Cảm cúm uống thuốc gì để nhanh hết bệnh và những lưu ý
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Khi bị cảm cúm, thắc mắc cảm cúm uống thuốc gì để nhanh hết bệnh là mối quan tâm phổ biến của rất nhiều người bệnh và người chăm sóc. Cảm cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm gây ra, diễn tiến với các triệu chứng đặc trưng như sốt cao, ớn lạnh, đau mỏi toàn thân, nghẹt mũi và ho khan.
Hiện nay, không có loại thuốc nào có thể giúp bệnh cảm cúm biến mất ngay lập tức chỉ sau một lần uống. Hầu hết các loại thuốc trị cảm cúm thông dụng đều hướng đến mục tiêu giảm nhẹ các triệu chứng khó chịu, phòng ngừa biến chứng và hỗ trợ cơ thể hồi phục tự nhiên một cách an toàn nhất.
Cảm cúm uống thuốc gì là gì?
Cảm cúm gây ra bởi các chủng virus cúm tấn công vào hệ thống niêm mạc đường hô hấp. Khác với cảm lạnh thông thường chỉ gây hắt hơi sổ mũi nhẹ, cảm cúm thường khởi phát đột ngột với cảm giác kiệt sức, sốt, đau nhức cơ bắp sâu sắc và đau họng. Vì nguyên nhân là virus nên kháng sinh hoàn toàn không mang lại tác dụng điều trị. Quá trình kiểm soát bệnh chủ yếu dựa vào việc sử dụng các thuốc điều trị triệu chứng phù hợp kết hợp cùng chế độ nghỉ ngơi, dinh dưỡng khoa học nhằm tạo điều kiện cho hệ thống miễn dịch tự đào thải mầm bệnh. Việc dùng thuốc đúng cách giúp người bệnh dễ chịu hơn, hạn chế nguy cơ tổn thương gan do quá liều và rút ngắn thời gian mệt mỏi trong sinh hoạt hằng ngày.
Thuốc hạ sốt và giảm đau cơ khớp
Các thuốc hạ sốt và giảm đau như paracetamol là lựa chọn phổ biến hàng đầu giúp cải thiện tình trạng sốt cao, đau đầu, đau họng và nhức mỏi cơ khớp do cảm cúm gây ra. Nhóm thuốc này tương đối lành tính với đường tiêu hóa khi sử dụng đúng hướng dẫn và khoảng cách giữa các lần dùng.
Bên cạnh đó, nhóm thuốc chống viêm không steroid như ibuprofen cũng có thể được cân nhắc nhằm giảm đau và giảm viêm trong một số trường hợp cụ thể. Tuy nhiên, người có tiền sử viêm loét dạ dày tá tràng, suy giảm chức năng gan thận hoặc bệnh lý tim mạch cần hết sức cẩn trọng và nên tham khảo ý kiến chuyên môn trước khi sử dụng. Tuyệt đối không tự ý dùng aspirin cho trẻ em và thanh thiếu niên khi mắc cảm cúm do nguy cơ liên quan đến hội chứng Reye nguy hiểm.
Thuốc giảm nghẹt mũi sổ mũi và kháng histamin
Nghẹt mũi, sổ mũi và hắt hơi liên tục là những biểu hiện gây khó chịu lớn trong đợt cảm cúm. Để giảm bớt áp lực tại xoang và đường thở, người bệnh có thể sử dụng các thuốc co mạch đường uống chứa hoạt chất pseudoephedrine hoặc phenylephrine, giúp giảm sưng nề niêm mạc mũi hiệu quả. Những người mắc tăng huyết áp hoặc bệnh tim mạch cần thận trọng khi sử dụng nhóm thuốc co mạch này.
Các dung dịch xịt mũi co mạch tại chỗ chứa oxymetazoline hoặc xylometazoline cũng mang lại cảm giác thông thoáng nhanh chóng, nhưng chỉ nên sử dụng trong vài ngày để tránh hiện tượng nghẹt mũi tái phát nặng hơn. Ngoài ra, thuốc kháng histamin thế hệ mới như cetirizine hoặc loratadine hỗ trợ làm giảm tình trạng chảy nước mũi và ngứa mũi hắt hơi mà ít gây buồn ngủ hơn so với các hoạt chất kháng histamin thế hệ cũ.
Thuốc giảm ho và hỗ trợ long đờm tiêu nhầy
Tình trạng ho trong cảm cúm thường xuất hiện do dịch mũi chảy xuống thành sau họng hoặc do kích ứng đường hô hấp trên. Tùy thuộc vào việc ho khan hay ho có đờm, việc lựa chọn thuốc hỗ trợ sẽ có sự khác biệt rõ rệt để đạt hiệu quả tốt nhất và không cản trở phản xạ tự nhiên của cơ thể.
Với những cơn ho khan gây rát cổ và mất ngủ, các thuốc ức chế cơn ho chứa dextromethorphan có thể được cân nhắc để làm dịu phản xạ ho tạm thời. Ngược lại, nếu người bệnh có đờm đặc trong đường thở, các hoạt chất làm loãng và tiêu chất nhầy như acetylcysteine, bromhexine hoặc guaifenesin sẽ giúp đờm lỏng ra, hỗ trợ tống xuất chất tiết dễ dàng hơn khi ho. Việc uống đủ nước ấm hằng ngày cũng là biện pháp làm loãng chất nhầy tự nhiên và an toàn cho niêm mạc họng.
