Cách lau dọn và khử trùng nhà cửa đúng cách để phòng ngừa Covid-19
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Trong bối cảnh dịch bệnh truyền nhiễm qua đường hô hấp như Covid-19 diễn biến phức tạp, việc giữ gìn không gian sống sạch sẽ và thông thoáng đóng vai trò rất thiết thực. Mặc dù đường lây chính của virus SARS-CoV-2 là qua giọt bắn khi ho, hắt hơi hoặc trò chuyện, mầm bệnh vẫn có thể bám dính trên các bề mặt và lây lan gián tiếp khi chạm tay vào rồi đưa lên mắt, mũi, miệng.
Thực hiện lau dọn kết hợp khử trùng đúng kỹ thuật giúp loại bỏ mầm bệnh tồn lưu, giảm thiểu nguy cơ lây truyền chéo giữa các thành viên. Hiểu đúng sự khác biệt giữa làm sạch thông thường và khử khuẩn sẽ giúp mỗi gia đình áp dụng khoa học, tiết kiệm thời gian và bảo vệ an toàn sức khỏe hô hấp.
Khử trùng nhà cửa phòng chống Covid-19 là gì?
Khử trùng không gian sống là quá trình sử dụng các tác nhân vật lý hoặc hóa học để tiêu diệt các vi sinh vật gây bệnh bám trên bề mặt đồ vật. Trong y tế dự phòng, làm sạch và khử trùng là hai bước tách biệt nhưng bổ trợ chặt chẽ cho nhau. Làm sạch bằng nước và xà phòng giúp loại bỏ bụi bẩn, chất hữu cơ và làm giảm đáng kể mật độ mầm bệnh. Sau khi bề mặt đã sạch cơ học, các hóa chất khử khuẩn thích hợp mới phát huy tối đa hiệu quả phá hủy lớp màng bảo vệ của virus SARS-CoV-2. Áp dụng quy trình này đều đặn không chỉ góp phần ngăn chặn dịch Covid-19 mà còn hạn chế sự lây lan của nhiều bệnh truyền nhiễm khác như cúm mùa hay nhiễm trùng tiêu hóa trong gia đình.
Phân biệt giữa làm sạch cơ học và khử trùng bề mặt
Nhiều người thường nhầm lẫn giữa làm sạch và khử trùng, dẫn đến việc xịt hóa chất diệt khuẩn trực tiếp lên các bề mặt còn bám bụi. Làm sạch là bước đầu tiên sử dụng nước và xà phòng hoặc chất tẩy rửa gia dụng để cọ rửa, cuốn trôi bụi đất và các vết ố hữu cơ. Lớp bụi bẩn nếu không được dọn sạch sẽ tạo thành màng chắn ngăn cản hóa chất khử khuẩn tiếp xúc với vi sinh vật. Sau khi bề mặt đã sạch và ráo nước, bước khử trùng mới được tiến hành bằng cách thoa dung dịch sát khuẩn chuyên dụng. Hóa chất khử khuẩn có tác dụng làm bất hoạt hoặc tiêu diệt những mầm bệnh còn sót lại mà mắt thường không nhìn thấy. Việc kết hợp tuần tự hai bước theo nguyên tắc làm sạch trước, khử khuẩn sau giúp tối ưu hóa hiệu quả diệt virus SARS-CoV-2 và tránh lãng phí hóa chất sát trùng.
Những vị trí và bề mặt cần ưu tiên khử trùng thường xuyên
Trong nhà ở, không phải mọi vị trí đều có nguy cơ nhiễm khuẩn như nhau. Gia đình nên tập trung vào các bề mặt tiếp xúc tần suất cao, nơi mọi người thường xuyên chạm tay vào nhiều lần mỗi ngày. Các khu vực trọng yếu gồm tay nắm cửa, then cài cửa sổ, công tắc điện, tay vịn cầu thang, điều khiển từ xa, bàn phím máy tính và màn hình điện thoại di động. Khu vực nhà bếp như mặt bàn ăn, vòi nước bồn rửa, tay cầm tủ lạnh cũng cần được lau dọn thường xuyên vì liên quan trực tiếp đến việc ăn uống. Khu vệ sinh và nhà tắm là môi trường ẩm ướt dễ tích tụ vi khuẩn, đòi hỏi việc khử trùng kỹ lưỡng ở bồn cầu, vòi xịt và chốt cửa. Ưu tiên đúng bề mặt nguy cơ cao giúp kiểm soát tốt mầm bệnh mà không gây quá tải công việc dọn dẹp hàng ngày.
Lựa chọn dung dịch lau dọn và khử trùng an toàn hiệu quả
Để tiêu diệt virus SARS-CoV-2 trên bề mặt, gia đình nên sử dụng các dung dịch sát khuẩn đã được cấp phép lưu hành. Cồn y tế nồng độ ethanol từ 70% trở lên thích hợp để lau nhanh các bề mặt nhỏ, thiết bị điện tử hoặc đồ dùng cá nhân nhờ khả năng bay hơi nhanh và không để lại cặn bám. Đối với sàn nhà, gạch ốp tường và khu vệ sinh diện tích lớn, dung dịch chứa natri hypoclorit pha loãng theo đúng tỷ lệ hướng dẫn của nhà sản xuất là lựa chọn mang lại hiệu quả cao. Ngoài ra, các chất tẩy rửa chứa hợp chất amoni bậc bốn hoặc dung dịch hydro peroxide pha loãng cũng có tác dụng khử khuẩn tốt trên nhiều loại vật liệu. Khi chọn mua, cần xem kỹ nhãn mác, hướng dẫn sử dụng và thành phần để đảm bảo an toàn cho sức khỏe và tránh làm hư hỏng đồ dùng trong nhà.
Quy trình lau dọn và khử trùng nhà cửa đúng kỹ thuật
Quy trình vệ sinh khử khuẩn nhà ở cần tuân thủ thứ tự khoa học để tránh phát tán mầm bệnh từ nơi bẩn sang nơi sạch. Nguyên tắc cơ bản là lau từ nơi sạch đến nơi bẩn hơn, từ vị trí trên cao xuống thấp và từ trong phòng ra ngoài cửa. Trước khi bắt đầu, nên mở cửa sổ để không gian thông thoáng, giảm bớt nồng độ hơi hóa chất tích tụ trong phòng. Khi lau khử trùng, nên dùng khăn ẩm nhúng dung dịch sát khuẩn thay vì dùng bình xịt phun sương vào không khí, nhằm tránh hít phải giọt sương hóa chất và tránh làm mầm bệnh phát tán. Điều rất quan trọng là duy trì thời gian tiếp xúc ướt trên bề mặt theo khuyến cáo của từng loại dung dịch, thường từ vài phút đến mười phút, để hóa chất kịp phát huy hiệu quả diệt virus trước khi lau khô lại.
Lưu ý an toàn
Khi lau dọn và khử trùng nhà cửa, cần mang găng tay cao su và khẩu trang để bảo vệ da tay và hệ hô hấp. Tuyệt đối không pha trộn các loại hóa chất tẩy rửa với nhau, đặc biệt là không trộn nước tẩy chứa clo với amoniac hoặc giấm vì có thể tạo ra khí độc gây tổn thương phổi. Hóa chất phải được bảo quản nơi khô mát, đậy kín nắp và để xa tầm tay trẻ nhỏ. Sau khi hoàn thành, hãy tháo găng tay cẩn thận, rửa sạch tay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy ít nhất ba mươi giây và giặt sạch khăn lau.
Tóm tắt
Lau dọn và khử trùng nhà cửa đúng cách là biện pháp thiết thực giúp bảo vệ sức khỏe cả gia đình trước nguy cơ lây nhiễm Covid-19. Bằng cách kết hợp làm sạch bề mặt thường xuyên, sử dụng hóa chất sát trùng đúng nồng độ và giữ nhà cửa thông thoáng, mỗi gia đình sẽ tạo dựng được không gian sống an toàn, góp phần ngăn chặn hiệu quả sự lây lan của các bệnh truyền nhiễm đường hô hấp.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Có nên phun sương hóa chất khử trùng khắp toàn bộ phòng không?
Không nên phun sương hóa chất diệt khuẩn vào không khí trong nhà. Biện pháp này không làm tăng hiệu quả tiêu diệt virus bám trên bề mặt mà còn có thể gây kích ứng nghiêm trọng cho mắt, da và đường hô hấp của các thành viên trong gia đình.
Nên khử trùng các bề mặt tiếp xúc trong nhà với tần suất bao nhiêu?
Với gia đình thông thường, lau sạch và khử trùng các bề mặt tiếp xúc nhiều một lần mỗi ngày là đủ. Nếu trong nhà có người nghi nhiễm hoặc có triệu chứng hô hấp, cần tăng tần suất khử khuẩn các bề mặt và vật dụng dùng chung sau mỗi lần tiếp xúc.
Dùng cồn bao nhiêu độ là thích hợp nhất để khử trùng đồ dùng?
Cồn y tế nồng độ ethanol từ 70% đến 80% là lựa chọn thích hợp nhất để khử khuẩn bề mặt. Nồng độ này có tỷ lệ nước vừa đủ giúp cồn không bốc hơi quá nhanh, tạo thời gian thẩm thấu và phá hủy vỏ bọc của virus hiệu quả hơn cồn 90% trở lên.
Khăn lau dùng để khử trùng bề mặt cần xử lý như thế nào sau khi dùng?
Khăn lau sau khi vệ sinh nên được ngâm trong dung dịch xà phòng hoặc nước khử khuẩn, giặt sạch và phơi khô hoàn toàn dưới ánh nắng. Tốt nhất nên phân chia khăn lau riêng biệt cho từng khu vực như nhà bếp, phòng khách và khu vệ sinh để tránh lây nhiễm chéo.
Làm thế nào để vệ sinh màn hình điện thoại mà không làm hỏng máy?
Bạn nên tắt nguồn thiết bị, tháo ốp lưng rồi dùng khăn vải mềm ẩm có thấm một ít cồn 70% để lau nhẹ. Không xịt cồn trực tiếp lên màn hình và tuyệt đối tránh để dung dịch chảy vào cổng sạc hay khe loa, sau đó để máy khô tự nhiên.
