơ thể mi do mắt phải làm việc nhìn gần quá mức trong thời gian dài như dùng máy tính hay điện thoại liên tục. Khi cơ thể mi không thể giãn ra, hình ảnh nhìn xa cũng bị mờ giống hệt như cận thị thật.

Điểm khác biệt cốt lõi là cận thị giả có thể hồi phục hoàn toàn sau khi mắt được nghỉ ngơi hợp lý hoặc sử dụng thuốc nhỏ giãn điều tiết theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa mắt. Để phân biệt chính xác giữa cận thị thật và cận thị giả, người bệnh cần được thăm khám tại cơ sở y tế chuyên khoa nhãn khoa bằng các thiết bị đo khúc xạ chuyên dụng kết hợp thử thị lực sau khi liệt điều tiết nếu cần thiết. Việc tự ý mua kính đeo khi đang bị cận thị giả có thể khiến mắt bị điều tiết quá mức và dễ chuyển thành cận thị thật.

Các phương pháp quang học hỗ trợ điều chỉnh thị lực cho mắt cận nhẹ

Kính gọng là giải pháp phổ biến, an toàn và tiết kiệm nhất cho người bị cận thị nhẹ. Người có độ cận thấp có thể không cần đeo kính liên tục suốt cả ngày mà chỉ cần sử dụng khi tham gia giao thông, xem phim, học tập trên giảng đường hoặc thực hiện các công việc đòi hỏi tầm nhìn xa chuẩn xác.

Bên cạnh kính gọng truyền thống, kính áp tròng mềm ban ngày cũng mang lại sự tiện lợi và tính thẩm mỹ cao cho người vận động thể thao. Ngoài ra, phương pháp chỉnh hình giác mạc bằng kính áp tròng cứng ban đêm Ortho-K là lựa chọn hiện đại được nhiều người quan tâm. Người dùng chỉ cần đeo kính trong lúc ngủ để làm phẳng tạm thời trung tâm biểu mô giác mạc, giúp duy trì thị lực sáng rõ suốt cả ngày hôm sau mà không cần đeo thêm bất kỳ loại kính nào. Kính Ortho-K còn có giá trị quan trọng trong việc hỗ trợ làm chậm tiến triển cận thị ở lứa tuổi thanh thiếu niên.

Phương pháp phẫu thuật khúc xạ đối với người cận thị nhẹ

Phẫu thuật khúc xạ bằng laser như Femto-Lasik, ReLEx SMILE hoặc phương pháp cấy thấu kính nội nhãn có thể triệt tiêu hoàn toàn độ cận, giúp người bệnh giải phóng khỏi sự phụ thuộc vào kính gọng. Tuy nhiên, việc can thiệp phẫu thuật cho mắt cận nhẹ cần được cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên nhu cầu công việc, lối sống và tình trạng sinh học của mắt.

Người bệnh chỉ nên phẫu thuật khi đã đủ 18 tuổi trở lên, có độ khúc xạ ổn định trong ít nhất một năm liên tục và không mắc các bệnh lý bán phần trước hoặc đáy mắt nguy hiểm. Quá trình kiểm tra tiền phẫu chuyên sâu sẽ đánh giá độ dày giác mạc, bản đồ giác mạc và chất lượng màng phim nước mắt để xác định phương pháp an toàn nhất. Sau phẫu thuật, người bệnh vẫn cần duy trì chế độ sinh hoạt điều độ để tránh nguy cơ tái cận hoặc khô mắt kéo dài.

Thói quen chăm sóc và kiểm soát tiến triển cận thị hằng ngày

Để bảo tồn thị lực và ngăn ngừa độ cận nhẹ tiến triển nhanh, việc thiết lập thói quen sinh hoạt thị giác hằng ngày đóng vai trò vô cùng thiết yếu. Quy tắc hai mươi hai mươi hai mươi là nguyên tắc vàng được các chuyên gia nhãn khoa khuyến cáo: sau mỗi hai mươi phút làm việc với màn hình điện tử, hãy nhìn ra xa khoảng hai mươi feet tương đương sáu mét trong ít nhất hai mươi giây để các cơ điều tiết được thả lỏng.

Môi trường học tập và làm việc cần được bố trí ánh sáng hài hòa, tránh ánh sáng phản xạ gây chói mắt. Khoảng cách an toàn từ mắt đến sách vở hoặc màn hình nên duy trì từ ba mươi lăm đến bốn mươi lăm centimet. Tăng cường thời gian hoạt động ngoài trời dưới ánh sáng tự nhiên tối thiểu một đến hai giờ mỗi ngày đã được chứng minh giúp làm chậm quá trình dài ra của trục nhãn cầu một cách hiệu quả. Đồng thời, chế độ ăn giàu vitamin A, lutein, zeaxanthin và acid béo omega ba sẽ góp phần nuôi dưỡng giác mạc và võng mạc khỏe mạnh.

Lưu ý an toàn

Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua kính đeo sẵn mà chưa qua quy trình đo khúc xạ và thử thị lực chuyên sâu từ bác sĩ hoặc chuyên viên khúc xạ nhãn khoa. Cần cảnh giác trước các lời quảng cáo về thuốc nhỏ mắt hay phương pháp tập luyện cam kết chữa khỏi dứt điểm cận thị. Khi mắt xuất hiện dấu hiệu nhìn mờ đột ngột, đau nhức mắt, thấy chớp sáng hoặc đốm đen lơ lửng, cần đến ngay bệnh viện mắt để kiểm tra kịp thời.

Tóm tắt

Cận thị nhẹ không thể tự khỏi nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát và điều chỉnh hiệu quả nếu được phát hiện sớm. Thay vì tìm kiếm các phương pháp tự chữa thiếu kiểm chứng, người bệnh nên chủ động đi khám chuyên khoa mắt định kỳ để có giải pháp phù hợp với tình trạng thị lực cũng như nhu cầu công việc hằng ngày.