Cách lấy ráy tai ướt cho bé an toàn và đúng cách

Cách lấy ráy tai ướt cho bé là gì?

Ráy tai là chất bài tiết tự nhiên do các tuyến bã nhờn và tuyến mồ hôi biến đổi nằm ở phần ngoài của ống tai ngoài sinh ra. Chất này kết hợp với các tế bào biểu mô bong tróc tạo thành một lớp màng sinh học có tính acid nhẹ. Ráy tai đóng vai trò như một tấm lá chắn cơ học, ngăn chặn bụi bẩn, vi khuẩn, nấm mốc và côn trùng nhỏ xâm nhập sâu vào bên trong ống tai, đồng thời bôi trơn và giữ ẩm cho lớp da mỏng manh của ống tai.

Ráy tai ở người nói chung và trẻ nhỏ nói riêng thường có hai dạng cơ bản là ráy tai khô và ráy tai ướt. Tính chất này hoàn toàn phụ thuộc vào gen di truyền. Trẻ có ráy tai ướt sẽ có dịch nhờn mềm, dính, màu sắc dao động từ vàng mật ong đến nâu sẫm. Ống tai của trẻ có cơ chế tự làm sạch tự nhiên nhờ sự di chuyển của các lớp tế bào biểu bì kết hợp với các cử động nhai, nuốt hoặc nói chuyện, giúp đẩy dần ráy tai thừa ra ngoài cửa tai.

Đặc điểm nhận biết ráy tai ướt bình thường ở trẻ nhỏ

Ráy tai ướt sinh lý ở trẻ thường có dạng dịch sệt hoặc keo dính nhẹ, màu vàng tươi, vàng sẫm hoặc nâu mật ong. Khi khô lại ở cửa tai, ráy tai có thể tạo thành các mảng vảy mỏng màu nâu. Ở trạng thái khỏe mạnh, dịch tai này hầu như không có mùi khó chịu hoặc chỉ có mùi đặc trưng rất nhẹ của chất nhờn cơ thể.

Đặc biệt, trẻ nhỏ có ráy tai ướt bình thường vẫn sinh hoạt vui vẻ, bú ngoan, ngủ tốt và không có biểu hiện đau đớn hay bứt rứt. Phụ huynh có thể quan sát thấy một chút dịch bóng dính ở ngay nếp gấp vành tai hoặc cửa lỗ tai sau khi trẻ ngủ dậy hoặc sau khi tắm. Hiện tượng này hoàn toàn khác biệt với dịch mủ do viêm nhiễm. Viêm tai thường khiến dịch chảy ra nhiều thành dòng loãng hoặc đặc quánh màu xanh vàng đục, bốc mùi hôi thối nồng nặc và kèm theo tình trạng trẻ sốt, quấy khóc dữ dội hoặc liên tục đưa tay lên giật vành tai.

Các bước vệ sinh và lấy ráy tai ướt an toàn cho bé

Để vệ sinh tai cho trẻ đúng cách, cha mẹ nên thực hiện vào thời điểm sau khi bé vừa tắm xong, vì lúc này da mềm và các chất bẩn dễ bong ra nhất. Chuẩn bị một chiếc khăn xô mềm hoặc gạc y tế sạch và một ít nước ấm. Đầu tiên, phụ huynh giữ đầu trẻ nhẹ nhàng nghiêng sang một bên, dùng khăn ẩm lau sạch toàn bộ mặt trước và mặt sau của vành tai, chú ý các nếp gấp rãnh tai nơi mồ hôi và chất nhờn dễ ứ đọng.

Tiếp theo, quấn nhẹ mép khăn mềm quanh đầu ngón tay trỏ rồi chấm nhẹ xung quanh cửa ống tai để thấm hút phần dịch ẩm thừa đã tự đùn ra ngoài mép tai. Tuyệt đối không ấn ngón tay hay đẩy khăn sâu vào bên trong lỗ tai. Sau khi lau sạch, dùng một góc khăn khô khác thấm lại vành tai để khu vực này luôn khô thoáng. Nếu lượng ráy tai tích tụ hơi dính ở rìa ngoài, cha mẹ có thể làm ẩm góc khăn với nước muối sinh lý ấm nồng độ 0,9% để lau nhẹ nhàng, giúp làm sạch dịu nhẹ mà không gây trầy xước làn da non nớt của trẻ.

