Cách pha nước 70 độ không cần nhiệt kế an toàn tại nhà

Pha nước 70 độ không cần nhiệt kế là gì?

Tại sao mức nhiệt 70 độ C lại được xem là tiêu chuẩn vàng trong chuẩn bị sữa công thức cho trẻ sơ sinh? Bột sữa công thức không phải là sản phẩm vô trùng tuyệt đối trong quá trình đóng gói và sử dụng hàng ngày tại gia đình. Khi mở hộp nhiều lần, vi khuẩn từ không khí, dụng cụ đong hoặc bàn tay có thể xâm nhập vào bột sữa. Vi khuẩn Cronobacter sakazakii tuy hiếm gặp nhưng có thể gây viêm màng não hoặc nhiễm trùng máu rất nặng ở trẻ dưới 2 tháng tuổi và trẻ sinh non.

Nước đun sôi để nguội xuống khoảng 70 độ C có khả năng tiêu diệt gần như hoàn toàn các mầm bệnh này trong vòng vài phút tiếp xúc. Nếu dùng nước quá nguội dưới 60 độ C, vi khuẩn sẽ không bị tiêu diệt; ngược lại, nếu dùng nước sôi 100 độ C trực tiếp, một số vitamin nhạy cảm nhiệt như vitamin C hay các vi chất sẽ bị biến tính và vón cục protein. Do đó, việc duy trì mức nhiệt khoảng 70 độ C mang lại sự cân bằng giữa an toàn vệ sinh và bảo toàn dưỡng chất.

Cách pha nước 70 độ bằng phương pháp trộn tỷ lệ nước sôi và nước nguội

Phương pháp trộn nước dựa trên nguyên lý cân bằng nhiệt là cách nhanh nhất và có độ chính xác tương đối cao khi không có nhiệt kế. Để thu được nước ở mức khoảng 70 độ C, bạn có thể áp dụng tỷ lệ thể tích chuẩn gồm 2 phần nước đun sôi 100 độ C hòa cùng 1 phần nước đun sôi để nguội hoàn toàn ở nhiệt độ phòng khoảng 25 độ C.

Ví dụ, nếu muốn có 150 ml nước ấm 70 độ C để pha sữa, bạn hãy đong 100 ml nước sôi vừa tắt bếp rót vào bình, sau đó thêm vào 50 ml nước sôi để nguội. Khuấy nhẹ để hai dòng nước hòa trộn đều vào nhau. Cần đặc biệt lưu ý phần nước nguội dùng để pha bắt buộc phải là nước đã đun sôi kỹ trước đó và bảo quản trong bình kín sạch sẽ, tuyệt đối không dùng nước máy trực tiếp hoặc nước chưa qua xử lý tiệt trùng nhằm tránh làm tái nhiễm khuẩn vào bình sữa của trẻ.

Cách ước lượng nước 70 độ bằng thời gian chờ sau khi đun sôi

Một phương pháp phổ biến khác là đun sôi nước hoàn toàn rồi để nguội tự nhiên theo thời gian. Sau khi nước đạt điểm sôi 100 độ C, bạn tắt ấm đun và mở nắp bình hoặc rót lượng nước cần dùng ra một cốc thủy tinh sạch chịu nhiệt. Trong điều kiện nhiệt độ phòng trung bình từ 20 đến 25 độ C, nước sôi sẽ giảm dần nhiệt độ xuống khoảng 70 độ C sau khoảng 15 đến 20 phút.

Khoảng thời gian này có thể dao động tùy thuộc vào nhiệt độ môi trường xung quanh, chất liệu bình chứa và dung tích nước. Nếu thời tiết mùa hè oi nóng, thời gian nguội sẽ kéo dài hơn; ngược lại vào mùa đông lạnh, nước sẽ mất nhiệt nhanh hơn chỉ sau 10 đến 12 phút. Bình thủy tinh hoặc gốm sứ dày giữ nhiệt lâu hơn so với bình nhựa chịu nhiệt. Vì vậy, người pha cần linh hoạt quan sát bề mặt nước, khi lượng hơi nước bốc lên nhẹ nhàng và không còn tiếng sủi lăn tăn là dấu hiệu nhiệt độ đã hạ về vùng an toàn.

