Cảm cúm uống trà gừng rất tốt nhưng 5 nhóm người sau cần tránh

Uống trà gừng khi cảm cúm là gì?

Cảm cúm là bệnh lý nhiễm trùng đường hô hấp trên thường gặp do các chủng virus cúm gây ra, biểu hiện qua các triệu chứng mệt mỏi, đau nhức cơ khớp, sốt, nghẹt mũi và đau họng. Trong đời sống thường nhật, thói quen pha một tách trà gừng nóng khi chớm cảm đã trở thành phản xạ của nhiều gia đình nhờ khả năng làm ấm cơ thể nhanh chóng. Củ gừng chứa các hợp chất phenolic sinh học có tính chất kháng viêm, giảm đau và hỗ trợ lưu thông khí huyết. Tuy vậy, thảo dược tự nhiên cũng mang đặc tính dược lý riêng biệt, có khả năng kích ứng niêm mạc, thúc đẩy co bóp hoặc tương tác với các loại thuốc điều trị bệnh mạn tính. Việc hiểu rõ cơ địa bản thân trước khi dùng trà gừng là yếu tố quyết định để bảo vệ an toàn cho cơ thể.

Lợi ích của trà gừng đối với người bị cảm cúm

Gừng tươi từ lâu đã được sử dụng rộng rãi trong y học cổ truyền lẫn chăm sóc sức khỏe hiện đại nhờ tính ấm và chứa nhiều hoạt chất sinh học quý như gingerol và shogaol. Khi bị cảm cúm, người bệnh thường gặp các triệu chứng như gai rét, ớn lạnh, đau đầu, nghẹt mũi và mệt mỏi toàn thân. Uống một tách trà gừng ấm giúp làm ấm đường hô hấp trên, làm loãng chất nhầy ở niêm mạc mũi họng và kích thích cơ thể toát mồ hôi nhẹ để giải cảm.

Bên cạnh đó, các hợp chất trong gừng còn có tác dụng kháng viêm tự nhiên, hỗ trợ làm dịu cảm giác đau rát cổ họng và giảm thiểu phản xạ ho khan thường gặp trong các đợt nhiễm trùng đường hô hấp trên. Thức uống này cũng hỗ trợ tiêu hóa, giảm cảm giác buồn nôn, đắng miệng và chán ăn ở người đang ốm. Dù mang lại nhiều lợi ích thiết thực, trà gừng chỉ đóng vai trò hỗ trợ cải thiện triệu chứng chứ không thể thay thế các biện pháp điều trị y khoa chuyên biệt.

Người mắc bệnh viêm loét dạ dày tá tràng và trào ngược dạ dày thực quản

Những người có tiền sử viêm loét dạ dày tá tràng, trợt niêm mạc dạ dày hoặc mắc chứng trào ngược dạ dày thực quản cần hết sức thận trọng với trà gừng. Hoạt chất cay nóng trong củ gừng có thể trực tiếp kích ứng lớp màng nhầy bảo vệ niêm mạc dạ dày, kích thích bài tiết acid dịch vị quá mức. Khi uống trà gừng, người bệnh dễ xuất hiện triệu chứng cồn cào, nóng rát vùng thượng vị, ợ chua và cảm giác buồn nôn tăng lên.

Đối với người đang có ổ loét tiến triển, việc sử dụng trà gừng đậm đặc thậm chí có thể làm tăng nguy cơ tổn thương niêm mạc sâu hơn, gây co thắt đường tiêu hóa và kéo dài thời gian lành sẹo. Thay vì dùng gừng cay nóng, nhóm đối tượng này khi bị cảm cúm nên ưu tiên uống nước ấm, súp loãng hoặc nước chanh mật ong pha loãng để làm dịu họng mà không làm ảnh hưởng xấu đến dạ dày.

Người bị rối loạn đông máu hoặc đang dùng thuốc chống đông

Gừng chứa các hợp chất có hoạt tính chống kết tập tiểu cầu tự nhiên tương tự như một số dẫn xuất salicylat nhẹ. Do đó, người mắc chứng rối loạn đông máu, ban xuất huyết giảm tiểu cầu hoặc bệnh ưa chảy máu hemophilia cần tránh uống trà gừng khi bị cảm. Tác động ức chế đông tụ của gừng có thể kéo dài thời gian chảy máu và khiến các vết bầm tím dưới da xuất hiện nhiều hơn.

Nguy cơ này đặc biệt nghiêm trọng ở những bệnh nhân đang được điều trị bằng thuốc chống đông máu như warfarin, heparin hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu như aspirin và clopidogrel. Sự kết hợp giữa trà gừng và các loại thuốc này có thể làm tăng tích lũy tác dụng chống đông, dẫn đến nguy cơ xuất huyết tiêu hóa, chảy máu cam hoặc chảy máu chân răng khó cầm. Người bệnh thuộc nhóm này cần tham khảo ý kiến bác sĩ điều trị trước khi dùng bất kỳ thảo dược nào.

