Cách chọn gối cho người đau cổ vai gáy giúp ngủ ngon và sâu giấc
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đau mỏi cổ vai gáy sau mỗi giấc ngủ là tình trạng thường gặp ở nhiều người làm việc văn phòng, người lớn tuổi hoặc người có bệnh lý cột sống cổ. Nguyên nhân phổ biến bắt nguồn từ việc sử dụng gối ngủ không phù hợp khiến các đốt sống cổ bị uốn cong sai lệch suốt nhiều giờ liền.
Biết cách chọn gối cho người đau cổ vai gáy chuẩn xác sẽ giúp duy trì đường cong sinh lý tự nhiên, giải phóng sự chèn ép lên dây thần kinh và mạch máu. Một chiếc gối có độ cao vừa vặn, độ đàn hồi hợp lý không chỉ làm dịu cảm giác co cứng cơ khi thức dậy mà còn mang lại giấc ngủ sâu và trọn vẹn hơn.
Cách chọn gối cho người đau cổ vai gáy là gì?
Đau cổ vai gáy là hiện tượng các cơ vùng gáy, cổ và vai bị co thắt, kèm theo cảm giác nhức mỏi, hạn chế vận động đầu cổ do nhiều nguyên nhân khác nhau như thoái hóa đốt sống cổ, thoát vị đĩa đệm hoặc sai tư thế trong sinh hoạt. Trong thời gian ngủ kéo dài từ sáu đến tám tiếng mỗi đêm, cột sống cổ cần được nâng đỡ ở trạng thái trung tính, tức là các đốt sống giữ nguyên độ cong sinh lý tự nhiên về phía trước. Chiếc gối đóng vai trò như một giá đỡ lấp đầy khoảng trống giữa đầu, cổ và mặt đệm. Nếu gối nâng đỡ kém hoặc không phù hợp về kích thước, các dây chằng và khối cơ cổ sẽ phải căng gồng liên tục để giữ thăng bằng cho đầu, dẫn đến tình trạng thiếu máu cục bộ, tê bì lan xuống bả vai và đau nhức dữ dội sau khi tỉnh giấc.
Xác định độ cao và kích thước gối phù hợp với từng dáng người
Độ dày là yếu tố then chốt quyết định cột sống cổ có duy trì được trục giải phẫu thẳng hàng với cột sống ngực và thắt lưng hay không. Chiếc gối quá cao sẽ đẩy đầu gập về phía trước, làm căng giãn quá mức nhóm cơ nâng vai và dây chằng cổ. Ngược lại, gối quá thấp hoặc quá mềm khiến đầu ngửa ra phía sau hoặc nghiêng lệch, gia tăng sức ép lên diện khớp đốt sống cổ và rễ thần kinh.
Kích thước chiều cao lý tưởng khi nằm thường dao động trong khoảng từ 8 đến 12 cm tùy theo thể trạng từng người. Khi nằm nghiêng, độ cao của gối cần tương đương với khoảng cách từ phần ngoài mỏm vai đến cổ để giữ cho đầu không bị chúc xuống giường. Việc xác định đúng độ cao sẽ tạo điều kiện cho các đốt sống cổ được nâng đỡ liên tục suốt đêm, ngăn ngừa hiện tượng co thắt cơ và thức giấc do cứng cổ.
Lựa chọn chất liệu ruột gối có khả năng nâng đỡ ổn định
Độ đàn hồi của ruột gối ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phân bổ trọng lực vùng đầu và cổ trong suốt giấc ngủ. Những loại gối làm từ bông gòn thông thường rất dễ bị xẹp lún sau một thời gian ngắn, khiến vùng hõm gáy mất điểm tựa và dẫn đến tư thế sai lệch kéo dài.
Hai chất liệu hiện nay được khuyến nghị phổ biến trong việc hỗ trợ cơ xương khớp là cao su thiên nhiên và mút hoạt tính. Mút hoạt tính có đặc tính hấp thụ lực ép và định hình theo đường cong sinh lý của người nằm, giúp giảm thiểu các điểm tì đè cục bộ. Cao su thiên nhiên lại mang đến độ nảy và độ nâng đỡ chắc chắn hơn, đồng thời có độ bền cao và thoáng khí. Người sử dụng nên tránh chọn gối quá mềm làm đầu lún sâu hoặc gối quá cứng gây đau nhức vùng chẩm khi nằm lâu.
Chọn kiểu dáng gối tương thích với tư thế nằm ngủ
Kiểu dáng của gối cần được cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên thói quen nằm ngủ của từng cá nhân để đảm bảo hiệu quả nâng đỡ tốt nhất. Với người có thói quen nằm ngửa, thiết kế gối dạng lượn sóng công thái học với phần gờ nhô cao ở cạnh dưới giúp nâng đỡ hõm cổ và phần lòng chảo trũng ở giữa giữ ổn định vòm đầu là lựa chọn rất thích hợp.
Đối với người hay nằm nghiêng, gối cần có hai bên thành phẳng và dày hơn nhằm bù đắp khoảng trống do chiều rộng của vai tạo ra. Thiết kế này giúp hạn chế tình trạng cổ bị gập nghiêng sang một bên, từ đó giảm áp lực đè nén lên đám rối thần kinh cánh tay. Bên cạnh đó, người bệnh nên hạn chế tối đa thói quen nằm sấp vì tư thế này buộc cổ phải xoay vặn một góc chín mươi độ suốt nhiều giờ, làm trầm trọng thêm tình trạng thoái hóa đốt sống cổ và căng cơ vai gáy.
