Cảm cúm có làm tăng huyết áp không và những điều cần lưu ý
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Nhiều người bệnh thắc mắc cảm cúm có làm tăng huyết áp không khi nhận thấy chỉ số huyết áp của mình dao động thất thường trong những ngày mắc bệnh. Trên thực tế, tình trạng nhiễm virus cảm cúm có thể gián tiếp làm tăng huyết áp tạm thời thông qua phản ứng viêm của hệ miễn dịch và ảnh hưởng từ các loại thuốc giảm triệu chứng thông thường.
Hiểu rõ mối liên hệ giữa bệnh lý đường hô hấp cấp tính và sự thay đổi của áp lực mạch máu sẽ giúp người bệnh, đặc biệt là những người đã có sẵn bệnh nền tim mạch, chủ động chăm sóc cơ thể an toàn. Việc nhận biết đúng nguyên nhân gây dao động huyết áp là cơ sở để lựa chọn biện pháp hỗ trợ phù hợp mà không gây thêm gánh nặng cho hệ tuần hoàn.
Cảm cúm có làm tăng huyết áp không là gì?
Cảm cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do các chủng virus cúm gây ra, với các biểu hiện điển hình như sốt, đau đầu, nhức mỏi cơ thể, ho và nghẹt mũi. Mặc dù là một bệnh lý hô hấp phổ biến, cảm cúm có thể tạo ra những tác động sinh lý đáng kể lên toàn bộ cơ thể, bao gồm cả hệ tim mạch.
Mối băn khoăn về việc cảm cúm có làm tăng huyết áp không xuất phát từ việc nhiều người nhận thấy huyết áp tăng vọt trong đợt bệnh. Về mặt sinh lý, khi cơ thể chống lại tác nhân gây nhiễm trùng, các phản ứng miễn dịch và chuyển hóa năng lượng đều tăng cao. Sự thay đổi tạm thời này kết hợp với căng thẳng thể chất và thói quen dùng thuốc trị cảm không phù hợp có thể khiến huyết áp dao động vượt mức bình thường, đòi hỏi sự chú ý theo dõi cẩn trọng.
Tác động của phản ứng viêm và sốt do virus cúm đến huyết áp
Bản thân virus cúm không trực tiếp làm tổn thương hệ thống mạch máu để gây ra bệnh tăng huyết áp mạn tính. Tuy nhiên, khi virus xâm nhập, hệ miễn dịch sẽ kích hoạt phản ứng viêm tự nhiên nhằm chống lại tác nhân gây bệnh. Quá trình này kích thích cơ thể giải phóng các hormone gây căng thẳng như adrenaline và cortisol.
Các hormone này thúc đẩy hệ thần kinh giao cảm hoạt động mạnh mẽ hơn, làm tăng nhịp tim và khiến các mạch máu co thắt tạm thời. Bên cạnh đó, tình trạng sốt cao, mất nước qua mồ hôi và cảm giác mệt mỏi, khó ngủ kéo dài cũng tạo thêm gánh nặng cho hệ tim mạch. Do đó, người bệnh có thể nhận thấy chỉ số huyết áp dao động hoặc tăng nhẹ so với ngày thường trong giai đoạn bệnh cấp tính.
Ảnh hưởng từ các loại thuốc giảm triệu chứng cảm cúm thông thường
Một trong những nguyên nhân phổ biến khiến huyết áp tăng cao khi bị cúm xuất phát từ các loại thuốc điều trị triệu chứng không kê đơn. Nhiều sản phẩm viên uống tổng hợp hoặc thuốc xịt mũi có chứa các hoạt chất co mạch như pseudoephedrine, phenylephrine hoặc oxymetazoline.
Những hoạt chất này phát huy tác dụng bằng cách làm co các mạch máu nhỏ ở niêm mạc mũi để giảm sung huyết và giải tỏa cảm giác nghẹt mũi. Tuy nhiên, chúng cũng có thể gây co mạch toàn thân và kích thích tim, dẫn đến nguy cơ tăng huyết áp đột ngột. Đối với những người đã có sẵn bệnh nền tăng huyết áp hoặc bệnh tim thiếu máu cục bộ, việc tự ý dùng các loại thuốc này mà không có hướng dẫn từ nhân viên y tế tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe.
Nguyên tắc lựa chọn thuốc an toàn cho người có bệnh nền tim mạch
Khi đối mặt với bệnh cảm cúm, người có bệnh nền tăng huyết áp cần ưu tiên áp dụng các biện pháp chăm sóc không dùng thuốc trước tiên. Việc súc họng bằng nước muối sinh lý, rửa mũi nhẹ nhàng, uống đủ nước ấm và nghỉ ngơi trong phòng thoáng khí sẽ giúp thuyên giảm triệu chứng tắc nghẽn hiệu quả.
