Cách làm giảm khàn tiếng nhanh chóng và an toàn tại nhà

Cách chữa khàn tiếng cấp tốc là gì?

Thanh quản chứa hai nếp gấp cơ niêm mạc gọi là dây thanh âm. Khi phát âm bình thường, hai dây thanh rung động nhịp nhàng và khép kín để tạo ra âm thanh rõ ràng. Khi xảy ra tình trạng viêm thanh quản, nhiễm virus đường hô hấp, trào ngược dạ dày hoặc căng dây thanh do nói to, niêm mạc sẽ bị sung huyết và phù nề. Sự phù nề này khiến hai mép dây thanh không thể khép kín hoàn toàn khi rung động, dẫn đến luồng hơi bị thoát ra ngoài tạo thành âm thanh khàn đặc hoặc mất hẳn giọng.

Hiểu rõ cơ chế này giúp người bệnh nhận ra rằng việc làm giảm khàn tiếng nhanh chóng cần tập trung vào việc bảo vệ và giảm kích ứng cho thanh quản. Các mẹo chăm sóc tại nhà chỉ đóng vai trò làm dịu cảm giác khô rát, hỗ trợ tạo môi trường thuận lợi để niêm mạc tự lành, chứ không có phương thuốc nào giúp phục hồi giọng nói ngay lập tức mà bỏ qua thời gian nghỉ dưỡng của cơ thể.

Để thanh quản nghỉ ngơi nhằm giảm kích ứng dây thanh

Nguyên tắc quan trọng hàng đầu để làm giảm khàn giọng là cho giọng nói được nghỉ ngơi. Khi dây thanh đang bị kích ứng hoặc phù nề, việc tiếp tục phát âm sẽ tạo ra lực cọ xát cơ học liên tục giữa hai mép dây thanh, làm tăng phản ứng viêm và kéo dài thời gian hồi phục. Bạn nên hạn chế nói chuyện tối đa trong vòng 24 đến 48 giờ đầu tiên, chỉ giao tiếp khi thật sự cần thiết.

Một sai lầm rất phổ biến là nhiều người chuyển sang nói thì thầm vì nghĩ rằng nói nhỏ sẽ bảo vệ cổ họng. Thực tế, động tác nói thì thầm đòi hỏi các cơ thanh quản phải co thắt mạnh hơn và khiến hai dây thanh căng cứng bất thường, tạo áp lực lớn hơn so với nói bằng giọng bình thường. Do đó, việc giữ im lặng hoặc nói với âm lượng vừa phải, thả lỏng cơ cổ là cách tối ưu giúp thanh quản nhanh chóng hồi phục.

Uống đủ nước ấm để duy trì độ ẩm cho niêm mạc họng

Lớp màng nhầy bao phủ dây thanh âm cần độ ẩm liên tục để duy trì sự mềm mại và giảm ma sát khi rung động. Khi cơ thể thiếu nước, dịch nhầy thanh quản sẽ trở nên đặc quánh, khiến dây thanh dễ bị kích ứng và khô rát hơn mỗi khi phát âm. Việc liên tục bổ sung nước ấm từng ngụm nhỏ trong ngày là biện pháp cấp tốc giúp giữ ẩm tự nhiên cho vòm họng.

Nước lọc ấm là lựa chọn lý tưởng nhất cho người đang bị khàn tiếng. Bạn cũng có thể dùng nước canh thanh đạm hoặc trà thảo mộc ấm dịu. Cần tránh uống nước quá nóng vì nhiệt độ cao có thể gây bỏng rát và làm nặng thêm tổn thương niêm mạc. Đồng thời, nên hạn chế các loại đồ uống chứa cồn như rượu bia hay đồ uống chứa caffein như cà phê, trà đặc do chúng có tính lợi tiểu nhẹ, dễ gây mất nước.

Xông hơi ẩm vòm họng và dùng máy tạo độ ẩm không khí

Không khí khô lạnh từ điều hòa hoặc thời tiết hanh khô là yếu tố khiến tình trạng khàn giọng trở nên nghiêm trọng hơn. Hơi nước ấm khi được hít trực tiếp qua đường thở sẽ tiếp xúc với thanh quản, giúp làm loãng dịch nhầy, xoa dịu niêm mạc đang khô rát và hỗ trợ lưu thông máu tại vùng hầu họng. Đây là cách hỗ trợ giảm khàn tiếng tại chỗ đem lại cảm giác dễ chịu rất nhanh chóng.

