Cách phòng bệnh thủy đậu ở trẻ sơ sinh an toàn và

Phòng bệnh thủy đậu ở trẻ sơ sinh là gì?

Bệnh thủy đậu là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Varicella Zoster gây ra, lây lan rất nhanh qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc qua tiếp xúc trực tiếp với dịch bóng nước trên da. Đối với trẻ sơ sinh, giai đoạn này cơ thể trẻ chưa hoàn thiện hệ thống miễn dịch tự nhiên, đồng thời theo phác đồ tiêm chủng quốc tế và Việt Nam, vắc xin thủy đậu chỉ được chỉ định cho trẻ từ chín hoặc mười hai tháng tuổi trở lên. Vì vậy, trẻ sơ sinh hoàn toàn không có khả năng tự đề kháng trước virus nếu không nhận được kháng thể thụ động từ mẹ hoặc không được che chắn cẩn thận khỏi các nguồn tiếp xúc bên ngoài. Khi nhiễm bệnh, trẻ sơ sinh đối mặt với nhiều nguy cơ biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, viêm màng não hoặc nhiễm trùng huyết. Do đó, việc hiểu rõ các biện pháp phòng bệnh thủy đậu ở trẻ sơ sinh đóng vai trò tiên quyết để bảo vệ sức khỏe và tính mạng của trẻ trong những tháng đầu đời.

Tiêm phòng thủy đậu cho phụ huynh và người chăm sóc trẻ

Biện pháp bảo vệ trẻ sơ sinh hiệu quả hàng đầu bắt đầu từ chính những người sống cùng trong gia đình. Phụ nữ trong độ tuổi sinh sản nên chủ động tiêm phòng đầy đủ vắc xin thủy đậu ít nhất ba tháng trước khi mang thai. Kháng thể bảo vệ từ cơ thể mẹ sẽ được truyền qua nhau thai trong thai kỳ và tiếp tục qua sữa mẹ sau khi sinh, giúp trẻ có được lượng miễn dịch thụ động quý giá chống lại virus Varicella Zoster trong vài tháng đầu đời.

Bên cạnh người mẹ, người cha, ông bà và những người trực tiếp chăm sóc trẻ sơ sinh cũng cần kiểm tra tình trạng miễn dịch của bản thân. Nếu chưa từng mắc bệnh hoặc chưa được tiêm phòng, những người này nên đến cơ sở y tế để tiêm chủng vắc xin đầy đủ. Việc xây dựng một vòng tròn miễn dịch bao bọc xung quanh trẻ là cách phòng bệnh thủy đậu ở trẻ sơ sinh rất vững chắc, giảm thiểu tối đa nguy cơ mang mầm bệnh từ bên ngoài xã hội về lây nhiễm cho trẻ nhỏ trong gia đình.

Cách ly trẻ sơ sinh khỏi người mắc bệnh và người có nguy cơ lây nhiễm

Virus Varicella Zoster có khả năng phát tán mạnh trong không khí từ một đến hai ngày trước khi các nốt bóng nước xuất hiện cho đến khi toàn bộ các tổn thương trên da đóng vảy khô hoàn toàn. Vì vậy, việc thiết lập khoảng cách an toàn giữa trẻ sơ sinh và những người đang có dấu hiệu sốt, ho, phát ban hoặc mụn nước là nguyên tắc vô cùng quan trọng.

Gia đình tuyệt đối không để người đang mắc thủy đậu hoặc bệnh zona thần kinh tiếp xúc gần, bế ẵm hay dùng chung đồ dùng cá nhân với trẻ sơ sinh. Trong trường hợp người mẹ không may mắc bệnh thủy đậu ngay trước hoặc sau khi sinh, cần có sự can thiệp và hướng dẫn chi tiết từ bác sĩ chuyên khoa nhi và truyền nhiễm. Lúc này, trẻ có thể cần được cách ly tạm thời hoặc sử dụng các biện pháp hỗ trợ bảo vệ khẩn cấp, đồng thời mẹ phải vắt sữa ra bình cho người khỏe mạnh cho trẻ bú nhằm hạn chế tiếp xúc trực tiếp qua giọt bắn đường hô hấp.

