Cách chọn và sử dụng nước rửa tay khô diệt virus corona
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Nước rửa tay khô từ lâu đã trở thành vật dụng quen thuộc trong sinh hoạt hàng ngày, đặc biệt là trong giai đoạn phòng chống các bệnh truyền nhiễm lây qua đường hô hấp như virus corona. Nhờ tính tiện lợi, nhỏ gọn và không cần rửa lại với nước, các sản phẩm sát khuẩn tay nhanh giúp mọi người dễ dàng vệ sinh tay khi di chuyển ngoài đường hoặc ở nơi công cộng.
Tuy nhiên, không phải mọi loại dung dịch gắn mác sát khuẩn đều đem lại hiệu quả bảo vệ giống nhau. Hiểu rõ thành phần cồn đạt chuẩn, cách nhận biết sản phẩm an toàn và thực hiện đúng thao tác xoa tay là yếu tố then chốt giúp loại bỏ mầm bệnh, bảo vệ sức khỏe đường hô hấp cho bản thân và cộng đồng.
Nước rửa tay khô diệt virus corona là gì?
Nước rửa tay khô là chế phẩm khử khuẩn tại chỗ dạng dung dịch, gel hoặc bọt khí, được thiết kế để làm giảm số lượng vi sinh vật bám dính trên da tay mà không cần dùng đến nước và khăn lau. Cơ chế tác động chính của sản phẩm dựa vào cồn y tế nồng độ cao, có khả năng làm biến tính protein và phá vỡ lớp vỏ lipid bảo vệ của nhiều loại vi khuẩn, nấm và virus có màng bọc như coronavirus. Khi cồn phân hủy cấu trúc màng ngoài, mầm bệnh sẽ mất khả năng xâm nhập vào tế bào niêm mạc của cơ thể. Tuy đem lại sự tiện lợi vượt trội trong đời sống hiện đại, nước rửa tay khô không có khả năng làm sạch cơ học đối với chất bẩn cứng đầu và không thể thay thế hoàn toàn vai trò của xà phòng trong mọi tình huống.
Tiêu chí chọn nước rửa tay khô đạt chuẩn khử khuẩn
Để vô hiệu hóa hiệu quả các hạt virus có màng bao bọc như virus corona, dung dịch sát khuẩn tay dạng cồn cần chứa nồng độ ethanol hoặc isopropanol đạt chuẩn từ 60 phần trăm đến 80 phần trăm. Các dòng sản phẩm có nồng độ cồn dưới 60 phần trăm thường chỉ làm giảm sự phát triển của vi khuẩn chứ không tiêu diệt triệt để virus lây nhiễm qua đường hô hấp. Khi chọn mua sản phẩm, bạn nên kiểm tra kỹ thành phần trên nhãn phụ, nguồn gốc xuất xứ và giấy phép lưu hành của cơ quan y tế. Tránh xa các loại dung dịch trôi nổi chứa cồn công nghiệp methanol vì chất này rất độc hại, có thể thẩm thấu qua da hoặc gây nguy hiểm nghiêm trọng nếu vô tình nuốt phải. Bên cạnh đó, các sản phẩm chứa thêm thành phần dưỡng ẩm tự nhiên như glycerin, lô hội hay vitamin E sẽ hỗ trợ hạn chế hiện tượng khô nẻ da khi dùng nhiều lần trong ngày.
Hướng dẫn thao tác sát khuẩn tay nhanh đúng cách
Hiệu quả diệt khuẩn của nước rửa tay khô phụ thuộc rất lớn vào kỹ thuật thực hiện và thời lượng sát khuẩn. Bạn cần lấy một lượng dung dịch khoảng 3 đến 5 mililit vào lòng bàn tay, đủ để làm ướt toàn bộ bề mặt hai bàn tay. Sau đó, nhanh chóng xoa đều hai lòng bàn tay vào nhau, chà mu bàn tay, đan xen các kẽ ngón tay, xoay ngón cái và chà xát kỹ các đầu ngón tay. Toàn bộ thao tác chà sát này cần được duy trì liên tục trong tối thiểu 20 đến 30 giây cho đến khi cồn bay hơi và bề mặt da khô ráo hoàn toàn. Tuyệt đối không dùng khăn lau lại hoặc rửa ngay với nước sau khi vừa xoa dung dịch, vì việc làm này sẽ làm trôi hóa chất sát khuẩn trước khi chúng kịp phát huy tác dụng vô hiệu hóa mầm bệnh.
