Cảm cúm ho có đờm uống thuốc gì để cải thiện an toàn và nhanh phục hồi

Cảm cúm ho có đờm uống thuốc gì là gì?

Cảm cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm gây ra, thường khởi phát nhanh với các biểu hiện như sốt nhẹ hoặc vừa, ớn lạnh, đau nhức cơ bắp, nghẹt mũi và mệt mỏi. Khi virus xâm nhập vào niêm mạc đường hô hấp, phản ứng viêm xảy ra kích thích các tuyến tiết nhầy hoạt động mạnh mẽ, tạo ra lượng dịch đặc trong phế quản và khí quản.

Lúc này, cơ thể kích hoạt phản xạ ho để đẩy chất nhầy này ra ngoài, tạo nên hiện tượng ho có đờm. Dịch đờm có thể trong, màu trắng đục hoặc hơi ngả vàng nhạt tùy thuộc vào giai đoạn diễn tiến của phản ứng viêm. Việc nắm vững cách nhận biết và hướng xử trí phù hợp sẽ giúp người bệnh kiểm soát tốt triệu chứng, ngăn ngừa dịch nhầy ứ đọng gây khó thở hoặc dẫn đến các biến chứng bội nhiễm thứ phát tại đường hô hấp dưới.

Các nhóm thuốc hỗ trợ làm loãng và tiêu chất nhầy đường hô hấp

Khi bị cảm cúm kèm theo ho có đờm, mục tiêu chính là làm lỏng dịch tiết để người bệnh dễ dàng tống xuất chất nhầy ra ngoài, thay vì kìm hãm phản xạ ho. Hai nhóm thuốc thường được bác sĩ hoặc dược sĩ tư vấn là thuốc làm loãng đờm và thuốc tiêu nhầy.

Thuốc làm loãng đờm hoạt động bằng cách kích thích tăng tiết dịch lỏng trong đường hô hấp, làm giảm độ đặc quánh của chất nhầy để lông chuyển phế quản đẩy đờm lên họng thuận lợi hơn. Trong khi đó, thuốc tiêu chất nhầy như acetylcystein hoặc bromhexin có cơ chế bẻ gãy các liên kết hóa học trong phân tử chất nhầy, biến đờm đặc quánh thành dạng lỏng hơn. Việc lựa chọn cụ thể loại thuốc nào phụ thuộc vào mức độ đặc của đờm, độ tuổi và bệnh lý nền kèm theo của người bệnh. Người bệnh cần dùng thuốc theo đúng chỉ dẫn chuyên môn để tránh gây kích ứng dạ dày hoặc co thắt phế quản ở những người có cơ địa nhạy cảm.

Thuốc hỗ trợ giảm các triệu chứng đi kèm khi bị cảm cúm

Bên cạnh ho có đờm, cảm cúm thường đi kèm các triệu chứng như sốt, đau mỏi toàn thân, nghẹt mũi và đau rát họng. Để người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn trong sinh hoạt, nhân viên y tế có thể chỉ định thêm một số nhóm thuốc điều trị triệu chứng phù hợp.

Thuốc hạ sốt và giảm đau thông thường như paracetamol thường được ưu tiên để giảm cảm giác đau đầu và nhức mỏi cơ khớp. Nếu tình trạng nghẹt mũi gây khó thở hoặc khiến đờm chảy ngược xuống họng làm ho tăng lên, các dung dịch nhỏ hoặc xịt mũi chứa hoạt chất co mạch có thể được cân nhắc dùng trong thời gian ngắn vài ngày. Ngoài ra, việc dùng nước muối sinh lý đẳng trương để súc họng và rửa mũi hàng ngày là phương pháp an toàn giúp loại bỏ bớt virus, vi khuẩn và dịch nhầy đọng lại ở cửa ngõ đường hô hấp. Người bệnh tuyệt đối không phối hợp nhiều loại thuốc cảm cúm tổng hợp có cùng thành phần để tránh nguy cơ quá liều gây độc cho gan.

