Cách khử trùng đồ dùng trong nhà đơn giản
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Khử trùng đồ dùng trong nhà là biện pháp quan trọng nhằm loại bỏ vi khuẩn, vi rút và nấm mốc bám trên bề mặt, giảm nguy cơ lây nhiễm các bệnh truyền nhiễm qua đường hô hấp và tiêu hóa. Việc thực hiện đúng quy trình làm sạch trước khi sát khuẩn sẽ giúp tối ưu hóa hiệu quả bảo vệ sức khỏe cho các thành viên trong gia đình.
Để đạt hiệu quả tốt nhất, người dân cần kết hợp giữa việc lau rửa cơ học và sử dụng các hóa chất khử trùng phù hợp như cồn y tế hoặc dung dịch chứa clo. Việc chọn đúng phương pháp cho từng loại chất liệu đồ vật vừa giúp tiêu diệt mầm bệnh vừa đảm bảo độ bền của tài sản trong nhà.
Cách khử trùng đồ dùng trong nhà
Khử trùng bề mặt vật dụng gia đình là quá trình sử dụng các tác nhân vật lý hoặc hóa học để tiêu diệt hoặc làm giảm số lượng vi sinh vật gây bệnh xuống mức an toàn. Trong sinh hoạt hằng ngày, các vật dụng tiếp xúc thường xuyên như tay nắm cửa, điện thoại, điều khiển từ xa, bàn ghế, đồ chơi trẻ em hay thiết bị vệ sinh là những nơi dễ tích tụ vi khuẩn và vi rút. Nếu chỉ lau chùi bằng nước thông thường, vết bẩn có thể trôi đi nhưng mầm bệnh vẫn có thể tồn tại và lây lan qua tiếp xúc bàn tay. Do đó, việc hiểu rõ bản chất của quá trình làm sạch và sát khuẩn gia đình giúp duy trì môi trường sống sạch sẽ, ngăn ngừa sự phát tán của các tác nhân gây bệnh truyền nhiễm.
Phân biệt giữa làm sạch và khử trùng bề mặt
Làm sạch và khử trùng là hai bước hoàn toàn khác nhau nhưng hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình vệ sinh nhà cửa. Làm sạch là việc loại bỏ bụi bẩn, chất hữu cơ và một phần vi sinh vật ra khỏi bề mặt đồ dùng bằng nước, xà phòng hoặc chất tẩy rửa thông thường. Bước này không nhất thiết tiêu diệt toàn bộ mầm bệnh nhưng giúp làm giảm số lượng của chúng và loại bỏ lớp màng bẩn bảo vệ vi khuẩn.
Trong khi đó, khử trùng là việc sử dụng hóa chất chuyên dụng để diệt trừ hầu hết các vi sinh vật gây bệnh còn sót lại trên bề mặt đã được làm sạch. Nếu không thực hiện bước làm sạch trước, bụi bẩn và dầu mỡ bám trên đồ vật có thể làm giảm tác dụng của hóa chất sát khuẩn. Vì vậy, quy trình chuẩn luôn đòi hỏi làm sạch bề mặt bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa trước, sau đó mới tiến hành lau hoặc phun dung dịch khử trùng và để đủ thời gian tiếp xúc theo hướng dẫn.
Các dung dịch khử trùng đồ dùng gia đình phổ biến
Cồn y tế nồng độ từ 60 đến 70 độ là lựa chọn phổ biến để sát khuẩn các bề mặt nhỏ và thiết bị điện tử. Cồn có khả năng làm biến tính protein của vi khuẩn và vi rút nhanh chóng, đồng thời bay hơi mau nên không để lại độ ẩm kéo dài trên đồ vật. Tuy nhiên, không nên dùng cồn có nồng độ quá cao hoặc quá thấp vì hiệu quả tiêu diệt mầm bệnh sẽ giảm.
Dung dịch chứa clo như nước javen pha loãng thích hợp cho các bề mặt lớn như sàn nhà, bàn ghế, tay nắm cửa và khu vực nhà vệ sinh. Khi pha dung dịch clo, cần tuân thủ đúng tỷ lệ khuyến cáo của nhà sản xuất và sử dụng nước lạnh để tránh làm phân hủy hoạt chất. Ngoài ra, dung dịch hydro peroxide hay oxy già cũng có thể dùng khử trùng một số vật dụng gia dụng nhờ khả năng oxy hóa mạnh, nhưng cần lưu ý tránh làm phai màu một số chất liệu vải hoặc nhựa.
Quy trình khử trùng các vật dụng tiếp xúc nhiều trong nhà
Các bề mặt tiếp xúc tần suất cao như tay nắm cửa, công tắc điện, bàn phím máy tính, điện thoại di động và điều khiển tivi cần được vệ sinh và khử trùng hằng ngày hoặc hằng tuần tùy theo mức độ sử dụng. Đối với đồ điện tử, người dùng nên tắt nguồn thiết bị trước khi lau, sử dụng khăn mềm ẩm thấm cồn 70 độ thay vì phun trực tiếp dung dịch lên thiết bị để tránh gây hỏng hóc linh kiện bên trong.
