Cách phòng ngừa bệnh đau mắt đỏ hiệu quả và an toàn tại nhà
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đau mắt đỏ hay còn gọi là viêm kết mạc là tình trạng nhiễm trùng hoặc viêm phần màng mỏng lót mặt trong mí mắt và bao phủ phần lòng trắng của nhãn cầu. Bệnh có khả năng lây lan rất nhanh trong cộng đồng thông qua giọt bắn hô hấp, tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mắt người bệnh hoặc qua các vật dụng sinh hoạt dùng chung.
Để chủ động bảo vệ sức khỏe thị giác cho bản thân và gia đình, việc áp dụng các thói quen vệ sinh cá nhân đúng cách đóng vai trò then chốt. Những biện pháp phòng ngừa đơn giản nhưng hiệu quả sẽ giúp ngăn chặn sự xâm nhập của vi rút, vi khuẩn và hạn chế tối đa nguy cơ bùng phát dịch.
Phòng ngừa bệnh đau mắt đỏ
Đau mắt đỏ là bệnh lý về mắt phổ biến, có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi và thường gia tăng mạnh vào thời điểm giao mùa. Nguyên nhân gây bệnh chủ yếu do vi rút như adenovirus hoặc các loại vi khuẩn gây ra, ngoài ra còn có thể do dị ứng hoặc tác nhân kích ứng từ môi trường. Người bị đau mắt đỏ thường có biểu hiện mắt đỏ, ngứa, cộm rát, chảy nước mắt và nhiều gèn dịch.
Mặc dù đa số các trường hợp đau mắt đỏ lành tính và có thể tự khỏi sau một đến hai tuần, bệnh lại gây nhiều phiền ngoái trong sinh hoạt hằng ngày và có nguy cơ dẫn đến biến chứng ảnh hưởng thị lực nếu không được chăm sóc đúng. Chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa là phương pháp hiệu quả nhất để cắt đứt chuỗi lây truyền bệnh.
Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch
Bàn tay là bộ phận tiếp xúc với nhiều bề mặt chứa mầm bệnh trong sinh hoạt hằng ngày. Việc rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước chảy trong tối thiểu hai mươi giây là biện pháp hàng đầu để loại bỏ vi rút và vi khuẩn. Cần duy trì thói quen rửa tay kỹ lưỡng sau khi đi từ ngoài đường về, sau khi đi vệ sinh, trước khi ăn uống và sau khi chạm vào các vật dụng công cộng. Trong trường hợp không có sẵn nước và xà phòng, dung dịch sát khuẩn tay chứa cồn nồng độ phù hợp có thể được sử dụng để thay thế. Thói quen này ngăn chặn mầm bệnh bám dính trên tay truyền sang vùng mắt.
Hạn chế thói quen đưa tay lên chạm hoặc dụi mắt
Hành vi dụi mắt hoặc đưa tay chạm lên vùng mặt khi tay chưa được vệ sinh sạch sẽ là con đường ngắn nhất đưa mầm bệnh xâm nhập vào kết mạc. Khi cảm thấy ngứa hoặc cộm mắt, phản ứng tự nhiên của nhiều người là dùng tay dụi mạnh, điều này không những làm tăng nguy cơ nhiễm trùng mà còn dễ gây trầy xước niêm mạc mắt và tổn thương nhãn cầu. Nếu thấy mắt bị cộm hoặc bẩn, nên dùng khăn giấy sạch hoặc gạc y tế vô trùng thấm nhẹ. Việc loại bỏ thói quen hay đưa tay lên mắt giúp giảm thiểu rủi ro mắc bệnh đau mắt đỏ.
Không dùng chung vật dụng cá nhân với người khác
Mầm bệnh gây viêm kết mạc có thể tồn tại trên các vật dụng sinh hoạt cá nhân trong khoảng thời gian nhất định. Việc dùng chung các đồ dùng như khăn mặt, gối, chăn, kính mắt, mỹ phẩm trang điểm mắt hoặc thuốc nhỏ mắt là nguyên nhân phổ biến khiến bệnh lây lan nhanh chóng giữa các thành viên trong gia đình hoặc bạn bè. Mỗi người cần sử dụng riêng khăn mặt và giặt sạch, phơi khô dưới ánh nắng mặt trời hằng ngày. Các loại vỏ gối và chăn ga cũng cần được thay giặt định kỳ để loại bỏ vi khuẩn tích tụ.