Trong trường hợp cần dùng thuốc hạ sốt và giảm đau, paracetamol thường là hoạt chất được ưu tiên cân nhắc vì ít tác động tiêu cực lên huyết áp so với nhóm thuốc chống viêm không steroid như ibuprofen hay naproxen. Đồng thời, người bệnh cần kiểm tra kỹ thành phần trên nhãn các sản phẩm viên uống trị cảm cúm tổng hợp để tránh vô tình sử dụng phải các chất gây co mạch hoặc các thành phần có thể tương tác bất lợi với phác đồ điều trị tim mạch.
Theo dõi chỉ số huyết áp tại nhà và thời điểm cần trợ giúp y tế
Trong suốt thời gian bị cảm cúm, việc tự theo dõi huyết áp tại nhà đóng vai trò vô cùng thiết yếu. Người bệnh nên duy trì việc đo huyết áp đều đặn vào buổi sáng sau khi thức dậy và buổi tối trước khi đi ngủ, đồng thời ghi chép lại các chỉ số kèm theo thời điểm xuất hiện triệu chứng bất thường.
Nếu phát hiện huyết áp tăng cao hơn ngưỡng kiểm soát thông thường hoặc xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như đau đầu dữ dội, hoa mắt, tức ngực, khó thở, người bệnh cần liên hệ ngay với cơ sở y tế. Việc duy trì đều đặn thuốc điều trị tăng huyết áp theo đơn của bác sĩ chuyên khoa tim mạch là nguyên tắc bắt buộc, tuyệt đối không được tự ý ngừng hoặc giảm liều vì lo ngại tương tác thuốc khi chưa có chỉ định chuyên môn.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức và không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định y khoa trực tiếp từ bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc cảm cúm tổng hợp chứa hoạt chất co mạch khi chưa hỏi ý kiến chuyên môn. Không được tự ý thay đổi liều lượng hoặc ngừng thuốc điều trị tăng huyết áp hàng ngày trong thời gian mắc bệnh cúm. Khi có triệu chứng bất thường về huyết áp, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám.
Tóm tắt
Tình trạng nhiễm cúm có thể gián tiếp làm dao động chỉ số huyết áp do phản ứng viêm, sốt và việc sử dụng một số loại thuốc giảm triệu chứng. Người bệnh cần chủ động đo huyết áp tại nhà, nghỉ ngơi hợp lý và luôn tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng bất kỳ thuốc cảm cúm nào. Việc phối hợp theo dõi cẩn thận sẽ giúp kiểm soát tốt cả bệnh nhiễm trùng lẫn huyết áp.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Sốt do cảm cúm có làm huyết áp tăng vọt không?
Phản ứng sốt làm tim đập nhanh hơn và hệ thần kinh giao cảm kích hoạt, khiến huyết áp có thể tăng nhẹ tạm thời trong giai đoạn nhiễm trùng cấp tính. Khi thân nhiệt hạ về mức bình thường và cơ thể hồi phục, chỉ số huyết áp thường sẽ ổn định trở lại.
Vì sao người tăng huyết áp cần thận trọng với thuốc xịt thông mũi?
Các hoạt chất co mạch như pseudoephedrine hay phenylephrine có thể làm co thắt mạch máu toàn thân, dễ gây tăng huyết áp kịch phát ở người có sẵn bệnh nền tim mạch. Bác sĩ hoặc dược sĩ sẽ tư vấn lựa chọn an toàn hơn.
Người bệnh tăng huyết áp nên chọn thuốc hạ sốt nào khi bị cúm?
Paracetamol thường là lựa chọn hạ sốt và giảm đau tương đối an toàn cho người có bệnh tim mạch khi dùng đúng hướng dẫn. Ngược lại, nhóm thuốc chống viêm không steroid có thể làm giảm hiệu quả thuốc huyết áp và ảnh hưởng chức năng thận.
Nên theo dõi huyết áp tại nhà như thế nào trong thời gian bị cúm?
Người bệnh nên đo huyết áp từ hai đến ba lần mỗi ngày vào các thời điểm cố định như sáng sớm và chiều tối. Cần ngồi nghỉ tĩnh lặng ít nhất năm phút trước khi đo để kết quả phản ánh chính xác nhất.
Có cần tạm dừng thuốc huyết áp khi đang uống thuốc trị cảm cúm không?
Người bệnh tuyệt đối không được tự ý ngưng hoặc giảm liều thuốc điều trị tăng huyết áp hàng ngày khi bị cảm cúm. Việc gián đoạn phác đồ có thể gây ra những cơn tăng huyết áp đột ngột nguy hiểm cho sức khỏe tim mạch.