Đối với đồ chơi của trẻ em, bàn ăn và dụng cụ bếp, sau khi phun hoặc lau bằng dung dịch khử trùng, cần để hóa chất đọng trên bề mặt trong khoảng thời gian nhất định từ vài phút đến mười phút để phát huy tác dụng. Sau đó, các đồ vật này phải được rửa lại kỹ bằng nước sạch hoặc lau lại bằng khăn sạch ẩm nhằm loại bỏ hoàn toàn dư lượng hóa chất, đảm bảo an toàn tuyệt đối khi trẻ nhỏ tiếp xúc hoặc cầm nắm.
Những nguyên tắc an toàn khi sử dụng hóa chất khử trùng
Sử dụng hóa chất sát khuẩn gia đình đòi hỏi sự cẩn trọng để tránh gây tổn thương da, mắt hoặc hệ hô hấp. Người thực hiện nên đeo găng tay cao su và khẩu trang trong suốt quá trình pha chế và lau chùi. Mở rộng cửa sổ hoặc bật quạt thông gió để đảm bảo không khí trong phòng luôn thông thoáng, giúp hơi hóa chất nhanh chóng thoát ra ngoài.
Tuyệt đối không pha trộn chung các loại chất tẩy rửa với nhau, đặc biệt là kết hợp dung dịch chứa clo với amoniac hoặc chất tẩy rửa có tính axit vì có thể tạo ra khí độc gây nguy hại nghiêm trọng cho đường hô hấp. Tất cả các loại hóa chất khử trùng cần được bảo quản trong chai lọ có nhãn mác rõ ràng, đóng chặt nắp và để xa tầm tay của trẻ em cũng như vật nuôi trong nhà.
Lưu ý an toàn
Khi thực hiện khử trùng đồ dùng gia đình, luôn đeo găng tay bảo vệ và giữ không gian thoáng khí. Không để hóa chất bắn vào mắt hoặc tiếp xúc trực tiếp với da. Nếu vô tình dính hóa chất sát khuẩn lên da hoặc mắt, cần rửa ngay dưới dòng nước sạch trong nhiều phút và đến cơ sở y tế nếu có dấu hiệu kích ứng nặng. Tránh dùng chất khử trùng mạnh trên các vật dụng tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm mà không rửa lại bằng nước sạch.
Tóm tắt
Khử trùng đồ dùng trong nhà đúng cách giúp tạo dựng môi trường sống an toàn và ngăn ngừa hiệu quả các bệnh truyền nhiễm cho cả gia đình. Việc kết hợp giữa làm sạch cơ học và dùng dung dịch sát khuẩn phù hợp theo đúng quy trình sẽ mang lại hiệu quả cao nhất mà vẫn bảo vệ độ bền của đồ vật.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Có cần rửa lại đồ dùng bằng nước sạch sau khi khử trùng không?
Với các vật dụng tiếp xúc trực tiếp với thức ăn, đồ chơi trẻ em hoặc đồ dùng bát đũa, cần rửa lại kỹ bằng nước sạch sau khi đủ thời gian sát khuẩn để loại bỏ hoàn toàn hóa chất dư thừa, tránh nguy cơ ngộ độc hoặc kích ứng.
Nên khử trùng đồ dùng trong nhà với tần suất bao lâu một lần?
Các bề mặt tiếp xúc thường xuyên như tay nắm cửa, điện thoại, điều khiển nên được khử trùng hằng ngày hoặc vài lần mỗi tuần. Các khu vực ít tiếp xúc hơn có thể thực hiện định kỳ hằng tuần hoặc hằng tháng tùy theo tình hình sức khỏe gia đình.
Cồn 90 độ có tốt hơn cồn 70 độ khi khử trùng bề mặt không?
Cồn 70 độ hiệu quả hơn cồn 90 độ trong việc sát khuẩn vì chứa lượng nước vừa đủ giúp cồn thấm thấu qua màng tế bào vi khuẩn. Cồn 90 độ bay hơi quá nhanh khiến thời gian tiếp xúc không đủ để tiêu diệt mầm bệnh.
Làm thế nào để khử trùng an toàn cho các thiết bị điện tử?
Nên tắt nguồn thiết bị, dùng khăn mềm ẩm thấm cồn 70 độ lau nhẹ nhàng các bề mặt bên ngoài. Tránh xịt trực tiếp dung dịch lỏng lên thiết bị hoặc để nước lọt vào các khe cắm, loa và cổng kết nối.
Có thể trộn nước javen với nước rửa chén để tăng hiệu quả làm sạch không?
Không được tự ý trộn nước javen hoặc dung dịch chứa clo với bất kỳ chất tẩy rửa nào khác. Việc pha trộn hóa chất có thể phản ứng tạo ra các khí độc nguy hiểm, gây tổn thương nghiêm trọng cho đường hô hấp và mắt.
