Bị cảm cúm có nên tập thể dục không hay nên nghỉ ngơi?

Cảm cúm có nên tập thể dục không là gì?

Cảm cúm là bệnh lý truyền nhiễm đường hô hấp cấp tính do virus cúm gây ra, thường dẫn tới các triệu chứng toàn thân như sốt, đau mỏi cơ bắp, ớn lạnh, đau đầu và mệt mỏi nghiêm trọng. Trạng thái này hoàn toàn khác biệt với cảm lạnh thông thường vốn chủ yếu khu trú ở đường hô hấp trên. Khi bị nhiễm virus cúm, các tế bào miễn dịch hoạt động tối đa để ngăn chặn mầm bệnh nhân lên, kích hoạt chuỗi phản ứng viêm toàn thân tiêu tốn rất nhiều năng lượng và nước.

Tập thể dục vốn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe tim mạch và sức đề kháng lâu dài. Tuy nhiên, trong giai đoạn nhiễm trùng cấp tính, hoạt động thể chất cường độ vừa đến cao lại trở thành một yếu tố gây căng thẳng thể chất bổ sung. Việc cố gắng vận động mạnh khi cơ thể đang sốt hoặc kiệt sức có thể làm tăng nhịp tim, gây mất nước nhanh hơn và làm suy giảm tạm thời chức năng miễn dịch. Vì vậy, việc phân định rõ thời điểm nên nghỉ ngơi và thời điểm có thể vận động nhẹ là vô cùng cần thiết.

Quy tắc từ cổ trở lên để xác định khả năng vận động

Trong y học thể thao, quy tắc từ cổ trở lên thường được áp dụng nhằm giúp người bệnh tự đánh giá mức độ an toàn trước khi quyết định tập luyện. Theo hướng dẫn này, nếu các triệu chứng chỉ xuất hiện ở khu vực phía trên cổ như nghẹt mũi nhẹ, hắt hơi, chảy nước mũi hoặc đau họng thoáng qua, người bệnh có thể thực hiện một số bài tập nhẹ nhàng nếu bản thân vẫn cảm thấy đủ năng lượng.

Ngược lại, nếu các triệu chứng xuất hiện ở dưới cổ, chẳng hạn như ho tức ngực, khó thở, thở khò khè, đau quặn bụng hoặc nôn mửa, người bệnh tuyệt đối không nên tập luyện. Đặc biệt, khi có dấu hiệu sốt, đau nhức cơ bắp toàn thân và mệt mỏi rã rời đặc trưng của cảm cúm, việc nghỉ ngơi hoàn toàn là điều bắt buộc. Vận động trong trạng thái sốt cao làm tăng nguy cơ rối loạn điều hòa thân nhiệt, mất nước nghiêm trọng và tiềm ẩn nguy cơ tổn thương cơ tim do virus.

Tác động bất lợi khi cố gắng tập thể dục lúc bị cảm cúm

Nhiều người quan niệm rằng việc tập luyện để toát mồ hôi có thể giúp giải cảm hoặc tống khứ mầm bệnh ra ngoài nhanh hơn. Trên thực tế, mồ hôi chỉ là phản xạ làm mát của cơ thể và không mang lại tác dụng thải trừ virus. Khi cơ thể đang chống chọi với virus cúm, việc vận động gắng sức sẽ cạnh tranh nguồn năng lượng quý giá mà hệ miễn dịch đang cần sử dụng để sản xuất kháng thể.

Hơn nữa, tập thể dục khi cơ thể đang suy nhược có thể kéo dài thời gian mắc bệnh và gia tăng nguy cơ biến chứng nghiêm trọng. Những áp lực thể lực quá mức có thể dẫn đến viêm phế quản, viêm phổi hoặc hiếm gặp hơn nhưng rất nguy hiểm là viêm cơ tim. Ngoài ra, việc mất nước qua cả mồ hôi lẫn đường hô hấp khi sốt sẽ làm đặc dịch tiết, khiến tình trạng tắc nghẽn đường thở trở nên trầm trọng hơn và làm chậm quá trình phục hồi tổng thể.

Các hình thức vận động nhẹ nhàng phù hợp khi bệnh thuyên giảm

Khi các triệu chứng toàn thân như sốt và đau nhức cơ đã hết hoàn toàn trong ít nhất 24 đến 48 giờ, người bệnh có thể bắt đầu quay trở lại với các hoạt động thể chất một cách từ tốn. Thay vì thực hiện các bài tập kháng lực nặng hoặc bài tập tim mạch cường độ cao, người bệnh nên ưu tiên những hình thức vận động nhẹ nhàng giúp duy trì lưu thông máu mà không gây áp lực lên tim phổi.

Đi bộ chậm quanh nhà hoặc nơi thoáng khí trong 10 đến 15 phút là lựa chọn khởi đầu lý tưởng. Các động tác giãn cơ nhẹ nhàng hoặc bài tập yoga phục hồi cũng hỗ trợ giải tỏa tình trạng co cứng cơ do nằm lâu trên giường bệnh. Bên cạnh đó, các bài tập hít thở sâu có tác dụng hỗ trợ thông khí phổi, làm sạch đường thở và tạo cảm giác thư giãn cho hệ thần kinh. Trong suốt quá trình này, cần liên tục lắng nghe cơ thể và dừng lại ngay nếu thấy choáng váng hoặc hụt hơi.

Nguyên tắc an toàn khi quay trở lại tập luyện bình thường

Việc hồi phục sau cảm cúm thường đòi hỏi thời gian từ một đến hai tuần tùy thuộc vào thể trạng của từng cá nhân. Khi bắt đầu lại lộ trình rèn luyện, nguyên tắc quan trọng nhất là tăng dần khối lượng và thời gian một cách thận trọng, bắt đầu với khoảng một nửa cường độ quen thuộc trước khi ốm.

Người bệnh cần chú ý bổ sung đủ nước và điện giải trước, trong và sau mỗi buổi tập nhẹ để bù đắp sự thiếu hụt trong giai đoạn bệnh. Chế độ dinh dưỡng giàu vi chất, protein dễ tiêu cùng giấc ngủ sâu đóng vai trò nền tảng giúp tái tạo năng lượng cho cơ thể. Nếu trong hoặc sau buổi tập xuất hiện các dấu hiệu bất thường như tức ngực, nhịp tim tăng nhanh bất thường, chóng mặt hoặc mệt lả kéo dài sang ngày hôm sau, người bệnh cần ngừng tập ngay và nghỉ ngơi thêm vài ngày trước khi thử lại.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục và tham khảo sức khỏe chung, không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định y khoa cá nhân. Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc hạ sốt, giảm đau để kìm hãm triệu chứng nhằm cố gắng tập luyện gắng sức. Nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm như sốt cao liên tục không hạ, khó thở, tức ngực dữ dội, tím tái môi đầu chi hoặc lơ mơ, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Khi bị cảm cúm, nghỉ ngơi đầy đủ chính là giải pháp hữu hiệu nhất giúp cơ thể dồn toàn lực phục hồi hệ miễn dịch. Thay vì vội vã tập luyện, người bệnh nên lắng nghe tín hiệu của cơ thể, áp dụng quy tắc từ cổ trở lên và chỉ vận động nhẹ nhàng khi cơn sốt cùng các cơn đau nhức cơ bắp đã hoàn toàn biến mất.