Cách khử mùi formaldehyde trong nhà mới an toàn
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Mùi nồng hắc khó chịu trong các ngôi nhà mới xây hoặc phòng mới lắp đặt nội thất gỗ công nghiệp thường xuất phát từ khí formaldehyde. Hóa chất này bay hơi liên tục từ keo dán, sơn phủ và đồ gia dụng, gây ra cảm giác cay mắt, đắng họng, đau đầu cũng như nguy cơ kích ứng đường hô hấp. Để xử lý triệt để lượng khí độc tích tụ và làm sạch không gian sống, gia chủ cần kết hợp nhiều giải pháp tác động từ lưu thông khí tự nhiên cho đến sử dụng vật liệu hấp phụ chuyên dụng. Việc chủ động khử mùi và làm sạch không khí sớm sẽ giảm thiểu tối đa các tác động bất lợi đến sức khỏe của các thành viên trong gia đình.
Khử mùi formaldehyde là gì?
Formaldehyde là một hợp chất hữu cơ dễ bay hơi không màu, có mùi nồng đặc trưng và dễ phát tán ở nhiệt độ phòng. Trong sinh hoạt gia đình, nguồn phát sinh chính của hóa chất này thường đến từ các sản phẩm gỗ nén, gỗ ép công nghiệp, keo dính, sơn phủ bề mặt, thảm trải sàn và vật liệu cách nhiệt. Khi con người hít phải không khí chứa nồng độ formaldehyde cao trong thời gian dài, niêm mạc mắt, mũi và vòm họng sẽ bị kích ứng mạnh dẫn đến ho, khó thở và đau đầu. Đối với trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người có tiền sử mắc bệnh hen suyễn, sự tiếp xúc này càng dễ làm bùng phát các đợt cấp tính. Vì vậy, việc tìm hiểu và thực hiện các biện pháp khử mùi formaldehyde kịp thời là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ môi trường sống an toàn, lành mạnh.
Tăng cường thông gió và lưu thông không khí tự nhiên
Thông gió tự nhiên là phương pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả cao nhất trong việc giảm nồng độ formaldehyde tích tụ trong nhà. Khi mở tất cả cửa sổ và cửa ra vào, luồng khí tươi từ bên ngoài sẽ tràn vào làm loãng và đẩy các phân tử khí độc ra ngoài không gian. Gia chủ nên duy trì việc mở cửa từ 6 đến 8 tiếng mỗi ngày, đặc biệt là trong những tháng đầu tiên sau khi hoàn thiện nhà hoặc mới lắp đồ gỗ. Để tăng cường tốc độ trao đổi khí, bạn có thể kết hợp đặt thêm quạt điện hướng ra phía cửa sổ nhằm tạo ra dòng đối lưu mạnh mẽ. Phương pháp này không chỉ làm giảm nhanh cảm giác nồng hắc mà còn ngăn ngừa tình trạng ẩm mốc hình thành trong các góc khuất của căn phòng.
Sử dụng than hoạt tính và túi hấp phụ khí độc
Than hoạt tính sở hữu cấu trúc vi lỗ rỗng phong phú với diện tích bề mặt lớn, tạo khả năng hấp phụ tuyệt vời đối với các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi. Đặt các túi than hoạt tính bên trong tủ quần áo, hộc bàn, gầm giường hoặc góc phòng giúp giữ lại các phân tử formaldehyde lơ lửng trong không khí. Để đạt hiệu quả tối ưu, gia chủ nên phân bổ lượng than phù hợp với diện tích phòng và thay thế hoặc đem phơi nắng định kỳ sau mỗi 2 đến 3 tuần nhằm tái tạo khả năng hấp phụ của than. Đây là giải pháp an toàn, không chứa hóa chất bổ sung và phù hợp cho những khu vực kín gió, ít có khả năng mở cửa thông thoáng thường xuyên.
Dùng máy lọc không khí tích hợp màng lọc than hoạt tính
Máy lọc không khí trang bị hệ thống màng lọc đa tầng là thiết bị hỗ trợ đắc lực trong việc xử lý ô nhiễm không khí nội thất. Trong khi màng lọc HEPA đảm nhận vai trò giữ lại hạt bụi mịn, phấn hoa và vi khuẩn thì lớp màng lọc than hoạt tính chất lượng cao sẽ hấp thụ các khí độc hại như formaldehyde và benzene. Khi lựa chọn máy lọc không khí cho căn phòng mới, người tiêu dùng nên chú ý đến chỉ số cung cấp không khí sạch CADR và chọn công suất máy phù hợp với diện tích sử dụng. Việc vận hành máy liên tục trong những ngày đầu chuyển về nhà mới sẽ giúp duy trì chất lượng không khí ở mức an toàn cho đường hô hấp.