Những thời điểm nên và không nên dùng nước rửa tay khô
Nước rửa tay khô rất hữu ích trong các tình huống tiếp xúc nơi công cộng mà không có sẵn bồn rửa tay, chẳng hạn như sau khi bấm nút thang máy, chạm vào tay nắm cửa, thanh vịn cầu thang, sau khi thanh toán tiền mặt hoặc khi vừa bước xuống xe buýt. Tuy nhiên, người dùng cần ghi nhớ rằng dung dịch sát khuẩn tay nhanh không thể phát huy tác dụng trên đôi bàn tay dính nhiều dầu mỡ, dính bùn đất hoặc có vết dịch tiết hữu cơ nhìn thấy rõ. Khi bề mặt da bị bám bẩn thô, màng chất bẩn sẽ ngăn cản cồn tiếp xúc với vi sinh vật, đồng thời nước rửa tay khô cũng không thể loại bỏ được các hóa chất độc hại như thuốc trừ sâu hay kim loại nặng. Trong những trường hợp này, việc rửa tay dưới vòi nước chảy với xà phòng thông thường là giải pháp bắt buộc để làm sạch cơ học.
Lưu ý an toàn phòng cháy và bảo quản dung dịch cồn
Hầu hết các chế phẩm sát trùng tay nhanh đều sử dụng cồn nồng độ cao nên rất dễ bắt lửa nếu tiếp xúc với nguồn nhiệt. Do đó, bạn không nên thoa dung dịch sát khuẩn ngay cạnh bếp lửa đang cháy, bật lửa, tàn thuốc lá hoặc các thiết bị phát tia lửa điện. Luôn đậy kín nắp chai sau khi dùng để tránh cồn bị bay hơi làm giảm nồng độ sát khuẩn theo thời gian. Chai dung dịch cần được cất giữ ở vị trí cao ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp và để xa tầm tay với của trẻ nhỏ nhằm phòng ngừa tai nạn ngộ độc cồn do uống nhầm hoặc văng bắn dung dịch vào niêm mạc mắt gây tổn thương giác mạc.
Lưu ý an toàn
Nước rửa tay khô chỉ dùng ngoài da, tuyệt đối không được uống hay để dung dịch dính vào mắt, mũi, miệng hoặc các vết thương hở sâu. Nếu sản phẩm vô tình dính vào mắt, cần rửa ngay lập tức dưới vòi nước sạch nhiều lần và đến cơ sở y tế kiểm tra nếu có dấu hiệu sưng đỏ, đau rát kéo dài. Ngưng sử dụng nếu da xuất hiện tình trạng mẩn ngứa, nổi mề đay hoặc nứt nẻ nghiêm trọng. Sản phẩm chứa cồn dễ cháy nên cần tránh xa ngọn lửa và các nguồn phát nhiệt.
Tóm tắt
Nước rửa tay khô là giải pháp hỗ trợ vệ sinh tay tiện lợi giúp giảm bớt nguy cơ lây truyền virus corona và các tác nhân gây bệnh đường hô hấp. Tuy nhiên, sản phẩm này không thể thay thế hoàn toàn nước sạch và xà phòng khi tay có vết bẩn rõ rệt. Việc nắm rõ tiêu chí lựa chọn dung dịch cồn đạt chuẩn và thao tác xoa tay đủ thời gian sẽ giúp bạn bảo vệ sức khỏe bản thân cùng gia đình một cách chủ động và an toàn.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Nước rửa tay khô có thể thay thế hoàn toàn việc rửa tay bằng xà phòng không?
Nước rửa tay khô chỉ là giải pháp thay thế tạm thời khi không có nước sạch và xà phòng. Xà phòng kết hợp nước chảy có khả năng cuốn trôi hoàn toàn bụi bẩn, hóa chất và giảm tải lượng vi sinh vật bám dính trên da hiệu quả hơn.
Nồng độ cồn trong nước rửa tay khô bao nhiêu là đạt chuẩn diệt khuẩn?
Nồng độ cồn tối ưu được khuyến cáo để vô hiệu hóa virus corona và vi khuẩn thường nằm trong khoảng từ 60 phần trăm đến 80 phần trăm. Nồng độ quá thấp sẽ không đủ lực diệt khuẩn, trong khi nồng độ quá cao lại bay hơi quá nhanh.
Trẻ em có dùng được nước rửa tay khô chứa cồn không?
Trẻ nhỏ có thể sử dụng nước rửa tay khô nhưng cần có sự giám sát trực tiếp của người lớn. Cần lấy lượng dung dịch vừa đủ, hướng dẫn trẻ xoa đều và đợi cồn khô hoàn toàn để tránh nguy cơ trẻ nuốt phải dung dịch.
Dùng nước rửa tay khô thường xuyên có gây khô da hay kích ứng không?
Rửa tay khô nhiều lần dễ làm mất lớp dầu tự nhiên, gây khô ráp và nứt nẻ da. Bạn nên ưu tiên các sản phẩm có bổ sung chất dưỡng ẩm như glycerin hoặc thoa kem dưỡng ẩm lành tính vào thời điểm thích hợp sau khi tay đã sạch.
Có nên tự pha chế nước rửa tay khô tại nhà không?
Bạn không nên tự pha chế tại nhà vì khó kiểm soát chính xác nồng độ cồn cuối cùng, độ tinh khiết của nguyên liệu cũng như điều kiện vô trùng. Sử dụng dung dịch tự chế sai nồng độ dễ gây bỏng rát da hoặc không đạt hiệu quả diệt khuẩn.