Quan sát hiện tượng bốc hơi và bọt khí khi đun nước trên bếp

Nếu bạn đun nước trực tiếp bằng nồi hoặc ấm trên bếp, có thể quan sát trạng thái của bọt khí dưới đáy nồi để nhận biết nhiệt độ gần đạt 70 độ C trước khi nước sôi bùng. Khi nước bắt đầu được làm nóng lên khoảng 60 đến 70 độ C, dưới đáy dụng cụ nấu sẽ xuất hiện nhiều bọt khí li ti có kích thước như mắt cua hoặc hạt vừng nhỏ, kèm theo làn hơi nước mỏng bốc lên đều đặn nhưng mặt nước vẫn tương đối phẳng lặng chưa xáo động.

Khi thấy hiện tượng này, bạn có thể tắt bếp ngay để sử dụng lượng nước đó. Tuy nhiên, cách làm này chỉ nên áp dụng khi nguồn nước ban đầu là nước tinh khiết đã qua lọc đạt chuẩn uống trực tiếp. Đối với nguồn nước sinh hoạt thông thường, khuyến cáo y tế luôn yêu cầu phải đun sôi bùng đạt 100 độ C để tiệt trùng triệt để trước, sau đó mới áp dụng cách làm nguội hoặc pha trộn để hạ nhiệt độ về mốc 70 độ C.

Những sai lầm thường gặp khi pha nước ấm cho trẻ nhỏ

Nhiều bậc phụ huynh có thói quen dùng mu bàn tay hoặc cổ tay để ước lượng độ nóng của nước trước khi pha. Cảm giác da người lớn chỉ giúp nhận biết nước có quá nóng gây bỏng hay không, chứ hoàn toàn không thể phân biệt chính xác giữa nước 50 độ C và 70 độ C. Nước 50 độ C cho cảm giác ấm nóng trên da nhưng chưa đủ nhiệt độ để tiêu diệt mầm bệnh trong bột sữa.

Một sai lầm khác là dùng lò vi sóng để hâm nóng nước hoặc bình sữa. Lò vi sóng làm nóng không đồng đều, tạo ra các điểm nhiệt cục bộ quá nóng có thể phá hủy vitamin và gây nguy cơ bỏng khoang miệng của bé khi uống. Bên cạnh đó, việc giữ nước ấm trong bình giữ nhiệt qua nhiều giờ cũng là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi nếu bình không được vệ sinh và tiệt trùng kỹ lưỡng sau mỗi lần sử dụng.

Lưu ý an toàn

Các phương pháp pha nước không cần nhiệt kế chỉ mang tính chất ước lượng tương đối trong tình huống tạm thời. Khi cho trẻ uống sữa, phụ huynh bắt buộc phải làm nguội bình sữa xuống nhiệt độ cơ thể khoảng 37 độ C bằng cách ngâm bình trong ca nước mát và nhỏ vài giọt lên cổ tay để kiểm tra tránh làm bỏng bé. Không sử dụng nước khoáng có hàm lượng ion cao để pha sữa cho trẻ sơ sinh vì có thể gây gánh nặng lên thận non nớt của bé.

Tóm tắt

Pha nước 70 độ C đúng cách giúp bảo vệ hệ tiêu hóa non nớt của trẻ nhỏ khỏi các vi khuẩn nguy hại mà vẫn giữ trọn vẹn giá trị dưỡng chất trong sữa công thức. Khi không có sẵn nhiệt kế, việc phối hợp tỷ lệ hai phần nước sôi với một phần nước nguội là giải pháp an toàn và nhanh gọn nhất. Về lâu dài, các gia đình vẫn nên trang bị nhiệt kế ẩm thực chuyên dụng để đảm bảo độ chuẩn xác tối đa trong việc chăm sóc dinh dưỡng hàng ngày cho bé.