Trồng cây cảnh có khả năng hỗ trợ làm sạch không khí
Một số loại cây cảnh trồng trong nhà không chỉ gia tăng tính thẩm mỹ mà còn hỗ trợ lọc bỏ một phần hóa chất độc hại thông qua quá trình trao đổi chất. Các loại cây như cây lưỡi hổ, cây trầu bà, cây lan ý và cây dây nhện có khả năng hấp thụ formaldehyde qua các lỗ khí khổng trên lá và chuyển hóa chúng thành các chất vô hại. Đặt từ 2 đến 3 chậu cây cảnh ở các khu vực có nhiều đồ gỗ sẽ góp phần làm tươi mát không gian sống. Tuy nhiên, gia chủ cần lưu ý rằng cây xanh đóng vai trò hỗ trợ lâu dài chứ không thể thay thế hoàn toàn các giải pháp thông gió cơ học khi nồng độ khí độc ban đầu ở mức quá cao.
Sử dụng dung dịch xịt khử formaldehyde chuyên dụng và kiểm soát nhiệt độ độ ẩm
Các loại dung dịch xịt khử formaldehyde chứa chất xúc tác quang hoặc enzyme sinh học có thể xịt trực tiếp lên bề mặt gỗ chưa sơn phủ để phân hủy hóa chất độc hại ngay từ nguồn phát thải. Bên cạnh đó, tốc độ thoát khí formaldehyde phụ thuộc rất lớn vào nhiệt độ và độ ẩm môi trường. Khi nhiệt độ và độ ẩm tăng cao, hóa chất này sẽ bay hơi nhanh hơn. Do đó, gia chủ có thể chủ động tăng nhiệt độ phòng kết hợp bật quạt thông gió trong vài ngày trước khi chuyển vào ở để giải phóng nhanh lượng khí tồn dư, sau đó duy trì độ ẩm phòng ổn định dưới 60 phần trăm bằng máy hút ẩm.
Lưu ý an toàn
Khi áp dụng các biện pháp khử mùi formaldehyde, người thực hiện nên đeo khẩu trang y tế và găng tay để tránh hít phải khí nồng đậm hoặc tiếp xúc trực tiếp với hóa chất xịt. Không kết hợp tùy tiện các loại hóa chất tẩy rửa mạnh vì có thể tạo ra các phản ứng hóa học phát tán thêm khí độc. Nếu thành viên trong gia đình xuất hiện các triệu chứng ngứa mắt, cay mũi, ho kéo dài hoặc khó thở khi vào nhà mới, cần rời khỏi khu vực đó ngay lập tức và tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa hô hấp để được thăm khám và xử lý kịp thời.
Tóm tắt
Việc khử mùi formaldehyde đòi hỏi sự kiên trì và phối hợp đồng bộ giữa thông gió tự nhiên, vật liệu hấp phụ và thiết bị làm sạch không khí. Chủ động xử lý nguồn phát thải ngay từ đầu giúp đem lại không gian sống trong lành, bảo vệ sức khỏe lâu dài cho cả gia đình.
Nguồn tham khảo
- American Chemical Society (ACS): Efficient Oxidative Removal of Indoor Formaldehyde Using Functionalized Activated Alumina
- Indoor Air: Gaseous formaldehyde removal: A laminated plate fabricated with activated carbon, polyimide, and copper foil with adjustable surface temperature and capable of in situ thermal regeneration
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Mùi formaldehyde trong nhà mới kéo dài bao lâu?
Khí formaldehyde có thể bay hơi rải rác từ vài tháng đến nhiều năm tùy thuộc vào chất liệu nội thất. Tuy nhiên, nồng độ khí độc phát tán mạnh nhất trong 3 đến 6 tháng đầu. Việc thông gió thường xuyên và dùng than hoạt tính sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian này.
Hít phải khí formaldehyde có nguy hiểm cho sức khỏe không?
Hít phải khí formaldehyde ở nồng độ cao có thể gây kích ứng mắt, mũi, họng, đau đầu và khó thở. Tiếp xúc kéo dài môi trường ô nhiễm hóa chất này làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý hô hấp mãn tính và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe chung.
Dùng dấm ăn hoặc vỏ cam có khử được formaldehyde không?
Dấm ăn hay vỏ cam vỏ quýt chỉ có tác dụng lấn át mùi hôi tạm thời bằng hương thơm tự nhiên chứ không thể phân hủy hay hấp thụ các phân tử khí formaldehyde. Bạn nên ưu tiên dùng than hoạt tính hoặc máy lọc không khí than hoạt tính.
Máy lọc không khí thông thường có lọc được formaldehyde không?
Máy lọc không khí chỉ trang bị màng lọc HEPA đơn thuần không thể loại bỏ formaldehyde vì đây là dạng khí. Để xử lý hiệu quả hóa chất này, thiết bị bắt buộc phải tích hợp thêm màng lọc than hoạt tính hoặc lớp lọc xúc tác chuyên dụng.
Có nên chuyển vào ở nhà mới ngay khi vừa sơn xong không?
Gia đình nên chờ từ 2 đến 4 tuần sau khi hoàn thiện sơn và lắp đặt nội thất mới chuyển vào ở. Trong thời gian này, cần liên tục mở cửa thông gió và đặt vật liệu hấp phụ để nồng độ formaldehyde và hóa chất bay hơi giảm xuống mức an toàn.
