Cách xử lý lông mi quặm ở trẻ sơ sinh chính xác và
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Lông mi quặm ở trẻ sơ sinh là tình trạng bờ mi hoặc hàng lông mi bị cuộn ngược vào trong về phía nhãn cầu, khiến các sợi mi cọ xát trực tiếp lên kết mạc và giác mạc. Tình trạng này khá thường gặp ở trẻ nhỏ, phần lớn xuất phát từ bất thường bẩm sinh của nếp da mi hoặc sụn mi chưa phát triển hoàn thiện.
Khi phát hiện trẻ sơ sinh có biểu hiện hay chớp mắt, chảy nước mắt sống hoặc dụi mắt, cha mẹ cần nắm rõ cách chăm sóc vệ sinh đúng cách và đưa trẻ đi khám chuyên khoa Mắt kịp thời. Việc xử lý sớm và chuẩn xác sẽ giúp bảo vệ giác mạc non nớt của trẻ, phòng ngừa nguy cơ trầy xước, viêm loét giác mạc và ảnh hưởng đến thị lực lâu dài.
Lông mi quặm ở trẻ sơ sinh là gì?
Quặm mi bẩm sinh ở trẻ sơ sinh thường xảy ra do nếp da mi thừa hoặc cơ vòng mi phát triển quá mức, đẩy bờ mi lộn vào phía trong. Ở giai đoạn sơ sinh, sợi lông mi của trẻ thường mảnh, mềm nên mức độ tổn thương giác mạc ban đầu có thể nhẹ. Tuy nhiên, nếu không được theo dõi và xử lý phù hợp, sự cọ xát liên tục của hàng mi sẽ gây kích ứng bề mặt mắt, dẫn đến đỏ mắt, tiết nhiều ghèn mắt và làm tăng nguy cơ viêm giác mạc. Đa số các trường hợp quặm mi nhẹ ở trẻ nhỏ có thể tự cải thiện khi cấu trúc xương mặt và sụn mi của trẻ phát triển dần theo thời gian. Mặc dù vậy, sự giám sát y khoa từ bác sĩ chuyên khoa Mắt là rất cần thiết để đánh giá chính xác mức độ tổn hại của biểu mô giác mạc và đưa ra can thiệp kịp thời nếu tình trạng quặm không tự thoái lui.
Nhận biết dấu hiệu lông mi quặm ở trẻ sơ sinh
Trẻ sơ sinh chưa thể diễn đạt cảm giác khó chịu bằng lời nói, do đó cha mẹ cần quan sát kỹ các biểu hiện bên ngoài của mắt. Dấu hiệu điển hình nhất là trẻ thường xuyên chảy nước mắt sống dù không khóc, mắt nhấp nháy liên tục hoặc nheo mắt khi tiếp xúc với ánh sáng. Vùng kết mạc của trẻ có thể đỏ nhẹ, kèm theo hiện tượng đổ ghèn mắt vào buổi sáng sau khi ngủ dậy. Trẻ cũng thường có xu hướng dùng tay quẹt lên mặt hoặc dụi mắt do cảm giác cộm xốn khó chịu. Khi nhìn gần vào bờ mi của trẻ dưới ánh sáng tốt, phụ huynh có thể thấy một phần hoặc toàn bộ hàng lông mi bờ dưới quặp hẳn vào trong, tiếp xúc trực tiếp với bề mặt lòng đen hoặc lòng trắng của mắt.
Hướng dẫn chăm sóc và vệ sinh mắt hằng ngày cho trẻ
Chăm sóc vệ sinh mắt hằng ngày là bước can thiệp bảo tồn quan trọng giúp làm dịu cảm giác cộm xốn và giảm thiểu ma sát lên giác mạc. Cha mẹ cần rửa tay sạch bằng xà phòng trước khi chạm vào vùng mắt của trẻ sơ sinh. Có thể sử dụng gạc vô khuẩn thấm nước muối sinh lý natri clorid 0,9% chuyên dùng cho mắt để nhẹ nhàng lau sạch dịch tiết và ghèn mắt từ góc trong mắt ra ngoài đuôi mắt, mỗi bên mắt sử dụng một miếng gạc riêng biệt. Bác sĩ chuyên khoa Mắt có thể chỉ định dùng thêm nước mắt nhân tạo dạng dung dịch hoặc gel bôi trơn bề mặt nhãn cầu không chứa chất bảo quản để tạo màng bảo vệ giác mạc. Phụ huynh cũng có thể được hướng dẫn kỹ thuật vuốt nhẹ bờ mi hướng ra ngoài vài lần mỗi ngày nhằm hỗ trợ định hình lại nếp da mi.
