Cần làm gì khi có kết quả xét nghiệm dương tính với Covid-19
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Nhận kết quả xét nghiệm dương tính với Covid-19 là tình huống khiến nhiều người lo lắng, đặc biệt khi sống chung cùng gia đình có trẻ nhỏ hoặc người cao tuổi. Tuy nhiên, với tỷ lệ bao phủ vắc xin cao và đặc điểm của các biến thể hiện nay, đa số trường hợp nhiễm SARS-CoV-2 đều diễn tiến nhẹ và có thể tự theo dõi, chăm sóc an toàn tại nhà.
Điều quan trọng nhất ngay khi biết mình dương tính là giữ tâm lý bình tĩnh, nhanh chóng thực hiện các bước cách ly nhằm ngăn ngừa lây lan và chuẩn bị những thiết bị y tế cơ bản để theo dõi thể trạng. Hiểu rõ quy trình xử trí từ chế độ dinh dưỡng, dùng thuốc hỗ trợ cho đến thời điểm cần gọi hỗ trợ y tế sẽ giúp người bệnh vượt qua đợt nhiễm một cách nhẹ nhàng.
Xét nghiệm dương tính với Covid-19 là gì?
Xét nghiệm dương tính với Covid-19 cho thấy cơ thể đang mang virus SARS-CoV-2, thường được xác định qua test nhanh kháng nguyên tại nhà hoặc xét nghiệm RT-PCR tại cơ sở y tế. Kết quả này phản ánh tình trạng nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính, có thể đi kèm triệu chứng như sốt, mệt mỏi, ho khan, đau rát họng, nghẹt mũi, hoặc hoàn toàn không có triệu chứng rõ rệt.
Mục tiêu chính trong giai đoạn này bao gồm hai khía cạnh: ngăn chặn sự phát tán mầm bệnh ra người thân và cộng đồng xung quanh, đồng thời quản lý tốt sức khỏe bản thân nhằm phát hiện sớm mọi dấu hiệu suy giảm hô hấp. Việc phân loại tình trạng bệnh và nắm rõ các bước xử trí khoa học sẽ giúp người bệnh yên tâm điều trị và giảm thiểu tối đa các biến chứng tiềm ẩn.
Chủ động cách ly và hạn chế tối đa tiếp xúc với người trong gia đình
Ngay khi có kết quả xét nghiệm dương tính với SARS-CoV-2, người bệnh cần đeo khẩu trang y tế và di chuyển vào phòng cách ly riêng biệt có cửa sổ thông thoáng. Tránh dùng chung hệ thống điều hòa trung tâm với các phòng khác nếu có thể.
Các sinh hoạt cá nhân như ăn uống, vệ sinh nên được thực hiện riêng. Nếu buộc phải dùng chung nhà vệ sinh, người bệnh cần đeo khẩu trang, mở quạt thông gió và chủ động xịt cồn hoặc dung dịch khử khuẩn lên bề mặt tiếp xúc sau mỗi lần sử dụng. Hạn chế tối đa việc tiếp xúc gần với người cao tuổi, phụ nữ có thai hoặc người có bệnh nền trong gia đình.
Theo dõi sát các triệu chứng hô hấp và chỉ số SpO2 hàng ngày
Người bệnh nên chuẩn bị sẵn nhiệt kế điện tử và thiết bị đo nồng độ oxy trong máu kẹp ngón tay SpO2. Thực hiện đo thân nhiệt và SpO2 ít nhất hai lần mỗi ngày vào buổi sáng và buổi chiều, hoặc đo ngay khi cảm thấy mệt mỏi, khó thở, ớn lạnh.
Ghi chép lại các chỉ số hàng ngày cùng với những triệu chứng xuất hiện như ho, đau họng, nghẹt mũi, mất khứu giác hoặc tiêu chảy. Chỉ số SpO2 ở người bình thường thường duy trì từ 96 phần trăm trở lên khi thở khí trời. Nếu thấy SpO2 dao động dưới ngưỡng này hoặc nhịp thở tăng nhanh, người bệnh cần liên hệ ngay cơ sở y tế để được hướng dẫn xử trí.
Chăm sóc dinh dưỡng và nâng cao thể trạng trong thời gian cách ly
Phần lớn các trường hợp Covid-19 thể nhẹ có thể tự hồi phục nhờ hệ miễn dịch khỏe mạnh. Người bệnh cần uống đủ nước ấm, bổ sung nước điện giải oresol hoặc nước trái cây để bù nước khi có sốt.
Chế độ ăn nên ưu tiên thức ăn mềm, ấm, dễ tiêu hóa và giàu dinh dưỡng như súp, cháo, canh hầm kết hợp tăng cường rau xanh và đạm lành mạnh. Khi sốt cao trên 38,5 độ C hoặc đau nhức cơ nhiều, có thể dùng thuốc giảm đau hạ sốt paracetamol với liều lượng theo tờ hướng dẫn sử dụng, kết hợp lau mát bằng nước ấm. Giữ tinh thần thoải mái, ngủ đủ giấc và tập các bài thở sâu hỗ trợ chức năng phổi.