Những thói quen nguy hiểm cần tuyệt đối tránh khi làm sạch tai bé

Thói quen phổ biến nhưng vô cùng nguy hại của nhiều bậc phụ huynh là dùng tăm bông chọc sâu vào ống tai của bé để ngoáy dịch ướt. Kích thước ống tai của trẻ nhỏ rất hẹp và ngắn. Khi đưa tăm bông vào, phần lớn dịch ướt và ráy tai không được kéo ra mà bị đầu bông dồn nén chặt hơn vào đáy ống tai, tạo thành nút ráy tai bít tắc sát màng nhĩ. Nguy hiểm hơn, nếu trẻ bất ngờ cựa quậy hoặc xoay đầu, đầu tăm bông cứng có thể đâm trực tiếp gây rách da ống tai, chảy máu hoặc thủng màng nhĩ.

Bên cạnh đó, phụ huynh không bao giờ được dùng các dụng cụ kim loại, que sắt, móc nhọn hay móng tay để gắp ráy tai cho trẻ tại nhà. Những dụng cụ này rất dễ gây trầy xước, tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm xâm nhập gây viêm ống tai ngoài lan tỏa. Ngoài ra, việc tự ý nhỏ các loại thuốc nhỏ tai kháng sinh, cồn y tế hoặc các bài thuốc dân gian truyền miệng vào tai trẻ khi chưa có sự thăm khám của bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng cũng là điều cấm kỵ, vì có thể dẫn đến nguy cơ bỏng rát niêm mạc hoặc ngộ độc tai trong.

Thời điểm cần đưa trẻ đến khám bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng

Mặc dù ráy tai ướt là hiện tượng lành tính, cha mẹ cần hết sức cảnh giác để phân biệt với các bệnh lý nhiễm trùng đường tai. Cần đưa bé đến cơ sở y tế có chuyên khoa Tai Mũi Họng để được bác sĩ kiểm tra ngay khi xuất hiện những dấu hiệu cảnh báo bất thường. Dấu hiệu rõ ràng nhất là dịch chảy ra từ tai có màu trắng đục, vàng xanh hoặc lẫn sợi máu, kèm theo mùi hôi tanh nồng nặc.

Trẻ nhỏ chưa biết nói thường thể hiện sự khó chịu qua hành vi như quấy khóc liên tục khi nằm ngửa, lắc đầu qua lại, lấy tay bứt tai hoặc giật mình thức giấc nhiều lần trong đêm. Trẻ lớn hơn có thể than phiền bị đau nhức sâu trong tai, cảm giác ù tai, nghe kém hoặc phản ứng chậm với âm thanh gọi tên. Khi thăm khám chuyên khoa, bác sĩ sẽ dùng dụng cụ nội soi tai để quan sát toàn bộ ống tai và màng nhĩ. Nếu có nút ráy tai gây bít tắc hoặc tổn thương viêm nhiễm, bác sĩ sẽ thực hiện thủ thuật hút rửa chuyên dụng an toàn hoặc chỉ định phác đồ điều trị phù hợp cho từng bệnh nhi.

Lưu ý an toàn

Cha mẹ cần ghi nhớ rằng ráy tai ướt có chức năng bảo vệ tự nhiên và không phải là chất bẩn cần phải triệt tiêu hoàn toàn. Mọi thao tác vệ sinh chỉ được thực hiện ở vành tai bên ngoài. Không tự ý sử dụng các dung dịch xịt tan ráy tai hoặc thuốc nhỏ tai cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ dưới một tuổi mà không có hướng dẫn từ bác sĩ. Tuyệt đối không để nước bẩn hoặc xà phòng lọt vào tai trẻ khi tắm gội. Nếu nghi ngờ trẻ bị viêm tai hoặc có dị vật bên trong tai, cần đưa trẻ đi khám chuyên khoa ngay, không tự xử trí tại nhà.

Tóm tắt

Ráy tai ướt ở trẻ nhỏ là đặc điểm cơ địa bình thường, đóng vai trò bảo vệ thính giác của bé khỏi các tác nhân gây hại từ môi trường. Việc chăm sóc tai cho trẻ đòi hỏi sự nhẹ nhàng, kiên nhẫn và tuân thủ đúng nguyên tắc vệ sinh vùng ngoài. Khi nhận thấy bất kỳ biểu hiện khác lạ nào như dịch tai có mùi hôi, đổi màu hoặc trẻ quấy khóc vì đau tai, cha mẹ nên đưa bé đến gặp bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng để được thăm khám và hỗ trợ kịp thời.