Các phương pháp can thiệp y khoa khi tình trạng không tự cải thiện
Phần lớn các trường hợp quặm mi do nếp da thừa ở trẻ sơ sinh sẽ tự cải thiện trong vòng 1 đến 2 năm đầu đời khi cấu trúc khuôn mặt phát triển. Tuy nhiên, đối với các trường hợp lông mi quặm nặng, cọ xát liên tục gây trợt biểu mô giác mạc hoặc nguy cơ viêm loét giác mạc, bác sĩ chuyên khoa Mắt sẽ cân nhắc can thiệp chuyên sâu. Một số biện pháp tạm thời bao gồm sử dụng băng dán chuyên dụng kéo da bờ mi xuống dưới để tạm thời tách hàng mi ra khỏi giác mạc. Khi trẻ lớn hơn mà tình trạng quặm vẫn tồn tại dai dẳng hoặc có tổn thương giác mạc tiến triển, phẫu thuật chỉnh hình bờ mi sẽ được chỉ định. Phẫu thuật này là thủ thuật tạo hình nếp mi hoặc cắt bỏ dải da thừa để đưa bờ mi trở về vị trí sinh lý bình thường, giúp bảo vệ an toàn thị lực cho trẻ.
Những sai lầm nguy hiểm cần tránh khi xử lý mi quặm ở trẻ
Nhiều bậc phụ huynh khi thấy lông mi của con chọc vào mắt thường có thói quen tự ý nhổ lông mi hoặc dùng kéo cắt tỉa lông mi. Đây là hành động hết sức nguy hiểm đối với trẻ sơ sinh. Việc dùng nhíp nhổ mi có thể gây tổn thương nang lông, nhiễm trùng bờ mi và khiến lông mi mới mọc ra cứng hơn, đâm vào giác mạc sâu hơn. Ngoài ra, việc dùng kéo gần mắt trẻ rất dễ gây rách da mi hoặc chấn thương nhãn cầu nghiêm trọng khi trẻ cựa quậy. Phụ huynh tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh mạnh hoặc hoạt chất kháng viêm corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa Mắt, bởi việc lạm dụng có thể làm tăng nhãn áp hoặc che lấp triệu chứng nhiễm trùng giác mạc.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa trực tiếp. Giác mạc của trẻ sơ sinh rất mỏng manh và nhạy cảm, vì vậy mọi can thiệp từ nhỏ thuốc đến định hình mi đều cần có sự tư vấn của bác sĩ chuyên khoa Mắt hoặc bác sĩ Nhi khoa. Nếu thấy trẻ có dấu hiệu đỏ mắt dữ dội, mắt đục mờ, sưng nề mi mắt hoặc chảy mủ đặc, cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay lập tức.
Tóm tắt
Lông mi quặm ở trẻ sơ sinh là tình trạng có thể theo dõi và chăm sóc bảo tồn an toàn nếu cha mẹ phát hiện sớm và xử trí đúng cách. Việc duy trì vệ sinh mắt khoa học kết hợp tái khám định kỳ tại chuyên khoa Mắt sẽ giúp phòng ngừa tổn thương giác mạc, bảo vệ thị lực và tạo tiền đề cho sự phát triển khỏe mạnh của đôi mắt trẻ nhỏ.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Lông mi quặm ở trẻ sơ sinh có thể tự khỏi được không?
Nhiều trường hợp quặm mi bẩm sinh ở trẻ có thể tự cải thiện khi cấu trúc xương mặt phát triển và nếp da mi điều chỉnh. Dù vậy, trẻ vẫn cần được bác sĩ chuyên khoa Mắt thăm khám định kỳ để theo dõi sát bề mặt giác mạc.
Có nên dùng nhíp nhổ lông mi quặm cho trẻ sơ sinh tại nhà không?
Cha mẹ tuyệt đối không nhổ lông mi của trẻ sơ sinh. Việc nhổ mi gây đau đớn, tăng nguy cơ nhiễm trùng bờ mi và khiến sợi mi mọc lại cứng hơn, đâm vào giác mạc nghiêm trọng hơn.
Cắt ngắn bớt lông mi quặm của trẻ có giúp giảm cộm xốn không?
Cắt lông mi không giải quyết được gốc rễ của nếp mi quặm mà còn làm chân mi sót lại cứng và sắc hơn. Khi cựa quậy hoặc chớp mắt, những sợi mi cứng này dễ gây trầy xước giác mạc của trẻ.
Dấu hiệu nào cảnh báo lông mi quặm đã gây tổn thương giác mạc của bé?
Nếu trẻ nhắm nghiền mắt, sợ ánh sáng, chảy nước mắt sống liên tục, tròng trắng đỏ nhiều hoặc xuất hiện đốm trắng mờ trên giác mạc, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám chuyên khoa Mắt khẩn cấp.
Khi nào trẻ bị lông mi quặm cần phải can thiệp phẫu thuật?
Phẫu thuật thường chỉ được bác sĩ cân nhắc khi trẻ lớn hơn mà tình trạng quặm không tự hết, hoặc khi hàng mi cọ xát liên tục gây viêm loét giác mạc đe dọa đến thị giác của trẻ.