Vệ sinh mắt hằng ngày bằng dung dịch nước muối sinh lý
Sử dụng dung dịch nước muối sinh lý nồng độ không phẩy chín phần trăm để nhỏ rửa mắt hằng ngày là phương pháp hỗ trợ làm sạch bụi bẩn và dịch tiết hiệu quả. Sau khi đi ra ngoài đường, tiếp xúc với môi trường nhiều bụi bẩn hoặc bơi lội, việc nhỏ mắt giúp loại bỏ các tác nhân kích ứng và mầm bệnh mới bám vào niêm mạc. Khi sử dụng nước muối sinh lý, lưu ý không để đầu chai thuốc chạm trực tiếp vào lông mi hay niêm mạc mắt để tránh gây ô nhiễm ngược chai dung dịch. Không tự ý sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh hoặc corticoid khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa.
Chủ động cách ly và hạn chế tiếp xúc khi có dịch
Trong thời điểm xảy ra dịch đau mắt đỏ, việc hạn chế đến những nơi tập trung đông người khi không cần thiết giúp giảm rủi ro lây nhiễm. Đối với những người đang có biểu hiện nhiễm bệnh, cần chủ động nghỉ học hoặc nghỉ làm và hạn chế tiếp xúc gần với người xung quanh để tránh làm lan rộng dịch bệnh. Khi cần tiếp xúc hoặc chăm sóc người bệnh, người chăm sóc nên đeo khẩu trang, đeo kính bảo hộ và rửa tay ngay sau khi thực hiện các hoạt động hỗ trợ. Đồ dùng của người bệnh cần được thu gom và khử khuẩn riêng biệt.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục và không thay thế cho lời khuyên, chẩn đoán hay điều trị y khoa chuyên nghiệp. Đau mắt đỏ có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau và mỗi trường hợp bệnh cần có hướng xử trí phù hợp. Người đọc không được tự ý mua thuốc điều trị, đặc biệt là các loại thuốc nhỏ mắt chứa thành phần kháng sinh hoặc corticoid khi chưa được bác sĩ khám và kê đơn. Khi xuất hiện các triệu chứng bất thường ở mắt, hãy đến cơ sở y tế để được bác sĩ chuyên khoa Mắt khám và tư vấn.
Tóm tắt
Phòng ngừa bệnh đau mắt đỏ hoàn toàn nằm trong tầm tay nếu mỗi cá nhân tự giác duy trì các thói quen vệ sinh sạch sẽ hằng ngày. Việc rửa tay thường xuyên, không dùng chung đồ cá nhân và chăm sóc mắt đúng cách sẽ tạo nên hàng rào bảo vệ vững chắc cho đôi mắt. Khi phát hiện các dấu hiệu nghi ngờ, việc thăm khám bác sĩ chuyên khoa Mắt kịp thời giúp chẩn đoán đúng nguyên nhân và có hướng điều trị an toàn.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Đau mắt đỏ có lây qua đường nhìn không?
Đau mắt đỏ không lây qua việc nhìn nhau. Bệnh chỉ lây truyền khi tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với dịch tiết từ mắt, mũi, miệng của người bệnh thông qua bàn tay, đồ dùng chung hoặc giọt bắn hô hấp ở khoảng cách gần.
Bệnh đau mắt đỏ thường kéo dài trong bao lâu?
Thời gian mắc bệnh đau mắt đỏ thông thường kéo dài từ 7 đến 14 ngày tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh là vi rút hay vi khuẩn cũng như thể trạng của từng người. Việc chăm sóc đúng cách giúp mắt phục hồi tốt hơn.
Có nên dùng nước muối sinh lý nhỏ mắt hằng ngày để phòng bệnh không?
Có thể sử dụng nước muối sinh lý nồng độ không phẩy chín phần trăm để rửa mắt hằng ngày nhằm loại bỏ bụi bẩn. Tuy nhiên cần lưu ý bảo quản chai thuốc sạch sẽ và không để đầu vòi chạm vào mắt.
Khi bị đau mắt đỏ có cần đeo kính râm không?
Đeo kính râm giúp giảm cảm giác chói mắt, cộm rát khi tiếp xúc với ánh sáng và ngăn ngừa bụi bẩn xâm nhập. Kính râm cũng hỗ trợ nhắc nhở người bệnh hạn chế thói quen đưa tay lên dụi mắt.
Đau mắt đỏ khi nào cần đi khám bác sĩ ngay?
Người bệnh cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa Mắt ngay khi có các triệu chứng như đau nhức mắt dữ dội, giảm thị lực, mắt sợ ánh sáng gay gắt, chảy mủ nhiều hoặc tình trạng không cải thiện sau vài ngày chăm sóc.