Vai trò của thuốc kháng virus trong điều trị cảm cúm
Thuốc kháng virus như oseltamivir tác động trực tiếp vào quá trình nhân lên của virus cúm trong cơ thể. Nhóm thuốc này thường được chỉ định ưu tiên cho những trường hợp có nguy cơ cao diễn tiến nặng như người cao tuổi, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người có bệnh nền mạn tính hoặc bệnh nhân cúm phải nhập viện.
Để thuốc kháng virus mang lại hiệu quả điều trị tối ưu, việc bắt đầu dùng thuốc cần diễn ra càng sớm càng tốt, lý tưởng nhất là trong vòng 48 giờ đầu tiên kể từ khi xuất hiện triệu chứng. Đây là thuốc kê đơn đặc hiệu, người bệnh tuyệt đối không được tự ý tìm mua, tích trữ hoặc sử dụng bừa bãi khi chưa có chỉ định và hướng dẫn trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa.
Các biện pháp chăm sóc nâng cao thể trạng hỗ trợ hồi phục
Thuốc chỉ đóng vai trò hỗ trợ kiểm soát triệu chứng, trong khi hệ thống miễn dịch tự nhiên của cơ thể mới là yếu tố quyết định giúp loại bỏ hoàn toàn virus cúm. Do đó, việc nghỉ ngơi hoàn toàn tại phòng thoáng khí, hạn chế lao động nặng là điều kiện tiên quyết để cơ thể tái tạo năng lượng phục hồi.
Người bệnh nên tăng cường bổ sung đủ nước lọc, nước điện giải, súp ấm hoặc nước hoa quả tươi để bù lại lượng dịch mất do sốt và làm ẩm đường thở. Thường xuyên súc họng và nhỏ rửa mũi bằng dung dịch nước muối sinh lý natri clorid 0,9% giúp làm sạch chất tiết, giảm tải lượng vi sinh vật và làm dịu niêm mạc tổn thương một cách tự nhiên.
Lưu ý an toàn
Không tự ý dùng kháng sinh khi bị cảm cúm vì thuốc không diệt được virus. Cần đọc kỹ nhãn thành phần của các sản phẩm viên uống cảm cúm tổng hợp nhằm tránh tình trạng dùng trùng lặp hoạt chất hạ sốt dẫn đến nguy cơ quá liều gây độc cho gan. Phụ nữ có thai, người cao tuổi, người có bệnh mạn tính về tim mạch, huyết áp hoặc hen suyễn cần tham khảo ý kiến nhân viên y tế trước khi dùng bất kỳ loại thuốc điều trị nào.
Tóm tắt
Cảm cúm phần lớn có thể tự thuyên giảm nếu được chăm sóc và dùng thuốc hỗ trợ đúng cách. Việc hiểu rõ vai trò của từng nhóm thuốc giúp người bệnh kiểm soát triệu chứng an toàn, tránh lạm dụng thuốc không cần thiết và chủ động thăm khám kịp thời khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bị cảm cúm có nên tự mua thuốc kháng sinh uống không?
Kháng sinh chỉ tiêu diệt vi khuẩn và hoàn toàn không có tác dụng với virus cúm. Tự ý dùng kháng sinh không giúp bệnh nhanh khỏi mà còn tăng nguy cơ gặp tác dụng phụ và dẫn đến tình trạng kháng thuốc nguy hiểm.
Có nên uống cùng lúc nhiều loại thuốc cảm cúm để nhanh khỏi?
Người bệnh không nên tự ý phối hợp các loại thuốc cảm nếu chưa kiểm tra kỹ thành phần. Nhiều loại thuốc cảm tổng hợp đều chứa sẵn paracetamol, việc uống kèm thêm thuốc hạ sốt đơn chất dễ gây quá liều và tổn thương gan.
Thuốc xịt mũi trị nghẹt do cảm cúm dùng liên tục nhiều ngày được không?
Thuốc xịt co mạch mũi giúp thông mũi nhanh nhưng chỉ nên dùng tối đa từ ba đến năm ngày liên tục. Sử dụng kéo dài có thể gây phản ứng xung huyết dội ngược, làm niêm mạc mũi sưng nề và nghẹt thở dai dẳng hơn.
Khi nào người mắc cảm cúm cần dùng đến thuốc kháng virus?
Các thuốc kháng virus như oseltamivir là thuốc kê đơn đặc hiệu, thường chỉ phát huy hiệu quả tối ưu trong 48 giờ đầu khởi phát và dành cho đối tượng có nguy cơ biến chứng cao theo chỉ định nghiêm ngặt của bác sĩ.
Dấu hiệu cảm cúm nào cảnh báo cần đi khám bác sĩ ngay?
Người bệnh cần đi khám ngay nếu sốt cao liên tục không hạ, khó thở, tức ngực, ho ra đờm đặc lẫn máu, đau đầu dữ dội, lơ mơ hoặc khi các triệu chứng cúm đột ngột nặng hơn sau vài ngày thuyên giảm.
