Cách xử lý bệnh chàm bội nhiễm ở trẻ em an toàn và đúng cách

Chàm bội nhiễm ở trẻ em là gì?

Chàm bội nhiễm là biến chứng xảy ra khi vùng da mắc bệnh chàm hay viêm da cơ địa ở trẻ em bị tấn công bởi các tác nhân vi sinh vật như vi khuẩn tụ cầu vàng Staphylococcus aureus hoặc virus Herpes simplex. Bình thường, hàng rào bảo vệ da của trẻ mắc viêm da cơ địa vốn đã suy yếu và mất độ ẩm tự nhiên. Khi trẻ ngứa ngáy dữ dội và liên tục cào gãi, lớp biểu bì sẽ bị trầy xước, tạo điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh xâm nhập sâu vào các lớp mô dưới da. Tình trạng này khiến các tổn thương da trở nên trầm trọng hơn với biểu hiện tấy đỏ lan rộng, rỉ dịch màu vàng, đóng vảy tiết dày hoặc xuất hiện các nốt mụn mủ. Nếu không được nhận biết và can thiệp y tế đúng cách, nhiễm trùng da có thể lan rộng, kéo dài thời gian điều trị và làm tăng nguy cơ để lại sẹo hoặc gây nhiễm trùng toàn thân.

Nhận biết sớm các dấu hiệu chàm bội nhiễm ở trẻ nhỏ

Chàm bội nhiễm thường có những biểu hiện khác biệt rõ rệt so với đợt bùng phát viêm da cơ địa thông thường. Cha mẹ cần chú ý quan sát vùng da tổn thương của trẻ khi xuất hiện các triệu chứng sau:

• Vùng da tổn thương đột ngột đỏ ửng nhiều hơn, phù nề và có cảm giác nóng rát rõ rệt khi chạm vào.
• Bề mặt da rỉ dịch nhớt màu vàng trong hoặc tiết mủ đục, sau đó khô lại tạo thành những lớp vảy tiết dày màu mật ong hoặc màu nâu sẫm.
• Xuất hiện các nốt mụn nước nhỏ li ti mọc thành chùm, mụn mủ nông hoặc vết loét tròn nông đáy đỏ rực, đặc biệt khi nhiễm virus Herpes.
• Trẻ quấy khóc dữ dội do ngứa rát tăng lên, biếng ăn, khó ngủ, bỏ bú hoặc có thể kèm theo sốt nhẹ đến sốt cao và nổi hạch ở các vùng lân cận như nách, cổ hay bẹn.

Các bước xử lý và chăm sóc ban đầu tại nhà an toàn

Khi nghi ngờ trẻ bị chàm bội nhiễm, các bước chăm sóc tại nhà cần tập trung vào việc bảo vệ da và ngăn ngừa nhiễm khuẩn lan rộng:

• Vệ sinh da nhẹ nhàng bằng cách tắm rửa cho trẻ với nước ấm vừa phải trong khoảng năm đến mười phút. Sử dụng các loại sữa tắm dịu nhẹ, không chứa xà phòng, không hương liệu và có độ pH cân bằng dành riêng cho da nhạy cảm.
• Sau khi tắm, dùng khăn bông mềm chấm nhẹ lên da để thấm khô nước, tuyệt đối không chà xát mạnh gây trầy xước thêm các tổn thương đang rỉ dịch.
• Giữ môi trường sống mát mẻ, cho trẻ mặc quần áo rộng rãi, chất liệu vải cotton mềm mại, thấm hút mồ hôi tốt nhằm tránh gây bí bách và cọ xát vào vết thương.
• Cắt tỉa móng tay sạch sẽ hoặc đeo bao tay mềm đối với trẻ sơ sinh để hạn chế phản xạ gãi ngứa làm vỡ các mụn mủ, ngăn chặn vi khuẩn phát tán sang các vùng da lành xung quanh.

Tuân thủ chỉ định điều trị y khoa từ bác sĩ chuyên khoa

• Việc điều trị chàm bội nhiễm bắt buộc phải có sự thăm khám trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa da liễu hoặc bác sĩ nhi khoa để xác định chính xác nguyên nhân gây nhiễm trùng là do vi khuẩn hay virus.
• Bác sĩ có thể chỉ định các dung dịch sát khuẩn dịu nhẹ bôi tại chỗ để làm sạch vùng tổn thương và giảm tải lượng vi sinh vật trên bề mặt da.
• Tùy thuộc vào mức độ lan rộng của tổn thương, trẻ có thể được kê đơn thuốc kháng sinh dạng bôi ngoài da hoặc kháng sinh đường uống nếu có dấu hiệu nhiễm trùng toàn thân. Trường hợp nhiễm virus như Herpes simplex, thuốc kháng virus đường uống sẽ được cân nhắc sử dụng kịp thời.
• Các loại thuốc chống viêm bôi ngoài da như corticosteroid có thể phải tạm ngừng hoặc sử dụng hết sức thận trọng dưới sự giám sát chặt chẽ của nhân viên y tế cho đến khi tình trạng nhiễm trùng đã được kiểm soát ổn định. Phụ huynh cần cho trẻ dùng thuốc đúng liều lượng và đủ số ngày theo đơn, không được tự ý dừng thuốc khi thấy da mới đỡ.

Những sai lầm cha mẹ cần tránh khi chăm sóc trẻ

Nhiều bậc phụ huynh vì nóng vội muốn làm dịu vết thương của con nên đã vô tình mắc phải những sai lầm khiến chàm bội nhiễm trở nên nghiêm trọng hơn:

• Đắp các loại lá cây, thuốc nam hoặc thảo dược dân gian truyền miệng lên vùng da hở. Những loại lá này chứa nhiều bụi bẩn, vi nấm và tạp chất có thể đưa thêm vi khuẩn lạ vào vết loét, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng máu nguy hiểm.
• Tự ý mua và bôi các loại kem phối hợp chứa corticoid nồng độ cao hoặc thuốc mỡ kháng sinh không rõ nguồn gốc. Việc này có thể làm suy giảm miễn dịch tại chỗ, khiến vi khuẩn kháng thuốc và vùng bội nhiễm bùng phát dữ dội hơn.
• Bôi kem dưỡng ẩm dày cộm lên các vùng da đang rỉ dịch nhớt hoặc chảy mủ. Dưỡng ẩm chỉ nên thực hiện trên vùng da khô, còn vùng da đang viêm cấp và mưng mủ cần được giữ thông thoáng và xử lý sát khuẩn theo hướng dẫn y tế.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thể thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị y khoa trực tiếp từ bác sĩ. Phụ huynh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc kháng virus hoặc kem bôi chứa corticoid để tự điều trị tại nhà cho trẻ. Nếu trẻ có biểu hiện sốt cao, li bì, tổn thương da lan rộng nhanh chóng, xuất hiện mụn mủ quanh mắt hoặc trẻ quấy khóc bỏ bú liên tục, cần đưa trẻ đến bệnh viện có chuyên khoa nhi hoặc da liễu ngay lập tức để được cấp cứu và xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Chàm bội nhiễm ở trẻ em là tình trạng da liễu cần được nhận biết sớm và xử lý đúng phương pháp y khoa. Việc giữ vệ sinh thân thể sạch sẽ, tránh cào gãi tổn thương và tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa là chìa khóa giúp làn da của trẻ nhanh chóng hồi phục, đồng thời hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng và tái phát trong tương lai.