5 cách giảm ngứa khi bị sán chó an toàn và dễ thực hiện
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Cơn ngứa ngáy dữ dội râm ran dưới da hoặc từng đợt mề đay bùng phát là phiền toái phổ biến nhất ở những người nhiễm ấu trùng giun đũa chó mèo Toxocara. Tình trạng này xuất hiện do hệ miễn dịch phản ứng giải phóng histamin khi nhận diện sự hiện diện của ấu trùng ký sinh hoặc các sản phẩm chuyển hóa của chúng. Cảm giác bứt rứt liên tục không chỉ làm suy giảm chất lượng giấc ngủ mà còn thôi thúc phản xạ cào gãi, tạo nguy cơ trầy xước và bội nhiễm vi khuẩn trên bề mặt da.
Để cải thiện tình trạng khó chịu này, người bệnh cần kết hợp giữa việc điều trị triệt để căn nguyên theo phác đồ của bác sĩ chuyên khoa ký sinh trùng và thực hiện các biện pháp chăm sóc hỗ trợ tại chỗ. Dưới đây là 5 biện pháp giảm ngứa lành tính, dễ thực hiện ngay tại nhà giúp xoa dịu làn da, hạn chế tổn thương biểu bì và mang lại sự dễ chịu trong suốt thời gian điều trị.
Giảm ngứa khi bị sán chó là gì?
Ấu trùng sán chó, thực chất là ấu trùng giun đũa chó mèo có tên khoa học Toxocara canis hoặc Toxocara cati, xâm nhập vào cơ thể người qua đường tiêu hóa do ăn uống thực phẩm nhiễm bẩn hoặc tiếp xúc đất cát có trứng giun. Khi vào cơ thể người, ấu trùng không phát triển thành giun trưởng thành trong ruột mà chu du qua các mô, cơ quan, kích thích phản ứng dị ứng toàn thân. Triệu chứng ngoài da điển hình bao gồm nổi ban đỏ, mề đay mạn tính, ngứa ngáy từng cơn hoặc kéo dài dai dẳng, đặc biệt tăng lên về đêm. Cần hiểu rằng các biện pháp chăm sóc tại nhà chỉ mang tính chất hỗ trợ làm dịu triệu chứng ngứa ngoài da tạm thời, hoàn toàn không thể tiêu diệt được ấu trùng đang ký sinh trong các mô sâu. Do đó, việc nắm rõ cách xoa dịu cơn ngứa đúng đắn sẽ giúp bảo vệ hàng rào da trong lúc chờ thuốc kháng ký sinh trùng phát huy tác dụng.
Chườm mát vùng da tổn thương để làm dịu cơn ngứa tức thì
Nhiệt độ mát có khả năng ức chế tạm thời các đầu mút dây thần kinh cảm giác dẫn truyền tín hiệu ngứa về não bộ, đồng thời làm co mạch máu ngoại vi giúp giảm tình trạng sưng đỏ, phù nề mô. Người bệnh có thể sử dụng khăn sạch nhúng vào nước mát vắt ráo hoặc bọc túi đá lạnh qua một lớp vải mềm rồi áp nhẹ nhàng lên vùng da đang ngứa từ mười đến mười lăm phút.
Phương pháp này mang lại cảm giác dễ chịu gần như ngay lập tức mà không gây kích ứng hay tác dụng phụ. Cần tuyệt đối tránh chườm đá lạnh trực tiếp lên da trần vì có thể gây bỏng lạnh cục bộ. Sau khi chườm mát, nên thấm khô da nhẹ nhàng bằng khăn mềm sạch và không nên chườm liên tục quá nhiều lần trong ngày tại cùng một vị trí.
Dưỡng ẩm da đều đặn bằng các sản phẩm lành tính không hương liệu
Làn da khô ráp rất dễ bị kích thích và làm phản xạ ngứa trở nên nghiêm trọng hơn gấp nhiều lần. Khi bị nhiễm sán chó, hàng rào bảo vệ da thường trở nên nhạy cảm, do đó việc duy trì độ ẩm là bước chăm sóc nền tảng vô cùng quan trọng. Người bệnh nên lựa chọn các loại kem dưỡng ẩm hoặc sữa dưỡng thể chứa các thành phần phục hồi dịu nhẹ như ceramide, glycerin, yến mạch hoặc panthenol.
Thời điểm bôi kem dưỡng ẩm hiệu quả nhất là ngay sau khi tắm khoảng ba đến năm phút, lúc làn da vẫn còn duy trì độ ẩm tự nhiên. Nên thoa một lớp mỏng vừa đủ và massage nhẹ nhàng để dưỡng chất thẩm thấu sâu, tránh bôi quá dày gây bít tắc lỗ chân lông. Cần tránh xa các sản phẩm chứa cồn, hương liệu nhân tạo hoặc chất bảo quản paraben vì chúng có thể kích hoạt đợt bùng phát ngứa mới.
Tắm bằng nước ấm vừa phải và sử dụng sữa tắm dịu nhẹ
Nhiều người có thói quen tắm nước rất nóng với hy vọng sức nóng sẽ làm tê liệt cơn ngứa, tuy nhiên nhiệt độ cao thực tế lại kích thích tế bào mast giải phóng thêm nhiều histamin và làm trôi mất lớp dầu tự nhiên bảo vệ da. Hậu quả là da càng khô căng, đỏ rát và ngứa dữ dội hơn sau khi tắm. Do đó, người bệnh chỉ nên tắm bằng nước ấm vừa phải trong khoảng năm đến mười phút mỗi ngày.
