Cách khắc phục chứng cảm cúm gây ù tai an toàn và hiệu quả tại nhà
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Chứng cảm cúm gây ù tai là tình trạng thường gặp khiến nhiều người cảm thấy khó chịu, bứt rứt bởi âm thanh lùng bùng hoặc cảm giác căng tức nghẹt đặc ở một hoặc cả hai bên tai. Hiện tượng này xuất hiện do phản ứng viêm nhiễm đường hô hấp trên làm ảnh hưởng đến cơ chế điều hòa áp suất của tai giữa.
Việc nhận biết đúng nguyên nhân và áp dụng sớm các biện pháp chăm sóc mũi họng khoa học tại nhà sẽ giúp nhanh chóng cải thiện sự thông thoáng cho vòi tai, giảm thiểu cảm giác lùng bùng khó chịu và phòng ngừa các biến chứng viêm nhiễm sâu hơn vào hệ thống thính giác.
Cảm cúm gây ù tai là gì?
Cảm cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm gây ra, với các triệu chứng điển hình như sốt, đau họng, chảy nước mũi, nghẹt mũi và nhức mỏi toàn thân. Khi bị cúm, rất nhiều người gặp phải hiện tượng kèm theo là ù tai, nghe thấy tiếng ù ù, róc rách hoặc cảm giác tai bị bít tắc như có nút chặn bên trong. Tình trạng này phần lớn xuất phát từ rối loạn chức năng vòi tai, ống liên kết sinh học nối liền vòm mũi họng với khoang tai giữa. Khi lớp niêm mạc lót trong đường thở bị sưng nề và tăng tiết dịch nhầy, lối mở của vòi tai dễ bị che lấp, làm gián đoạn quá trình điều hòa áp suất khí quyển. Đây là một phản ứng liên đới tự nhiên giữa các cấu trúc liên thông trong hệ thống tai mũi họng, thường mang tính chất tạm thời nhưng đòi hỏi sự chăm sóc đúng cách để tránh chuyển biến thành viêm tai giữa ứ mủ hoặc tổn thương màng nhĩ.
Cơ chế khiến cảm cúm gây ù tai và cảm giác tắc nghẽn trong tai
Cơ quan tai giữa được kết nối trực tiếp với vùng sau của mũi và họng thông qua một ống hẹp gọi là vòi nhĩ hay vòi Eustache. Bình thường, vòi nhĩ đóng vai trò cân bằng áp suất không khí giữa tai giữa với môi trường bên ngoài và hỗ trợ dẫn lưu dịch sinh lý. Khi virus cúm xâm nhập đường hô hấp trên, phản ứng viêm làm niêm mạc mũi họng sưng tấy và tiết ra lượng lớn dịch nhầy đặc. Tình trạng này khiến vòi nhĩ bị bít tắc hoặc phù nề, ngăn cản luồng không khí lưu thông vào hòm nhĩ. Sự mất cân bằng áp suất âm bên trong tai khiến màng nhĩ bị kéo vào trong, làm giảm khả năng rung động truyền âm thanh. Người bệnh sẽ cảm nhận rõ tiếng lùng bùng, tiếng vo ve như ve kêu, cảm giác nặng tai hoặc nghẹt đặc trong đầu tương tự như khi đi máy bay.
Các biện pháp làm sạch và thông thoáng đường thở tại nhà
Ưu tiên hàng đầu để giải tỏa áp lực cho tai là làm giảm phù nề và giải phóng dịch nhầy ở khoang mũi họng. Rửa mũi bằng dung dịch nước muối sinh lý đẳng trương là phương pháp dịu nhẹ giúp loại bỏ vi khuẩn, virus và làm mềm các lớp vảy nhầy đóng cứng. Bên cạnh đó, việc hít thở hơi nước ấm từ một bát nước nóng hoặc tắm dưới vòi sen ấm hỗ trợ làm loãng dịch đờm đặc rất hiệu quả. Người bệnh nên duy trì thói quen uống nhiều nước ấm mỗi ngày, bao gồm nước lọc hoặc nước canh thanh đạm, nhằm giữ ẩm niêm mạc đường hô hấp. Khi ngủ, việc kê cao gối khoảng mười lăm đến hai mươi độ giúp giảm sung huyết tĩnh mạch vùng đầu mặt, từ đó hạn chế ứ trệ dịch và cải thiện đáng kể sự thông thoáng của vòi tai qua đêm.