Người mắc bệnh sỏi mật và bệnh lý đường mật

Mặc dù gừng giúp kích thích quá trình tiêu hóa chất béo thông qua việc tăng bài tiết dịch mật, nhưng chính cơ chế này lại tiềm ẩn nguy cơ lớn cho người mắc sỏi túi mật hoặc sỏi ống mật chủ. Khi uống trà gừng, sự gia tăng co bóp túi mật và tăng dòng chảy của dịch mật có thể đẩy các viên sỏi di chuyển, dẫn đến tình trạng kẹt sỏi tại cổ túi mật hoặc đường dẫn mật.

Hậu quả của hiện tượng này là những cơn đau quặn mật dữ dội vùng hạ sườn phải, kèm theo sốt, vàng da hoặc thậm chí gây viêm túi mật cấp tính cần can thiệp ngoại khoa khẩn cấp. Do đó, những người đã được chẩn đoán có sỏi mật hoặc có tiền sử viêm đường mật tuyệt đối không nên dùng trà gừng như một biện pháp giải cảm tại nhà nhằm đảm bảo an toàn cho hệ thống gan mật.

Người đang sốt cao hoặc có biểu hiện xuất huyết

Một sai lầm khá phổ biến trong dân gian là sử dụng trà gừng nóng cho người bệnh đang bị sốt cao để kích thích ra mồ hôi. Theo nguyên lý nhiệt học và dược lý, gừng có tính đại nhiệt, làm tăng cường tuần hoàn ngoại vi và sinh nhiệt bên trong cơ thể. Khi người bệnh cảm cúm đang sốt trên ba mươi tám độ năm C, việc uống thêm trà gừng có thể khiến nhiệt độ cơ thể tăng vọt, gây mất nước, co giật hoặc mê sảng, đặc biệt ở trẻ nhỏ và người già.

Ngoài ra, những người đang có các dấu hiệu xuất huyết cấp tính như chảy máu cam, ho ra máu, nôn ra máu hoặc bệnh nhân sốt xuất huyết trong mùa dịch cũng thuộc diện chống chỉ định dùng gừng. Tính nóng và khả năng làm giãn mạch của gừng có thể làm tình trạng giãn mao mạch trầm trọng hơn, khiến lượng máu chảy ra nhiều và khó kiểm soát. Trong trường hợp sốt cao, bù nước điện giải và hạ sốt theo hướng dẫn y tế là ưu tiên hàng đầu.

Phụ nữ mang thai và người mắc bệnh tim mạch mạn tính

Phụ nữ đang trong giai đoạn thai kỳ, đặc biệt là tam cá nguyệt thứ ba, cần cẩn trọng tối đa khi sử dụng trà gừng để giải cảm. Mặc dù gừng ở lượng gia vị thông thường tương đối an toàn, việc dùng trà gừng liều cao hoặc uống liên tục có thể kích thích co bóp cơ trơn tử cung, làm tăng nguy cơ động thai hoặc sinh non. Thai phụ có tiền sử dọa sảy thai, ra huyết âm đạo hoặc huyết áp không ổn định nên tránh hoàn toàn loại thức uống này.

Bên cạnh đó, những người mắc bệnh tăng huyết áp không kiểm soát hoặc bệnh đái tháo đường đang dùng thuốc hạ áp, thuốc hạ đường huyết cũng cần lưu ý. Gừng có thể tương tác làm biến đổi hấp thu thuốc, gây tụt huyết áp đột ngột hoặc hạ đường huyết quá mức ngoài ý muốn. Việc trao đổi kỹ lưỡng với bác sĩ chuyên khoa trước khi kết hợp trà thảo mộc với phác đồ điều trị mạn tính là điều vô cùng cần thiết.

Lưu ý an toàn

Trà gừng chỉ mang tính hỗ trợ giảm nhẹ cảm giác ớn lạnh, không thể tiêu diệt virus cúm hay thay thế thuốc điều trị do bác sĩ chỉ định. Không nên uống trà gừng quá đậm đặc, không lạm dụng khi bụng đói hoặc uống trước khi đi ngủ. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau thắt ngực, khó thở, sốt cao liên tục không hạ hoặc nôn ói nhiều, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.

Tóm tắt

Trà gừng là giải pháp dân gian lành tính hỗ trợ làm ấm cơ thể và giảm bớt khó chịu khi cảm cúm. Dẫu vậy, thức uống này không phù hợp cho tất cả mọi người, đặc biệt là nhóm có bệnh nền về tiêu hóa, huyết học, gan mật hoặc tim mạch. Việc nhận biết đúng thể trạng và tham khảo ý kiến nhân viên y tế sẽ giúp người bệnh chăm sóc sức khỏe an toàn và hiệu quả hơn.