Cách làm giảm và chăm sóc hạch sữa ở nách cho mẹ bầu

Hạch sữa ở nách là gì?

Hiện tượng nổi cục sưng ở nách khi mang thai phần lớn bắt nguồn từ sự hiện diện của mô tuyến vú phụ, còn gọi là tuyến vú lạc chỗ. Trong giai đoạn phôi thai phát triển, tuyến sữa hình thành dọc theo dải sữa từ nách đến bẹn rồi thoái triển dần, song một số phụ nữ vẫn còn sót lại các tiểu thùy tuyến vú tại hõm nách. Bước vào thai kỳ, nồng độ các hormone như estrogen, progesterone và prolactin tăng cao khiến các mô tuyến vú phụ này cũng phát triển, tăng sinh và cương cứng tương tự như bầu ngực chính.

Bên cạnh mô tuyến sữa phụ, hiện tượng sưng cục tại nách đôi khi cũng có thể là phản ứng sinh lý của hạch bạch huyết trước một ổ viêm nông ngoài da hoặc thay đổi miễn dịch thông thường. Đa số các biểu hiện này đều không đe dọa đến tính mạng, nhưng thai phụ cần nắm rõ đặc điểm để nhận biết và có hướng chăm sóc đúng mực.

Chườm mát đúng cách để xoa dịu cảm giác căng tức ở nách

Khi mô tuyến vú phụ ở nách bị sưng nề và gây đau tức, mẹ bầu có thể áp dụng phương pháp chườm mát ngắt quãng để giảm cảm giác khó chịu. Hãy sử dụng một chiếc khăn mềm sạch bọc ngoài túi gel lạnh hoặc túi đá nhỏ, sau đó nhẹ nhàng áp lên vùng nách trong khoảng mười đến mười lăm phút mỗi lần.

Nhiệt độ mát có tác dụng làm dịu mô sưng, giảm áp lực căng tức và mang lại sự thư giãn cho vùng da dưới cánh tay. Mẹ bầu không nên chườm trực tiếp đá lạnh lên da vì dễ gây kích ứng hoặc bỏng lạnh cục bộ. Ngoài ra, cần tránh chườm nóng kéo dài hoặc xoa bóp day ấn mạnh, bởi nhiệt lượng và ma sát có thể kích thích mô tuyến sữa phụ hoạt động nhiều hơn, làm tăng sưng nề.

Lựa chọn trang phục và áo lót mềm mại nhằm giảm ma sát

Việc lựa chọn trang phục hằng ngày có ý nghĩa rất lớn trong việc giảm bớt áp lực đè nén lên hõm nách của thai phụ. Mẹ bầu nên ưu tiên các loại áo lót chuyên dụng cho giai đoạn thai kỳ, may từ chất vải cotton tự nhiên, có khả năng co giãn tốt, thấm hút mồ hôi hiệu quả và hoàn toàn không có gọng kim loại cứng.

Những mẫu áo ngực có đường viền bó sát hoặc quá chật sẽ liên tục cọ xát vào vùng mô sưng, gây đau rát, cản trở lưu thông tuần hoàn bạch huyết và khiến cảm giác cương tức thêm nặng nề. Mặc trang phục rộng rãi, thoáng mát không chỉ giúp mẹ bầu cử động thoải mái mà còn giữ cho vùng nách không bị chèn ép quá mức trong sinh hoạt hằng ngày.

Vệ sinh da nách sạch sẽ và tuyệt đối không tự ý nặn bóp

Khu vực dưới cánh tay là nơi tập trung nhiều tuyến mồ hôi và vi khuẩn, dễ bị ẩm ướt khó chịu, nhất là khi thân nhiệt của mẹ bầu thường tăng cao trong thai kỳ. Phụ nữ mang thai nên vệ sinh nhẹ nhàng vùng nách mỗi ngày bằng nước ấm và xà phòng tắm dịu nhẹ, dùng khăn bông mềm thấm khô hoàn toàn để giữ cho bề mặt da luôn thông thoáng.

Đặc biệt, mẹ bầu tuyệt đối không dùng tay nặn bóp, chích rạch hoặc tự ý đắp các loại lá cây, thuốc nam truyền miệng lên khối sưng ở nách. Những can thiệp không đảm bảo vô khuẩn này hoàn toàn không làm tiêu tan mô tuyến vú phụ mà còn có nguy cơ gây trầy xước, nhiễm trùng da, tạo ổ áp xe đau đớn và làm tăng nguy cơ biến chứng cho sức khỏe của thai phụ.

Theo dõi tiến triển và trao đổi cùng bác sĩ sản khoa

Phần lớn các trường hợp mô tuyến vú phụ phát triển trong thai kỳ sẽ dần giảm bớt cảm giác căng tức sau khi sinh hoặc khi tuyến sữa đi vào chu kỳ tiết sữa ổn định. Dẫu vậy, người mẹ vẫn nên chủ động chia sẻ tình trạng nổi cục ở nách với bác sĩ sản khoa trong các buổi khám định kỳ để được kiểm tra cẩn thận.

Bác sĩ có thể chỉ định siêu âm tuyến vú và vùng hạch nách khi cần thiết nhằm xác định chính xác cấu trúc mô, phân biệt rõ giữa mô vú phụ, nang tuyến bã hoặc hạch bạch huyết phản ứng. Sự đồng hành và theo dõi từ nhân viên y tế sẽ giúp mẹ bầu luôn yên tâm, sớm phát hiện các bất thường để có hướng xử trí thích hợp nhất.

Lưu ý an toàn

Nội dung trong bài viết chỉ mang tính cung cấp thông tin thường thức y khoa, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y tế trực tiếp. Mẹ bầu tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau, thuốc bôi ngoài da hoặc đắp lá dân gian khi chưa có chỉ định từ bác sĩ. Khi phát hiện khối sưng ở nách kèm theo các dấu hiệu như nóng đỏ dữ dội, chảy dịch mủ, đau nhức tăng nhanh hoặc sốt cao, thai phụ cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám kịp thời.

Tóm tắt

Hiện tượng nổi hạch sữa ở nách trong thai kỳ phần lớn bắt nguồn từ mô tuyến vú phụ đáp ứng với sự biến đổi tự nhiên của nội tiết tố. Mẹ bầu hãy áp dụng các biện pháp chăm sóc nhẹ nhàng tại nhà, giữ vệ sinh sạch sẽ và mặc trang phục thoáng rộng để cảm thấy dễ chịu hơn. Việc duy trì tâm lý thoải mái và trao đổi trực tiếp với bác sĩ trong các lần khám thai định kỳ sẽ giúp mẹ an tâm bảo vệ sức khỏe suốt thai kỳ.