Giữ gìn vệ sinh cá nhân và môi trường sống của trẻ sơ sinh

Môi trường sống sạch sẽ, thoáng mát giúp giảm tải lượng vi sinh vật gây bệnh và hạn chế nguy cơ lây nhiễm chéo. Người chăm sóc trẻ sơ sinh phải luôn duy trì thói quen rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy trong ít nhất hai mươi giây trước khi chạm vào trẻ, trước khi chuẩn bị sữa hoặc thay tã. Nếu không có xà phòng và nước sạch, có thể dùng dung dịch sát khuẩn tay chứa cồn nồng độ phù hợp.

Phòng ngủ của trẻ sơ sinh cần được giữ thông thoáng tự nhiên, có ánh sáng mặt trời chiếu vào và hạn chế sử dụng điều hòa ở nhiệt độ quá thấp trong phòng đóng kín. Các bề mặt tiếp xúc thường xuyên như thành nôi, cũi, đồ chơi, tay nắm cửa, chăn ga và quần áo của trẻ cần được giặt giũ, lau chùi và khử khuẩn định kỳ bằng dung dịch sát khuẩn an toàn. Người lớn khi ra ngoài về nhà cần thay quần áo, tắm rửa sạch sẽ trước khi tiếp cận trẻ sơ sinh để tránh tình trạng vô tình phát tán mầm bệnh bám dính trên trang phục.

Hạn chế đưa trẻ sơ sinh đến nơi đông người khi có dịch bệnh

Bệnh thủy đậu thường bùng phát thành các đợt dịch vào mùa đông xuân hoặc tại các khu vực dân cư đông đúc. Do sức đề kháng của trẻ sơ sinh còn yếu, cha mẹ nên hạn chế tối đa việc đưa trẻ đến các địa điểm tập trung đông người như siêu thị, chợ, trung tâm thương mại hoặc các buổi tụ tập gia đình đông thành viên trong thời điểm dịch bệnh lưu hành.

Nếu bắt buộc phải đưa trẻ ra ngoài để đi khám sức khỏe định kỳ hoặc tiêm các loại vắc xin theo lịch, cha mẹ cần che chắn cẩn thận cho trẻ, tránh để người lạ chạm vào mặt hoặc tay của trẻ. Tại các phòng khám hoặc bệnh viện, phụ huynh nên chủ động giữ khoảng cách với những người có dấu hiệu bệnh đường hô hấp hoặc da liễu. Việc chủ động phòng tránh các nguồn lây tiềm ẩn nơi công cộng là bước phòng vệ thiết thực giúp trẻ sơ sinh tránh khỏi nguy cơ tiếp xúc với virus Varicella Zoster ngoài ý muốn.

Lưu ý an toàn

Phụ huynh cần lưu ý rằng trẻ sơ sinh khi mắc thủy đậu có thể diễn tiến rất nhanh và chuyển nặng mà không biểu hiện rầm rộ như trẻ lớn. Tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc hạ sốt nhóm aspirin hoặc tự bôi các loại thuốc lá dân gian lên da của trẻ vì có thể gây tổn thương gan, não hoặc bội nhiễm vi khuẩn. Nếu trẻ sơ sinh có tiếp xúc trực tiếp với người mắc thủy đậu hoặc xuất hiện các dấu hiệu như sốt, bỏ bú, ngủ li bì, thở nhanh hoặc nổi nốt đỏ trên da, gia đình phải đưa trẻ đến ngay bệnh viện chuyên khoa nhi để được bác sĩ đánh giá và có hướng xử trí y tế kịp thời.

Tóm tắt

Chăm sóc và phòng ngừa thủy đậu cho trẻ sơ sinh đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ của cả gia đình thông qua việc tiêm chủng trước thai kỳ, cách ly nguồn lây và vệ sinh không gian sống. Khi gia đình chủ động xây dựng môi trường an toàn và theo dõi sát sao sức khỏe của trẻ, nguy cơ mắc bệnh sẽ được kiểm soát tối ưu, giúp trẻ phát triển khỏe mạnh trong những năm tháng đầu đời.