Kỹ thuật cân bằng áp suất tai an toàn khi bị nghẹt vòi tai
Để kích thích vòi tai mở ra tự nhiên và giải tỏa áp lực ứ đọng trong hòm nhĩ, người bệnh có thể áp dụng các động tác vận động cơ hàm mặt nhẹ nhàng. Hành động nuốt nước bọt liên tục, ngáp sâu có chủ đích hoặc nhai kẹo cao su không đường sẽ kích hoạt nhóm cơ vòm miệng kéo mở cửa vòi nhĩ, giúp không khí đi vào cân bằng lại áp suất. Động tác này đặc biệt an toàn và có thể thực hiện nhiều lần trong ngày mỗi khi thấy tai bị căng tức. Ngược lại, người bệnh cần tuyệt đối tránh việc bịt chặt hai lỗ mũi rồi cố sức thổi mạnh để thông tai. Thao tác gắng sức sai cách này có thể tạo ra áp lực đột ngột làm tổn thương màng nhĩ hoặc vô tình đẩy ngược dịch viêm mang mầm bệnh từ vòm mũi họng vào thẳng bên trong khoang tai giữa.
Thời điểm cần thăm khám y tế chuyên khoa Tai Mũi Họng
Mặc dù đa số các trường hợp cảm cúm gây ù tai đều lành tính, người bệnh không được chủ quan trước nguy cơ biến chứng viêm tai giữa cấp tính hoặc viêm tai giữa thanh dịch ứ đọng kéo dài. Cần sắp xếp thời gian đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa Tai Mũi Họng nếu triệu chứng ù tai kéo dài trên mười ngày mà không thuyên giảm sau khi các dấu hiệu cảm cúm đã hết. Đặc biệt, nếu xuất hiện các triệu chứng báo động như đau tai dữ dội từng cơn, chảy dịch vàng hoặc mủ từ tai, sốt cao tái phát, chóng mặt mất thăng bằng, buồn nôn hoặc suy giảm thính lực rõ rệt, người bệnh phải được bác sĩ thăm khám và nội soi tai mũi họng kịp thời để can thiệp đúng phác đồ, ngăn ngừa di chứng thính lực về sau.
Lưu ý an toàn
Các biện pháp chăm sóc tại nhà chỉ mang tính hỗ trợ phục hồi và không thay thế cho chẩn đoán y khoa chuyên nghiệp. Tuyệt đối không tự ý dùng tăm bông, vật nhọn chọc sâu vào ống tai để ngoáy hay thông tai vì nguy cơ thủng màng nhĩ rất cao. Không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc kháng viêm dạng uống hay thuốc nhỏ tai khi chưa có hướng dẫn từ bác sĩ chuyên khoa.
Tóm tắt
Ù tai khi cảm cúm thường là phản ứng thứ phát do rối loạn chức năng vòi tai khi đường hô hấp trên bị viêm sưng. Đa số các trường hợp sẽ tự hồi phục hoàn toàn sau khi tình trạng nhiễm trùng đường hô hấp thuyên giảm. Người bệnh nên duy trì các biện pháp vệ sinh mũi họng an toàn, nghỉ ngơi đầy đủ và sớm thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng khi triệu chứng kéo dài hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Ù tai do cảm cúm thường kéo dài trong bao lâu?
Hiện tượng ù tai do cảm cúm thường giảm dần và biến mất trong khoảng một đến hai tuần khi tình trạng nghẹt mũi và viêm niêm mạc họng được kiểm soát hoàn toàn.
Có nên xì mũi thật mạnh khi đang bị ù tai do cảm cúm không?
Xì mũi quá mạnh tạo áp lực ngược đẩy dịch nhầy chứa vi khuẩn từ vòm họng lên tai giữa qua vòi tai, dễ dẫn đến viêm tai giữa cấp tính và làm trầm trọng hơn chứng ù tai.
Xông hơi có thực sự giúp giảm cảm giác lùng bùng trong tai không?
Người bệnh chỉ nên xông hơi với nước ấm sạch khoảng mười đến mười lăm phút mỗi lần. Không nên ghé mặt quá sát hoặc lạm dụng tinh dầu đậm đặc vì dễ gây kích ứng niêm mạc hô hấp.
Bị ù tai do cảm cúm có nên tự mua thuốc nhỏ tai về dùng không?
Thuốc nhỏ tai chỉ được sử dụng khi có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng sau khi đã soi màng nhĩ, việc tự ý nhỏ thuốc khi chưa rõ tình trạng màng nhĩ tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Triệu chứng ù tai đi kèm dấu hiệu nào thì bắt buộc phải đi khám bác sĩ?
Người bệnh nên khám ngay nếu ù tai đi kèm đau nhói sâu trong tai, sốt cao, chảy dịch hoặc mủ từ ống tai ngoài, hoặc suy giảm thính lực đột ngột một bên.
