Cách rửa vết thương bằng dung dịch Povidine an toàn và đúng kỹ thuật

Rửa vết thương bằng povidine là gì?

Dung dịch povidine là thuốc sát khuẩn tại chỗ chứa hoạt chất chính là phức hợp của iod với polyvinylpyrrolidone. Khi tiếp xúc với bề mặt da tổn thương, phức hợp này giải phóng từ từ lượng iod tự do giúp oxy hóa protein và acid nucleic của vi sinh vật gây bệnh, từ đó làm giảm mật độ vi khuẩn nhanh chóng.

So với cồn đỏ cổ điển hay cồn y tế, dung dịch povidine 10 phần trăm ít gây kích ứng nóng rát và ít gây đau rát hơn cho người bệnh. Dung dịch này được chỉ định phổ biến trong sát khuẩn da trước phẫu thuật, tiêm truyền và xử trí ban đầu các vết thương nông, trầy xước, vết bỏng nhẹ ngoài da. Dù vậy, người dùng cần phân biệt rõ giữa dung dịch sát khuẩn ngoài da và các dạng bào chế súc họng hay dung dịch phụ khoa để đảm bảo an toàn tuyệt đối khi sử dụng.

Chuẩn bị dụng cụ và làm sạch cơ học vết thương trước khi sát trùng

Trước khi tiến hành sát khuẩn, người thực hiện cần rửa tay thật sạch bằng xà phòng dưới vòi nước chảy hoặc sát khuẩn tay nhanh bằng cồn y tế. Chuẩn bị sẵn găng tay y tế sạch, gạc vô khuẩn, bông băng, kẹp y tế sạch, nước muối sinh lý natri clorid 0.9 phần trăm và dung dịch povidine 10 phần trăm dùng ngoài da.

Bước đầu tiên là rửa trôi bụi bẩn và dị vật bề mặt bằng dòng chảy nước muối sinh lý. Tuyệt đối không chà xát mạnh làm rách thêm mép mô hạt. Sau khi vết thương đã được làm sạch cơ học, dùng miếng gạc vô khuẩn thấm nhẹ nhàng cho khô bớt nước xung quanh miệng vết thương trước khi tiếp tục thao tác sát khuẩn.

Các bước rửa vết thương bằng povidine đúng kỹ thuật y khoa

Kỹ thuật chuẩn khi dùng dung dịch povidine là sát trùng từ trong ra ngoài hoặc theo một chiều nhất định. Bạn dùng kẹp gắp bông hoặc gạc vô khuẩn thấm một lượng vừa đủ dung dịch povidine nồng độ 10 phần trăm. Lau nhẹ nhàng quanh mép tổn thương theo đường xoắn ốc lan rộng ra vùng da lành xung quanh từ 3 đến 5 centimet, không lau ngược trở lại vùng đã làm sạch.

Để dung dịch povidine lưu lại trên da khoảng một đến hai phút cho hoạt chất povidone iodine phóng thích iod tự do tiêu diệt vi khuẩn, vi nấm và virus. Sau đó, dùng gạc vô khuẩn thấm nước muối sinh lý lau sạch lại phần dịch povidine thừa đọng trên bề mặt hở để tránh làm tổn thương nguyên bào sợi đang hình thành.

Những sai lầm thường gặp khi dùng povidine xử trí tổn thương ngoài da

Một lỗi rất phổ biến là dùng povidine nồng độ cao đổ trực tiếp vào sâu trong ổ vết thương hoặc khoang mô hở. Việc này có thể giết chết các tế bào biểu mô non và bạch cầu làm chậm quá trình tạo mô hạt tự nhiên. Ngoài ra, không được phối hợp povidine cùng lúc với các dung dịch chứa thủy ngân hoặc cồn nồng độ cao vì dễ gây phản ứng ăn mòn da.

Không nên băng ép quá chặt sau khi sát trùng vì môi trường yếm khí bí bách có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn kị khí phát triển. Vết trầy xước nhẹ nên được che chắn bằng gạc mỏng thoáng khí, giữ vết thương khô ráo và thay băng định kỳ mỗi ngày hoặc ngay khi băng bị ướt, bẩn.

Lưu ý an toàn

Không dùng povidine cho người có tiền sử dị ứng với iod hoặc bệnh nhân có rối loạn chức năng tuyến giáp như cường giáp bướu cổ. Tránh bôi thuốc trên diện tích da quá lớn hoặc bôi kéo dài vì có thể dẫn tới hấp thu iot toàn thân gây ngộ độc. Không để dung dịch dính vào mắt, niêm mạc tai trong hoặc vết thương hở sâu có mạch máu lớn lộ ra ngoài. Nếu vết thương xuất hiện sưng nóng đỏ đau tăng dần, rỉ mủ hôi hoặc sốt cao, người bệnh cần tới ngay cơ sở y tế gần nhất.

Tóm tắt

Dung dịch povidine là thuốc sát khuẩn bôi ngoài da thông dụng nhưng cần được dùng đúng thời điểm và thao tác chuẩn xác. Người bệnh chỉ nên dùng thuốc để xử trí vết thương trầy xước nhẹ ở giai đoạn đầu, không lạm dụng kéo dài. Khi vết thương có dấu hiệu nhiễm trùng hoặc lâu lành, việc đến cơ sở y tế là biện pháp an toàn nhất.