Khử khuẩn không gian sống và xử lý rác thải sinh hoạt an toàn
Phòng cách ly cần được mở cửa sổ thường xuyên để đón gió tự nhiên và ánh nắng mặt trời, giúp làm loãng nồng độ virus trong không khí. Hàng ngày, người bệnh hoặc người hỗ trợ cần lau chùi các bề mặt thường xuyên chạm vào như tay nắm cửa, công tắc điện, bàn ghế, điện thoại bằng cồn 70 độ hoặc dung dịch tẩy rửa gia dụng thông thường.
Chén bát và vật dụng ăn uống của người bệnh nên được rửa sạch riêng bằng xà phòng và tráng lại bằng nước nóng. Quần áo, chăn màn cần được giặt riêng và phơi dưới ánh nắng trực tiếp. Toàn bộ rác thải sinh hoạt phát sinh từ phòng cách ly phải được bỏ vào túi nilon có dán nhãn hoặc buộc kín trước khi chuyển giao cho đơn vị thu gom rác.
Nhận biết các dấu hiệu cảnh báo cần liên hệ cơ sở y tế khẩn cấp
Mặc dù phần lớn người bệnh trải qua đợt nhiễm nhẹ, nguy cơ diễn tiến nặng vẫn có thể xảy ra, đặc biệt ở nhóm nguy cơ cao. Người bệnh và gia đình cần thuộc lòng các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm để gọi cấp cứu hoặc đến bệnh viện kịp thời.
Những biểu hiện chuyển nặng bao gồm khó thở rõ rệt, thở hụt hơi, thở gấp khi ngồi yên, đau tức ngực liên tục, cảm giác đè nặng ngực, môi hoặc đầu ngón tay tím tái, nhợt nhạt. Ngoài ra, tình trạng li bì, lơ mơ, khó đánh thức, hạ huyết áp hoặc nồng độ oxy SpO2 đo được giảm xuống dưới 94 phần trăm đều là những dấu hiệu y tế khẩn cấp cần được can thiệp chuyên khoa ngay lập tức.
Lưu ý an toàn
Mọi thông tin hướng dẫn trên mang tính chất giáo dục thường thức và hỗ trợ người bệnh chăm sóc bản thân tại nhà. Không được tự ý chia sẻ đơn thuốc của người khác, không lạm dụng kháng sinh hoặc các loại thuốc ức chế miễn dịch khi chưa có ý kiến của bác sĩ. Nếu người bệnh thuộc nhóm có bệnh lý nền nặng, béo phì, suy giảm miễn dịch hoặc phụ nữ mang thai, cần thông báo sớm cho nhân viên y tế để được lập hồ sơ theo dõi chuyên biệt.
Tóm tắt
Nhận kết quả dương tính với Covid-19 không đồng nghĩa với tình trạng nguy kịch, nhưng đòi hỏi sự chủ động cách ly và theo dõi sát sao. Việc thực hiện đúng các biện pháp vệ sinh dịch tễ, chăm sóc dinh dưỡng và duy trì trao đổi với nhân viên y tế sẽ giúp người bệnh hồi phục thuận lợi, bảo vệ an toàn cho cả gia đình và cộng đồng.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Sau bao nhiêu ngày có kết quả dương tính thì nên xét nghiệm lại?
Người bệnh nên làm lại xét nghiệm nhanh kháng nguyên sau khoảng 5 đến 7 ngày kể từ khi xuất hiện triệu chứng hoặc khi các biểu hiện đã thuyên giảm rõ rệt. Việc xét nghiệm quá liên tục mỗi ngày là không cần thiết và gây lãng phí.
Một người trong nhà dương tính thì các thành viên khác có chắc chắn bị lây không?
Nếu người bệnh ở chung nhà nhưng có phòng riêng thoáng khí, đeo khẩu trang chuẩn, giữ khoảng cách và khử khuẩn bề mặt thường xuyên thì người thân vẫn có thể không bị lây nhiễm. Tuy nhiên, người sống cùng cần tự theo dõi sức khỏe chặt chẽ.
Người mắc Covid-19 có nên tự mua thuốc kháng virus để uống dự phòng không?
Người bệnh chỉ nên dùng các thuốc không kê đơn để giảm triệu chứng thông thường như paracetamol hạ sốt khi cần thiết. Tuyệt đối không tự ý tìm mua các thuốc kháng virus, kháng sinh hoặc corticoid dạng uống khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Có nên tập thể dục thể thao khi đang nhiễm Covid-19 không?
Tập thể dục nhẹ nhàng như đi bộ trong phòng hoặc tập hít thở sâu rất tốt cho lưu thông khí. Tuy nhiên, người bệnh cần tránh vận động gắng sức, mang vác nặng hay tập luyện cường độ cao trong giai đoạn đang có sốt, mệt mỏi.
Khi nào người bệnh Covid-19 có thể an tâm kết thúc thời gian cách ly?
Người bệnh có thể kết thúc cách ly khi đã qua ít nhất 7 ngày, không còn sốt trong ít nhất 24 giờ mà không dùng thuốc hạ sốt, các triệu chứng khác thuyên giảm rõ và có kết quả test nhanh kháng nguyên âm tính.
