Cách xử trí an toàn khi trẻ bị sốt cao không hạ

Trẻ bị sốt cao không hạ?

Sốt ở trẻ em được xác định khi nhiệt độ cơ thể đo ở nách từ 37,5 độ C trở lên. Trẻ được coi là sốt cao khi nhiệt độ đạt từ 38,5 đến 39 độ C và sốt rất cao khi vượt quá 39,5 độ C. Tình trạng sốt cao không hạ xảy ra khi phụ huynh đã cho trẻ dùng thuốc hạ sốt đúng liều lượng và kết hợp chườm ấm nhưng nhiệt độ không giảm hoặc giảm rất ít sau 1 đến 2 giờ.

Hiện tượng này thường do phản ứng viêm mạnh mẽ trong cơ thể trước các tác nhân nhiễm trùng như cúm, sốt xuất huyết, viêm đường hô hấp hoặc nhiễm vi khuẩn. Sốt cao kéo dài nếu không được theo dõi và xử trí đúng cách có thể dẫn đến nguy cơ mất nước, kiệt sức hoặc co giật do sốt cao ở trẻ nhỏ. Việc theo dõi sát sao nhiệt độ và toàn trạng của trẻ là điều rất quan trọng.

Các nguyên nhân thường gặp khiến trẻ sốt cao khó hạ

Sốt cao dai dẳng ở trẻ nhỏ thường bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Nhiễm vi rút là nguyên nhân phổ biến nhất, bao gồm vi rút cúm, vi rút hợp bào hô hấp, vi rút gây sốt xuất huyết hay vi rút tay chân miệng. Ở giai đoạn đầu của các bệnh nhiễm vi rút này, phản ứng miễn dịch của trẻ hoạt động rất mạnh làm thân nhiệt gia tăng nhanh chóng và khó đáp ứng ngay với thuốc hạ sốt.

Bên cạnh đó, các bệnh nhiễm khuẩn như viêm phế quản, viêm phổi, viêm tai giữa hoặc nhiễm trùng đường tiêu hóa cũng gây sốt cao liên tục nếu chưa được điều trị bằng kháng sinh thích hợp. Ngoài ra, việc cha mẹ mặc quá nhiều quần áo, ủ ấm quá kỹ cho trẻ khi đang sốt hoặc môi trường xung quanh quá oi nóng cũng cản trở quá trình thoát nhiệt của cơ thể, làm cho tình trạng sốt dai dẳng hơn.

Các bước xử trí đúng cách tại nhà khi trẻ bị sốt cao

Khi phát hiện trẻ bị sốt cao, bước đầu tiên phụ huynh cần làm là giữ môi trường xung quanh thoáng mát và cởi bỏ bớt quần áo bó sát, dày nặng trên người trẻ. Cho trẻ mặc quần áo mỏng, rộng rãi và làm bằng chất liệu thấm hút mồ hôi tốt.

Tiếp theo, hãy chườm ấm cho trẻ bằng cách dùng 5 chiếc khăn mềm nhúng vào nước ấm (nhiệt độ nước thấp hơn nhiệt độ cơ thể trẻ khoảng 1 đến 2 độ C). Đặt khăn ở hai bên nách, hai bên bẹn và lau nhẹ nhàng khắp cơ thể. Tuyệt đối không dùng nước lạnh, đá lạnh hoặc cồn để lau người vì có thể gây co mạch ngoại vi, làm nhiệt độ bên trong cơ thể càng tăng cao hoặc gây ngộ độc.

Đồng thời, việc bổ sung nước là vô cùng quan trọng. Hãy cho trẻ uống nhiều nước lọc, nước trái cây hoặc dung dịch bù điện giải oresol được pha đúng tỷ lệ theo hướng dẫn. Việc bù đủ nước giúp cơ thể điều hòa thân nhiệt tốt hơn và ngăn ngừa tình trạng mất nước do sốt.

Hướng dẫn sử dụng thuốc hạ sốt an toàn cho trẻ

Paracetamol là hoạt chất hạ sốt hàng đầu được khuyến cáo sử dụng an toàn cho trẻ em khi sốt từ 38,5 độ C trở lên. Liều lượng thuốc phải được tính chính xác theo cân nặng của trẻ, thông thường là từ 10 đến 15 mg cho mỗi kilôgam cân nặng trong một lần uống. Khoảng cách giữa hai lần dùng thuốc Paracetamol tối thiểu là 4 đến 6 giờ và không dùng quá 4 lần trong vòng 24 giờ.

Trong trường hợp trẻ sốt cao không hạ sau khi dùng Paracetamol, phụ huynh tuyệt đối không tự ý tăng liều Paracetamol hoặc tự ý kết hợp với các thuốc hạ sốt khác như Ibuprofen mà không có sự chỉ định của bác sĩ chuyên khoa nhi. Việc dùng quá liều hoặc phối hợp thuốc sai cách có thể dẫn đến tổn thương gan, thận hoặc gây chảy máu dạ dày. Luôn đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và kiểm tra hàm lượng hoạt chất trước khi cho trẻ uống.

Những sai lầm cần tránh khi chăm sóc trẻ đang sốt cao

Nhiều phụ huynh do quá lo lắng thường mắc phải những sai lầm khiến tình trạng sốt của trẻ trở nên nghiêm trọng hơn. Thói quen ủ ấm, đắp chăn dày hay đóng kín cửa phòng là sai lầm phổ biến, ngăn cản sự tỏa nhiệt và làm tăng nguy cơ co giật do sốt cao.

Một sai lầm khác là dùng cồn hoặc chườm nước đá lạnh để hạ sốt nhanh. Phương pháp này khiến mạch máu co lại, giữ nhiệt bên trong và gây ra phản ứng run rẩy làm thân nhiệt gia tăng thêm. Ngoài ra, việc tự ý cho trẻ uống thuốc kháng sinh khi chưa xác định được nguyên nhân sốt là hoàn toàn sai lầm, vì kháng sinh không có tác dụng hạ sốt và không tiêu diệt được vi rút. Phụ huynh cũng tuyệt đối không dùng Aspirin cho trẻ em do nguy cơ gây ra hội chứng Reye nguy hiểm đến tính mạng.

Lưu ý an toàn

Sốt là một phản ứng bảo vệ cơ thể nhưng sốt cao không hạ ở trẻ nhỏ cần được theo dõi chặt chẽ. Phụ huynh tuyệt đối không tự ý thay đổi liều lượng thuốc hạ sốt, không phối hợp nhiều loại thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục và không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa chuyên nghiệp. Mỗi trẻ có thể trạng và tình trạng bệnh lý khác nhau, do đó khi trẻ sốt cao kéo dài hoặc có biểu hiện bất thường, việc đưa trẻ đến cơ sở y tế để được bác sĩ trực tiếp thăm khám là điều cần thiết nhất.

Tóm tắt

Xử trí đúng cách khi trẻ bị sốt cao không hạ đòi hỏi phụ huynh phải giữ bình tĩnh, thực hiện đúng các bước hạ sốt vật lý, bù đủ nước và dùng thuốc hạ sốt đúng chỉ định theo cân nặng. Theo dõi sát sao các dấu hiệu toàn thân của trẻ sẽ giúp cha mẹ kịp thời phát hiện những tình huống nguy hiểm để đưa trẻ đến gặp bác sĩ chuyên khoa nhi, đảm bảo an toàn cho sức khỏe của trẻ.