Bạn có thể xông hơi bằng cách hít thở hơi nước bốc lên từ một bát nước nóng hoặc tắm nước ấm dưới vòi sen trong phòng kín khoảng 10 đến 15 phút. Bên cạnh đó, việc sử dụng máy tạo độ ẩm phun sương mát trong phòng ngủ hoặc nơi làm việc cũng giúp duy trì độ ẩm không khí ở mức lý tưởng, ngăn ngừa tình trạng dây thanh bị khô rát trong suốt giấc ngủ ban đêm.

Súc họng bằng nước muối sinh lý ấm đều đặn mỗi ngày

Súc họng bằng nước muối là phương pháp chăm sóc vòm họng đơn giản nhưng mang lại hiệu quả làm sạch rất tốt. Nước muối ấm giúp làm sạch các chất dịch nhầy ứ đọng, loại bỏ bớt vi khuẩn bám ở thành sau họng và xoa dịu cảm giác ngứa rát lan xuống vùng thanh quản.

Người bệnh nên sử dụng nước muối sinh lý 0,9% bán sẵn tại các hiệu thuốc hoặc tự pha nước muối ấm loãng. Tuyệt đối không pha muối quá mặn vì nồng độ muối cao sẽ làm hút nước từ tế bào niêm mạc, gây khô rát và tổn thương sâu hơn. Khi súc họng, hãy ngửa nhẹ cổ để dung dịch tiếp xúc sâu với vùng họng dưới, thực hiện nhẹ nhàng từ 2 đến 3 lần mỗi ngày và nhổ bỏ toàn bộ sau khi súc.

Tránh khói thuốc và kiểm soát tốt trào ngược dạ dày

Để giọng nói sớm hồi phục, việc loại bỏ các tác nhân gây kích ứng từ môi trường là điều rất cần thiết. Khói thuốc lá, bao gồm cả việc hút thuốc chủ động lẫn hít phải khói thuốc thụ động, chứa nhiều chất gây kích ứng mạnh làm niêm mạc thanh quản sưng nề dai dẳng. Người bệnh cũng cần hạn chế tiếp xúc với bụi bẩn, hóa chất tẩy rửa nồng gắt và không khí ô nhiễm.

Bên cạnh đó, trào ngược dịch vị axit từ dạ dày lên vùng họng cũng là nguyên nhân phổ biến khiến thanh quản bị kích thích liên tục. Dịch axit có thể làm bỏng rát bề mặt dây thanh, gây khàn tiếng kéo dài, đặc biệt là vào buổi sáng. Để hạn chế tình trạng này, bạn nên tránh ăn quá no, kiêng đồ ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ và không nằm ngay sau khi ăn ít nhất 2 đến 3 giờ.

Lưu ý an toàn

Các biện pháp chăm sóc tại nhà chỉ mang tính hỗ trợ cho những trường hợp khàn tiếng cấp tính mức độ nhẹ do cảm cúm hoặc căng giọng thông thường. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng thuốc kháng sinh, thuốc kháng viêm hay thuốc giảm đau khi chưa có chỉ định từ bác sĩ. Cần nhanh chóng đến bệnh viện chuyên khoa tai mũi họng nếu khàn tiếng kéo dài trên hai tuần, kèm theo khó thở, khó nuốt, đau rát dữ dội, ho ra máu hoặc xuất hiện khối bất thường ở cổ.

Tóm tắt

Khàn tiếng có thể thuyên giảm nhanh chóng nếu người bệnh kết hợp đúng các biện pháp nghỉ ngơi thanh quản, uống đủ nước ấm và giữ ẩm vòm họng. Việc kiên nhẫn chăm sóc và lắng nghe cơ thể sẽ giúp giọng nói sớm phục hồi tự nhiên, đồng thời bạn nên chủ động đi khám bác sĩ chuyên khoa nếu tình trạng khàn giọng kéo dài bất thường để được chẩn đoán chính xác.