Kết hợp gối phụ trợ và tư thế nâng đỡ toàn thân
Bên cạnh việc sử dụng một chiếc gối đầu đạt chuẩn, người bị đau cổ vai gáy cần kết hợp thêm các gối phụ để giải phóng áp lực toàn diện cho hệ cơ xương khớp. Khi nằm ngửa, việc đặt thêm một chiếc gối mỏng hoặc gối ôm nhỏ dưới hai kheo chân sẽ giúp thư giãn cơ thắt lưng và giữ khung chậu ở vị trí cân bằng, gián tiếp giảm tải cho cột sống cổ.
Đối với tư thế nằm nghiêng, kẹp một chiếc gối ôm vừa vặn giữa hai đầu gối là biện pháp hữu ích để ngăn xương chậu xoay vặn và giữ cho trục cột sống từ cổ đến lưng luôn thẳng hàng. Thói quen sử dụng gối phụ trợ không chỉ tạo cảm giác dễ chịu, thư giãn cơ bắp mà còn giúp người bệnh duy trì được tư thế ngủ chuẩn xác suốt cả đêm mà không bị trằn trọc hay thức giấc vì đau mỏi.
Lưu ý an toàn
Chiếc gối ngủ phù hợp chỉ đóng vai trò hỗ trợ nâng đỡ tư thế và giảm bớt tình trạng căng cơ cơ học, không có tác dụng thay thế phác đồ điều trị bệnh lý cột sống. Người bệnh cần tránh các bài tập bẻ cổ đột ngột hoặc tự ý dùng thuốc giảm đau kéo dài khi chưa có hướng dẫn y tế. Nếu cơn đau cổ vai gáy đi kèm tê bì lan xuống ngón tay, yếu cơ tay, chóng mặt hoặc kéo dài liên tục trên hai tuần, người bệnh cần đến bệnh viện chuyên khoa cơ xương khớp hoặc thần kinh để được thăm khám và chụp chiếu chẩn đoán chính xác.
Tóm tắt
Việc lựa chọn gối ngủ phù hợp giữ vai trò quan trọng trong việc bảo vệ đường cong sinh lý cột sống cổ và hạn chế tái phát đau mỏi vai gáy. Khi kết hợp chiếc gối đạt chuẩn cùng tư thế nằm khoa học, cơ thể sẽ có điều kiện phục hồi tốt hơn sau mỗi đêm. Người bệnh nên lắng nghe phản ứng của cơ thể để điều chỉnh thói quen nghỉ ngơi và chủ động thăm khám y tế khi cần thiết.
Nguồn tham khảo
- Sleep: 1215 Improving Sleep Disorders And Chronic Neck Pain By Adjusting Height Of The Pillow Through Cervical Posture Management
- PeerJ: Peer Review #1 of “Effect of pillow height on the biomechanics of the head-neck complex: investigation of the cranio-cervical pressure and cervical spine alignment (v0.1)”
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Người bị đau cổ vai gáy nên dùng gối cao bao nhiêu cm?
Người bị đau cổ vai gáy nên chọn gối có độ dày trung bình từ 8 đến 12 cm khi nằm ngửa hoặc bằng khoảng cách từ tai đến mỏm vai khi nằm nghiêng. Tránh dùng gối quá dày hoặc quá xẹp vì dễ làm gập góc cột sống cổ gây căng cứng cơ.
Bị đau cổ vai gáy có nên nằm ngủ không dùng gối không?
Nằm không gối dễ khiến đầu ngửa ra sau quá mức làm tăng áp lực lên các khớp đốt sống cổ và chèn ép rễ thần kinh. Trừ trường hợp có chỉ định chuyên môn riêng biệt, người bệnh vẫn nên dùng gối có độ nâng đỡ thích hợp để bảo vệ đường cong sinh lý.
Chất liệu gối nào tốt nhất cho người hay bị đau mỏi vai gáy?
Gối cao su thiên nhiên và gối mút hoạt tính định hình là hai chất liệu được đánh giá cao nhờ khả năng đàn hồi tốt, nâng đỡ đồng đều và ôm sát đường cong đốt sống cổ. Người bệnh nên ưu tiên loại có độ cứng vừa phải để tránh xẹp lún quá sâu.
Gối công thái học lượn sóng có thực sự hiệu quả không?
Gối công thái học thiết kế lượn sóng hỗ trợ lấp đầy khoảng trống ở hõm gáy và cố định đầu ổn định. Sản phẩm này có tác dụng giảm áp lực cơ bắp đáng kể, tuy nhiên cần lựa chọn kích thước tương thích với vóc dáng của từng cá nhân.
Bao lâu thì người bệnh nên thay gối ngủ một lần?
Tuổi thọ nâng đỡ của gối mút hoạt tính hay cao su thường kéo dài từ 1 đến 2 năm tùy tần suất sử dụng. Khi gối có dấu hiệu biến dạng, mất khả năng đàn hồi hồi phục hoặc gây đau nhức cổ sau khi ngủ dậy, bạn nên chủ động thay gối mới.