Biện pháp chăm sóc tại nhà hỗ trợ làm tan đờm và phục hồi thể trạng

Thuốc đóng vai trò hỗ trợ kiểm soát triệu chứng, nhưng chế độ chăm sóc và dinh dưỡng hàng ngày mới là nền tảng then chốt giúp hệ miễn dịch nhanh chóng đẩy lùi virus cúm. Bổ sung đủ lượng nước mỗi ngày, đặc biệt là nước lọc ấm, nước canh hoặc các loại trà thảo mộc ấm như trà gừng, trà hoa cúc, là biện pháp tự nhiên hữu hiệu nhất để làm loãng dịch đờm.

Người bệnh nên dành nhiều thời gian để nghỉ ngơi trong không gian thoáng khí, tránh gió lùa trực tiếp và duy trì độ ẩm phòng thích hợp để niêm mạc đường thở không bị khô rát. Về chế độ ăn, nên ưu tiên các món mềm, dễ tiêu hóa và giàu dưỡng chất như cháo gà, súp rau củ để cung cấp năng lượng mà không làm tăng gánh nặng cho hệ tiêu hóa. Đồng thời, việc giữ ấm vùng cổ, ngực và bàn chân cũng góp phần làm giảm đáng kể phản xạ co thắt gây ho trong thời tiết lạnh hoặc chuyển mùa.

Những sai lầm cần tránh khi dùng thuốc trị ho có đờm do cảm cúm

Một sai lầm rất phổ biến là tự ý tìm mua thuốc kháng sinh khi thấy xuất hiện ho có đờm trong đợt cảm cúm. Cần hiểu rõ rằng cảm cúm nguyên phát là do virus gây ra, trong khi thuốc kháng sinh chỉ có tác dụng ức chế hoặc tiêu diệt vi khuẩn. Việc sử dụng kháng sinh không đúng chỉ định không giúp tan đờm hay rút ngắn thời gian nhiễm cúm, mà ngược lại còn làm gia tăng nguy cơ kháng thuốc và gây rối loạn hệ vi sinh đường ruột.

Bên cạnh đó, việc phối hợp sai các loại thuốc ho cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Điển hình là việc dùng chung thuốc tiêu nhầy với thuốc ức chế trung tâm ho. Thuốc tiêu nhầy làm lượng đờm loãng tăng lên trong đường thở, nhưng thuốc giảm ho lại ngăn cản động tác tống đờm ra ngoài, dẫn tới ứ đọng dịch nghiêm trọng tại phế quản. Vì vậy, người bệnh cần trao đổi rõ ràng với nhân viên y tế về các triệu chứng hiện có trước khi quyết định sử dụng bất kỳ loại thuốc nào.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe và tham khảo tổng quát, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của nhân viên y tế. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và dùng thuốc giảm ho loại ức chế trung tâm hô hấp khi đang có nhiều đờm ứ đọng, không tự dùng kháng sinh khi chưa có chỉ định. Phụ nữ mang thai, người đang cho con bú, trẻ nhỏ và người có tiền sử viêm loét dạ dày tá tràng hoặc hen phế quản cần được bác sĩ thăm khám và tư vấn trực tiếp trước khi dùng bất kỳ thuốc tiêu nhầy nào.

Tóm tắt

Cảm cúm ho có đờm là tình trạng đường hô hấp đang trong giai đoạn thải trừ dịch tiết và phục hồi sau khi nhiễm virus. Việc dùng thuốc đúng nhóm, kết hợp chế độ nghỉ ngơi và uống nhiều nước ấm sẽ giúp giảm đáng kể cảm giác khó chịu. Để đảm bảo an toàn tối đa, người bệnh không nên tự ý dùng thuốc bừa bãi mà cần tham khảo kỹ ý kiến của bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn.