Cách làm sạch bàn chải đánh răng và loại bỏ vi khuẩn
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Bàn chải đánh răng đóng vai trò trung tâm trong quy trình chăm sóc vệ sinh răng miệng mỗi ngày. Tuy nhiên, sau mỗi lần tiếp xúc với răng nướu và môi trường ẩm ướt của nhà tắm, hàng triệu vi khuẩn, virus cùng nấm mốc có thể nhanh chóng bám đọng trên các sợi lông chải. Nếu không được vệ sinh đúng cách, chiếc bàn chải vô tình trở thành nguồn lây nhiễm vi khuẩn ngược trở lại khoang miệng, gây kích ứng nướu và viêm nhiễm.
Việc làm sạch bàn chải đánh răng định kỳ không đòi hỏi dụng cụ phức tạp mà có thể thực hiện dễ dàng ngay tại nhà bằng các nguyên liệu an toàn. Nắm vững các bước làm sạch lông chải và nguyên tắc bảo quản đúng sẽ giúp bạn duy trì hàm răng chắc khỏe, hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm khuẩn chéo cho bản thân cùng gia đình.
Làm sạch bàn chải đánh răng là gì?
Khoang miệng con người là nơi cư trú của hàng trăm chủng vi sinh vật khác nhau. Khi đánh răng, các mảng bám thức ăn cùng vi khuẩn như Streptococcus mutans hay nấm men dễ dàng dính chặt vào các kẽ sợi lông chải tổng hợp. Hơn thế nữa, thói quen đặt bàn chải trong phòng tắm gần bồn rửa mặt hoặc nhà vệ sinh khiến vật dụng này thường xuyên tiếp xúc với hơi ẩm và các hạt khí dung mang mầm bệnh phát tán trong không khí.
Nếu chỉ xả sơ qua với nước lạnh, cặn kem đánh răng và vi sinh vật kỵ khí vẫn tiếp tục tồn tại, tích tụ tạo thành màng sinh học bám dai dẳng. Việc sử dụng bàn chải bị nhiễm bẩn kéo dài có thể làm tăng nguy cơ viêm nướu, viêm nha chu, hôi miệng hoặc gây nhiệt miệng tái phát. Do đó, hiểu rõ bản chất tích tụ vi khuẩn và áp dụng các biện pháp làm sạch phù hợp là bước chăm sóc sức khỏe dự phòng vô cùng cần thiết.
Ngâm đầu bàn chải trong nước súc miệng kháng khuẩn
Nước súc miệng kháng khuẩn chứa các hoạt chất như chlorhexidine hoặc tinh dầu tự nhiên là giải pháp khử khuẩn bàn chải rất an toàn và tiện lợi. Sau khi chải răng xong, bạn xả sạch kem đánh răng còn đọng trên lông chải dưới vòi nước chảy. Rót một lượng nhỏ nước súc miệng kháng khuẩn vào cốc sạch vừa đủ ngập phần đầu bàn chải. Ngâm đầu bàn chải trong dung dịch khoảng 10 đến 15 phút để loại bỏ vi khuẩn bám dính. Sau thời gian ngâm, lấy bàn chải ra rửa lại kỹ bằng nước sạch và vẩy ráo. Bạn không nên ngâm bàn chải quá lâu hoặc để qua đêm trong nước súc miệng vì dung dịch có thể làm giảm độ đàn hồi của sợi lông chải. Biện pháp này đặc biệt phù hợp thực hiện 1 đến 2 lần mỗi tuần hoặc sau các đợt bị cảm cúm, viêm họng.
Khử khuẩn định kỳ bằng oxy già loãng hoặc giấm trắng
Dung dịch oxy già y tế nồng độ thấp 3 phần trăm hoặc giấm trắng pha loãng là những nguyên liệu dễ tìm có khả năng làm sạch mảng bám hữu cơ và diệt khuẩn rất tốt. Bạn pha một thìa cà phê oxy già 3 phần trăm hoặc giấm trắng vào một cốc nước ấm nhỏ, khuấy đều rồi nhúng phần lông bàn chải vào ngâm trong khoảng 5 đến 10 phút. Các chất này giúp phá vỡ màng sinh học của vi khuẩn kỵ khí và nấm mốc ẩn sâu kẽ lông chải mà mắt thường không thấy được. Sau khi ngâm, hãy rửa thật kỹ đầu bàn chải dưới vòi nước chảy mạnh để làm sạch hoàn toàn mùi giấm hoặc dư lượng oxy già trước khi sử dụng. Phương pháp này chỉ nên áp dụng định kỳ mỗi tuần một lần để tránh làm mòn sợi lông tổng hợp.
Làm sạch sâu lông bàn chải bằng nước ấm chảy xiết
Một cách làm sạch dịu nhẹ và sẵn có mỗi ngày là dùng nước ấm kết hợp rửa trôi cơ học. Trước và sau mỗi lần chải răng, bạn nên mở vòi nước ấm vừa phải, dùng ngón tay cái miết nhẹ qua lại các sợi lông chải để đẩy sạch bọt kem thừa, cặn thức ăn và mảng bám còn sót lại. Nước ấm giúp làm mềm sợi lông và hỗ trợ cuốn trôi chất bẩn dễ dàng hơn so với nước lạnh thông thường. Lưu ý không dùng nước đang sôi sùng sục vì nhiệt độ vượt quá 60 độ C có thể làm biến tính chất liệu nhựa và biến dạng đầu chải. Duy trì thói quen rửa sạch cơ học này mỗi ngày là bước nền tảng giúp bàn chải luôn sạch sẽ trước khi thực hiện các bước khử khuẩn chuyên sâu.
Bảo quản đúng cách ở nơi khô ráo và thoáng khí
Môi trường ẩm ướt trong nhà tắm là điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn và nấm mốc sinh sôi nảy nở. Do đó, cách bảo quản sau khi làm sạch đóng vai trò quyết định đến độ vô trùng của bàn chải. Sau khi rửa sạch, bạn nên vẩy mạnh bàn chải để loại bỏ nước đọng, sau đó cắm bàn chải thẳng đứng vào giá đựng sao cho đầu lông chải hướng lên trên ở nơi thông thoáng gió và có ánh sáng tự nhiên. Tránh cất bàn chải ướt vào hộp kín, ngăn kéo tối hoặc chụp nắp nhựa kín mít. Nếu gia đình có nhiều người, giá cắm cần giữ khoảng cách giữa các bàn chải, không để các đầu lông chạm vào nhau nhằm ngăn chặn nguy cơ lây nhiễm vi khuẩn chéo giữa các thành viên.
Lưu ý an toàn
Không bao giờ cho bàn chải vào lò vi sóng, máy rửa bát hoặc ngâm trong thuốc tẩy clo đậm đặc vì nhiệt độ cao và hóa chất mạnh sẽ phân hủy nhựa, giải phóng độc tố gây hại cho cơ thể. Khi khử khuẩn bằng oxy già hoặc giấm, phải tráng lại thật kỹ với nước sạch trước khi đưa vào miệng. Tuyệt đối không dùng chung bàn chải đánh răng với người khác để tránh lây nhiễm các bệnh qua đường nước bọt hoặc máu.
Tóm tắt
Vệ sinh bàn chải đánh răng đúng cách là thói quen đơn giản giúp giảm nguy cơ nhiễm khuẩn chéo và duy trì hàm răng chắc khỏe. Bên cạnh việc ngâm rửa định kỳ, bạn nên thay bàn chải mới sau mỗi ba tháng hoặc ngay sau khi khỏi ốm để bảo vệ sức khỏe răng miệng tối ưu.
Nguồn tham khảo
- Chapman University: Disinfection of Foodborne Bacteria using the Contamination Sanitization Inspection and Disinfection (CSI-D) Device
- Hygiene: Bacterial Surface Contamination in an Equine Hospital Before and After Cleaning and Disinfection Optimization: A Longitudinal Study with Two Post-Intervention Sampling Periods
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Nên khử khuẩn bàn chải đánh răng bao lâu một lần?
Bàn chải nên được khử khuẩn nhẹ nhàng khoảng 1 đến 2 lần mỗi tuần. Làm sạch quá thường xuyên bằng các dung dịch đậm đặc có thể khiến lông bàn chải nhanh xơ cứng và giảm tuổi thọ.
Có nên luộc bàn chải đánh răng trong nước sôi không?
Không nên dùng nước sôi hoàn toàn vì nhiệt độ quá cao dễ làm biến dạng tay cầm bằng nhựa và làm quéo lông chải nylon, từ đó làm giảm hiệu quả chải sạch mảng bám.
Bao lâu thì cần thay bàn chải đánh răng mới?
Các chuyên gia nha khoa khuyên nên thay bàn chải đánh răng định kỳ mỗi 3 đến 4 tháng một lần, hoặc thay sớm hơn nếu lông bàn chải đã tòe, xơ cứng hay sau khi khỏi bệnh truyền nhiễm.
Đầu bàn chải điện có vệ sinh theo cách tương tự được không?
Bạn có thể tháo đầu bàn chải điện ra và ngâm rửa phần lông chải trong nước súc miệng kháng khuẩn tương tự bàn chải thường, tuyệt đối không ngâm phần thân máy chứa pin vào nước.
Có nên dùng nắp chụp đầu bàn chải thường xuyên không?
Nắp chụp chỉ nên dùng khi cần di chuyển bên ngoài. Ở nhà, đậy nắp kín khi bàn chải còn ướt sẽ tạo môi trường ẩm ướt bí khí khiến vi khuẩn kỵ khí và nấm mốc phát triển nhanh hơn.
