Cách phòng ngừa ung thư da cho người làm việc ngoài trời và thực địa

Phòng ngừa ung thư da thực địa

Ung thư da là tình trạng gia tăng bất thường của các tế bào da, thường phát triển ở những khu vực da tiếp xúc nhiều với ánh nắng mặt trời như mặt, cổ, tay và chân. Hai nhóm ung thư da chính bao gồm ung thư da không tế bào hắc tố (như ung thư tế bào đáy, ung thư tế bào vảy) và ung thư tế bào hắc tố. Trong đó, ung thư tế bào hắc tố là dạng nguy hiểm nhất vì có khả năng di căn nhanh sang các cơ quan khác.

Tia cực tím UVA và UVB có trong ánh nắng mặt trời là tác nhân chính phá hủy ADN của tế bào da. Khi làm việc ngoài thực địa, cường độ tiếp xúc bức xạ tăng cao do thời gian ở ngoài trời kéo dài và sự phản xạ ánh nắng từ các bề mặt như bê tông, cát, nước hoặc kim loại. Do đó, trang bị kiến thức bảo vệ da là yêu cầu thiết yếu đối với người lao động ngoài trời.

Sử dụng trang phục và thiết bị bảo hộ chống tia cực tím

Trang phục là hàng rào bảo vệ vật lý đầu tiên và quan trọng nhất giúp ngăn chặn bức xạ mặt trời tác động trực tiếp lên da. Người làm việc ngoài thực địa nên ưu tiên chọn các loại quần áo dài tay, quần dài làm từ chất liệu dệt dày, sợi vải chặt hoặc có chỉ số chống tia cực tím UPF cao. Các gam màu tối hoặc màu đậm thường có khả năng hấp thụ và ngăn tia UV xuyên qua tốt hơn các màu sáng nhạt.

Bên cạnh quần áo, việc trang bị nón rộng vành có đường kính vành tối thiểu 7 đến 10 cm giúp che chắn hiệu quả cho vùng mặt, tai và sau cổ. Đeo kính râm có khả năng chống tia UV400 hoặc chặn được 99 đến 100% tia UVA và UVB giúp bảo vệ vùng da nhạy cảm quanh mắt và võng mạc. Đối với những công việc yêu cầu đội mũ bảo hộ cứng, người lao động có thể gắn thêm tấm vải che cổ chuyên dụng để bảo vệ toàn diện.

Sử dụng kem chống nắng phổ rộng đúng cách và đủ liều lượng

Kem chống nắng là giải pháp hỗ trợ không thể thiếu khi làm việc ngoài trời. Người lao động thực địa nên lựa chọn sản phẩm kem chống nắng phổ rộng (Broad Spectrum), bảo vệ da trước cả tia UVA và UVB, với chỉ số SPF từ 30 trở lên và có khả năng kháng nước tốt.

Để kem chống nắng phát huy tối đa hiệu quả, cần thoa kem lên tất cả các vùng da hở trước khi ra ngoài khoảng 15 đến 30 phút. Liều lượng tiêu chuẩn khoảng 2 miligram trên mỗi centimet vuông da, tương đương một lượng khoảng một đốt ngón tay cho vùng mặt. Khi làm việc đổ nhiều mồ hôi hoặc sau mỗi 2 giờ tiếp xúc liên tục với ánh nắng, cần thoa lại kem chống nắng. Việc kết hợp kem chống nắng cùng khẩu trang và trang phục bảo hộ sẽ tạo nên lớp bảo vệ đa tầng.

Điều chỉnh thời gian làm việc và tận dụng bóng râm

Cường độ tia cực tím trong ngày thường đạt mức cao nhất vào khoảng từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều. Khi thực hiện các công việc thực địa, nếu điều kiện cho phép, nên sắp xếp các công đoạn công việc nặng hoặc tiếp xúc trực tiếp ngoài trời vào buổi sáng sớm hoặc chiều mát.

Trong thời gian nghỉ ngơi giữa giờ, người lao động nên chủ động di chuyển vào các khu vực có bóng râm tự nhiên như dưới lùm cây lớn, hoặc dựng lán trại tạm thời. Cần lưu ý rằng tia cực tím vẫn có thể xuyên qua mây mù và phản xạ từ mặt đất, giàn giáo hay bề mặt kim loại, do đó ngay cả khi làm việc trong bóng râm hoặc vào những ngày trời nhiều mây, các biện pháp che chắn vẫn cần được duy trì.

Theo dõi và tự kiểm tra các bất thường trên da định kỳ

Việc tự quan sát làn da giúp phát hiện sớm các dấu hiệu nghi ngờ ung thư da để có hướng xử trí kịp thời. Người làm việc thực địa nên dành thời gian kiểm tra toàn bộ bề mặt da mỗi tháng một lần trong môi trường đủ ánh sáng.

Cần chú ý đến các nốt nốt ruồi mới xuất hiện hoặc những nốt ruồi cũ có sự thay đổi về kích thước, hình dạng, màu sắc hoặc bờ viền không đều. Các vết tổn thương lâu lành, dễ chảy máu, sần sùi hoặc ngứa rát kéo dài trên 2 tuần cũng là những tín hiệu cần lưu ý. Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường này, người lao động không nên tự ý đắp thuốc hay can thiệp mà cần đến các cơ sở y tế chuyên khoa da liễu để được khám và chẩn đoán chính xác.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục và tham khảo chung, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa chuyên sâu. Mức độ nhạy cảm với tia cực tím và nguy cơ ung thư da có thể khác nhau tùy thuộc vào yếu tố cơ địa, màu da và tiền sử gia đình của từng cá nhân. Không tự ý sử dụng các loại thuốc thoa, hóa chất hay phương pháp dân gian để điều trị tổn thương da nghi ngờ. Khi nhận thấy da có điểm bất thường kéo dài, người đọc nên chủ động thăm khám với bác sĩ chuyên khoa Da liễu.

Tóm tắt

Phòng ngừa ung thư da từ thực địa yêu cầu sự kiên trì và phối hợp đồng bộ giữa việc mặc trang phục bảo hộ, sử dụng kem chống nắng phổ rộng và quản lý thời gian tiếp xúc ánh nắng. Chủ động chăm sóc da và kiểm tra định kỳ là cách giúp bảo vệ làn da khỏe mạnh cho người lao động ngoài trời.