Cách xử lý an toàn khi gặp người bị động kinh sùi bọt mép

Xử lý động kinh sùi bọt mép là gì?

Cơn co giật động kinh kèm sùi bọt mép thường xuất hiện ở dạng co giật toàn thể. Trong cơn bão điện não, các cơ toàn thân co thắt liên tục, cơ hàm gồng cứng kết hợp với nhịp thở dồn dập khiến nước bọt trong khoang miệng bị đánh bông thành dạng bọt.

Hiện tượng sùi bọt mép đôi khi có kèm theo một chút máu do bệnh nhân vô tình cắn phải lưỡi hoặc niêm mạc má. Mặc dù hình ảnh này có thể gây hoảng sợ cho người chứng kiến, đa số các cơn co giật sẽ tự thoái lui sau khoảng một đến ba phút. Điều nguy hiểm nhất trong lúc này là nguy cơ sặc dịch tiết vào đường hô hấp hoặc chấn thương đầu do va đập với bề mặt cứng xung quanh.

Tạo không gian an toàn và bảo vệ vùng đầu cho người bệnh

Ngay khi phát hiện người bệnh rơi vào cơn co giật động kinh sùi bọt mép, ưu tiên hàng đầu là loại bỏ toàn bộ các vật dụng nguy hiểm xung quanh. Hãy nhanh chóng dọn dẹp đồ vật sắc nhọn, vật dụng bằng thủy tinh, dây điện hoặc các chướng ngại vật có thể gây va đập khi người bệnh gồng giật.

Người hỗ trợ nên nới lỏng trang phục ôm sát như cà vạt, khuy áo cổ hoặc thắt lưng để giúp người bệnh dễ thở hơn. Sử dụng một chiếc gối mềm, gập nhẹ áo khoác hoặc dùng hai tay đỡ nhẹ bên dưới vùng đầu để giảm lực va đập xuống mặt sàn cứng. Trong suốt quá trình co giật, tuyệt đối không dùng sức đè nén, giữ chặt tay chân hay cố định thân thể người bệnh vì hành động này có thể dẫn tới gãy xương, trật khớp hoặc rách cơ nghiêm trọng.

Đặt người bệnh nằm nghiêng để duy trì thông thoáng đường thở

Duy trì sự thông thoáng của đường hô hấp là bước sơ cứu quan trọng nhất giúp ngăn ngừa biến chứng sặc. Ngay khi các cử động co giật giảm bớt hoặc khi có thể thao tác an toàn, hãy nhẹ nhàng xoay toàn bộ thân thể người bệnh sang tư thế nằm nghiêng an toàn.

Tư thế nằm nghiêng giúp nước bọt, đờm dắt, bọt mép và máu đọng trong khoang miệng tự chảy ra ngoài theo đường góc miệng thay vì bị hít ngược vào khí quản gây ngạt thở hoặc viêm phổi do sặc. Đồng thời, tư thế này cũng ngăn lưỡi bị tụt về phía sau làm bít tắc đường thở. Thường xuyên quan sát sắc mặt, nhịp thở và dùng khăn sạch lau nhẹ phần bọt tiết ra bên ngoài miệng của người bệnh.

Các hành vi tuyệt đối cần tránh khi sơ cứu người động kinh

Nhiều dân gian thường truyền tai các phương pháp sơ cứu sai lầm gây nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng người bệnh động kinh sùi bọt mép. Hành vi phổ biến nhất là cố gắng nhét cào cào, đũa, ngón tay hoặc vật cứng vào giữa hai hàm răng với suy nghĩ chống cắn lưỡi. Việc này có thể làm gãy răng, tổn thương niêm mạc miệng hoặc các mảnh gãy rơi vào đường thở gây dị vật đường thở rất nguy hiểm.

Bên cạnh đó, tuyệt đối không nhỏ vắt nước chanh, đổ nước mát hay đút bất kỳ loại thuốc, thức ăn lỏng nào vào miệng người bệnh khi họ chưa khôi phục hoàn toàn ý thức. Khi phản xạ nuốt bị rối loạn, các chất lỏng này dễ dàng đi thẳng vào phổi gây sặc cấp tính và ngưng hô hấp.

Theo dõi thời gian co giật và các dấu hiệu cần gọi cấp cứu

Người hỗ trợ cần chú ý theo dõi chính xác thời gian diễn ra cơn co giật từ lúc bắt đầu đến khi kết thúc. Đa số cơn động kinh thông thường sẽ tự dừng lại dưới năm phút. Sau khi hết co giật, người bệnh thường rơi vào trạng thái ngủ sâu hoặc lú lẫn tạm thời, cần được nằm nghỉ ngơi ở không gian yên tĩnh và có người quan sát liên tục cho đến khi tỉnh táo hẳn.

Cần nhanh chóng gọi tổng đài cấp cứu y tế hoặc đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất trong các trường hợp: cơn co giật kéo dài trên năm phút, xuất hiện liên tiếp cơn co giật thứ hai mà người bệnh chưa tỉnh lại, người bệnh khó thở nặng, sặc trào ngược dịch, có thai, mắc bệnh tiểu đường hoặc có chấn thương nghiêm trọng ở vùng đầu trong lúc ngã.

Lưu ý an toàn

Thông tin sơ cứu động kinh chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức cộng đồng và không thay thế cho các chỉ định chuyên môn từ bác sĩ chuyên khoa thần kinh. Khi người bệnh có tiền sử động kinh, gia đình cần tuân thủ đúng phác đồ theo dõi của y bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý điều chỉnh thuốc chống co giật hoặc áp dụng các liệu pháp dân gian chưa được kiểm chứng y học. Mọi tình huống co giật kéo dài bất thường hoặc có dấu hiệu suy hô hấp cần được xử lý tại phòng cấp cứu y tế.

Tóm tắt

Xử lý đúng cách khi gặp người bị động kinh sùi bọt mép dựa trên nguyên tắc giữ bình tĩnh, bảo vệ vùng đầu, đặt nằm nghiêng an toàn và không can thiệp thô bạo vào khoang miệng. Việc trang bị đầy đủ kiến thức sơ cứu đúng chuẩn giúp giảm thiểu tối đa các biến chứng nguy hiểm cho người bệnh.