Đồng thời, hãy thay thế các loại xà phòng diệt khuẩn có tính tẩy rửa mạnh bằng những loại sữa tắm có độ pH trung tính từ 5.0 đến 5.5, không chứa xà phòng và không có chất tạo bọt nồng độ cao. Sau khi tắm xong, chỉ dùng khăn bông sạch vỗ nhẹ lên bề mặt da để thấm hút nước, tuyệt đối không chà xát mạnh gây trầy xước biểu bì.
Mặc quần áo rộng rãi thoáng mát bằng chất liệu tự nhiên
Sự cọ xát giữa trang phục và làn da cùng với tình trạng tích tụ mồ hôi là yếu tố hàng đầu kích hoạt các đợt ngứa lan rộng. Khi bị sán chó gây dị ứng da, người bệnh nên ưu tiên lựa chọn những bộ quần áo may từ chất liệu sợi tự nhiên như cotton, sợi tre hoặc lụa mềm có khả năng thấm hút mồ hôi tốt và thông thoáng khí.
Nên mặc trang phục có phom dáng rộng rãi, tránh các loại quần áo bó sát hoặc đồ lót có đường may thô ráp cọ xát vào các nếp gấp cơ thể. Ngoài ra, việc giặt giũ quần áo bằng nước giặt dịu nhẹ, xả thật sạch bọt xà phòng và phơi khô dưới ánh nắng mặt trời cũng giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ da bị kích ứng bởi cặn hóa chất giặt tẩy còn sót lại.
Sử dụng thuốc kháng histamin và kem bôi ngoài da theo chỉ định bác sĩ
Khi các biện pháp vật lý và chăm sóc ngoài da không đủ để kiểm soát cơn ngứa bứt rứt, bác sĩ có thể chỉ định các thuốc kháng histamin đường uống để ức chế thụ thể H1, từ đó làm giảm phản ứng dị ứng toàn thân. Tùy thuộc vào mức độ ngứa và đặc thù sinh hoạt, bác sĩ sẽ lựa chọn nhóm thuốc thế hệ mới ít gây buồn ngủ hoặc nhóm thuốc có tác dụng an thần nhẹ dùng vào ban đêm để cải thiện giấc ngủ.
Bên cạnh thuốc uống, một số loại kem bôi ngoài da chứa kẽm oxyd, calamine hoặc thuốc mỡ corticoid nồng độ nhẹ có thể được kê đơn trong thời gian ngắn để giảm viêm tại chỗ. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua các loại kem trộn, thuốc bôi chứa corticoid mạnh kéo dài vì nguy cơ gây teo da, giãn mạch và suy giảm miễn dịch tại chỗ.
Lưu ý an toàn
Người bệnh tuyệt đối không được dùng móng tay hoặc vật sắc nhọn để cào gãi vùng da ngứa, vì hành động này dễ làm rách da, tạo điều kiện cho vi khuẩn tụ cầu và liên cầu xâm nhập gây viêm mô tế bào hoặc nhiễm trùng huyết. Không tự ý đắp các loại lá cây, thuốc nam không rõ nguồn gốc lên da vì có thể gây viêm da tiếp xúc bội nhiễm. Nếu nhận thấy vùng da sưng nóng đỏ đau, chảy mủ, sốt cao, hoặc xuất hiện triệu chứng khó thở, sưng môi mắt, cần đến ngay cơ sở y tế để được xử trí khẩn cấp.
Tóm tắt
Các cách giảm ngứa tại nhà là giải pháp hỗ trợ thiết thực giúp xoa dịu cảm giác khó chịu và bảo vệ làn da trong sinh hoạt thường nhật. Tuy nhiên, căn nguyên ngứa chỉ được loại bỏ hoàn toàn khi ấu trùng sán chó được xử lý triệt để. Người bệnh cần kiên trì tuân thủ đầy đủ phác đồ điều trị và lịch tái khám của bác sĩ chuyên khoa để bảo vệ sức khỏe toàn diện.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Ngứa do sán chó kéo dài trong bao lâu thì hết?
Thời gian hết ngứa phụ thuộc vào mức độ nhiễm ấu trùng và đáp ứng điều trị của từng người. Thông thường sau khi dùng thuốc diệt ký sinh trùng và kháng dị ứng theo đúng phác đồ, cơn ngứa sẽ thuyên giảm dần trong vài tuần đến vài tháng.
Có nên tắm nước lá dân gian để trị ngứa do sán chó không?
Không nên tự ý tắm các loại nước lá dân gian vì nguy cơ nhiễm khuẩn và kích ứng da rất cao. Nhiều loại lá chứa độc tố hoặc tạp chất khiến da bị viêm nhiễm nặng hơn, do đó người bệnh nên ưu tiên giữ vệ sinh bằng nước sạch thông thường.
Bị ngứa do sán chó có lây sang người khác khi ngủ chung không?
Ấu trùng sán chó không lây truyền trực tiếp từ người sang người qua tiếp xúc da thịt hay ngủ chung. Nhiễm bệnh chỉ xảy ra khi nuốt phải trứng giun có trong thực phẩm bẩn, nước uống hoặc đất cát nhiễm phân chó mèo.
Cắt móng tay ngắn có giúp ích gì cho việc giảm ngứa không?
Cắt móng tay ngắn và giữ tay sạch sẽ là biện pháp bảo vệ rất quan trọng. Thói quen này giúp hạn chế tối đa nguy cơ làm trầy xước, rách da khi vô thức gãi trong lúc ngủ, từ đó ngăn ngừa nguy cơ nhiễm trùng vi khuẩn thứ phát.
Khi nào người bị ngứa do sán chó cần đi tái khám ngay?
Người bệnh cần đi tái khám khi cơn ngứa dữ dội không đáp ứng với thuốc, xuất hiện tổn thương da mưng mủ, sưng đỏ đau lan rộng, hoặc kèm theo các dấu hiệu toàn thân như sốt cao, khó thở, tức ngực hay đau bụng kéo dài.
