Cách chăm sóc và xử trí lẹo mắt ở phụ nữ đang cho con bú

Lẹo mắt ở phụ nữ đang cho con bú là gì?

Lẹo mắt là một ổ nhiễm trùng khu trú ở bờ mi mắt, thường xảy ra tại chân lông mi hoặc tuyến bã nhờn mi mắt, với tác nhân chủ yếu là vi khuẩn tụ cầu Staphylococcus aureus. Triệu chứng đặc trưng bao gồm bờ mi sưng đỏ, đau nhức khi chạm vào hoặc khi chớp mắt, kèm theo cảm giác cộm xốn và chảy nước mắt.

Ở phụ nữ sau sinh đang cho con bú, cơ thể trải qua nhiều thay đổi về nội tiết tố, tình trạng thiếu ngủ và căng thẳng khi chăm con nhỏ khiến sức đề kháng suy giảm. Các yếu tố này dễ làm tuyến bã nhờn mi mắt bị tắc nghẽn, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển tạo thành lẹo. Dù là bệnh lý lành tính, việc xử lý lẹo mắt ở mẹ bỉm cần hết sức thận trọng để tránh nhiễm trùng lan rộng và không làm ảnh hưởng đến quá trình tiết sữa nuôi con.

Chườm ấm và vệ sinh bờ mi đúng cách tại nhà

Chườm ấm là phương pháp chăm sóc hàng đầu, an toàn và rất hiệu quả cho phụ nữ đang cho con bú bị lẹo mắt. Nhiệt độ ấm giúp làm giãn nở tuyến bã nhờn bị bít tắc, tăng cường lưu thông tuần hoàn máu tại chỗ và hỗ trợ cồi mủ tự gom lại nhanh hơn.

Mẹ bỉm dùng khăn sạch hoặc gạc y tế nhúng vào nước ấm khoảng 40 đến 45 độ C, vắt ráo rồi áp nhẹ lên vùng mắt bị lẹo trong 10 đến 15 phút, lặp lại từ 3 đến 4 lần mỗi ngày. Nếu khăn nguội, có thể làm ấm lại để duy trì nhiệt độ thích hợp.

Song song với chườm ấm, việc làm sạch bờ mi hằng ngày bằng nước muối sinh lý 0,9% là điều cần thiết để loại bỏ dịch tiết và ghèn mắt. Mẹ nên dùng tăm bông sạch thấm nước muối lau nhẹ nhàng bờ mi, tránh chà xát mạnh gây trầy xước niêm mạc mắt.

Nguyên tắc dùng thuốc nhỏ mắt an toàn khi cho con bú

Phụ nữ đang nuôi con bằng sữa mẹ tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc kháng sinh nhỏ mắt, thuốc mỡ tra mắt hoặc thuốc chứa corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Dù các thuốc dùng tại chỗ có tỷ lệ hấp thu toàn thân thấp, một số hoạt chất vẫn có thể đi vào máu và bài tiết lượng nhỏ qua sữa mẹ.

Khi ổ viêm tiến triển hoặc có nguy cơ nhiễm trùng lan rộng, bác sĩ chuyên khoa mắt có thể chỉ định các dòng kháng sinh nhỏ mắt an toàn cho phụ nữ cho con bú như tobramycin hay erythromycin.

Để hạn chế tối đa thuốc ngấm vào tuần hoàn chung, mẹ nên dùng ngón tay ấn nhẹ vào góc trong của mắt (điểm lệ gần sống mũi) trong 1 đến 2 phút ngay sau khi nhỏ thuốc. Động tác này ngăn dung dịch thuốc chảy xuống họng và niêm mạc mũi, bảo vệ tối đa độ an toàn cho trẻ bú mẹ.

Các thói quen cần tránh để ngăn tổn thương lan rộng

Sai lầm nguy hiểm nhất khi bị lẹo mắt là dùng tay nặn, bóp hoặc dùng kim chọc vỡ đầu mủ. Hành động này dễ đẩy vi khuẩn xâm lấn sâu hơn vào tổ chức hốc mắt, gây viêm mô tế bào mi mắt hoặc để lại sẹo xấu khó phục hồi.

Trong suốt thời gian mắt bị viêm, mẹ bỉm nên ngừng trang điểm vùng mắt và không sử dụng kính áp tròng để tránh cọ xát làm tổn thương thêm bờ mi. Cần giữ thói quen rửa tay sạch bằng xà phòng trước khi chạm vào vùng mặt hoặc chăm sóc bé.

Ngoài ra, mẹ tuyệt đối không áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng chưa kiểm chứng như hơ đũa nóng, xông lá trầu không hay nhỏ sữa mẹ vào mắt. Những phương pháp này có thể gây bỏng nhiệt niêm mạc, kích ứng giác mạc và làm gia tăng nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn nguy hiểm.

Chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng hỗ trợ mắt nhanh lành

Sức đề kháng của người mẹ sau sinh đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát các ổ nhiễm trùng ngoài da và niêm mạc. Để lẹo mắt nhanh hồi phục, mẹ bỉm cần tranh thủ nghỉ ngơi, sắp xếp ngủ đủ giấc theo nhịp sinh hoạt của bé nhằm giúp mắt có thời gian thư giãn và tái tạo.

Về dinh dưỡng, mẹ nên uống đủ 2 đến 2,5 lít nước mỗi ngày để hỗ trợ quá trình tiết sữa và đào thải độc tố. Tăng cường bổ sung rau xanh, trái cây giàu vitamin A, vitamin C và kẽm giúp nâng cao hệ miễn dịch và hỗ trợ niêm mạc mắt mau lành.

Đồng thời, mẹ cần giữ gìn vệ sinh không gian sống, thường xuyên giặt sạch vỏ gối và khăn mặt bằng nước nóng, phơi dưới ánh nắng mặt trời để loại trừ vi khuẩn và phòng ngừa lẹo mắt tái phát về sau.

Dấu hiệu cảnh báo cần thăm khám bác sĩ chuyên khoa mắt

Phần lớn các trường hợp lẹo mắt sẽ tự tiêu hoặc vỡ mủ lành tính sau khoảng 7 đến 10 ngày. Tuy nhiên, phụ nữ đang cho con bú cần theo dõi sát sao và đến gặp bác sĩ chuyên khoa mắt ngay khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường.

Các biểu hiện cần đi khám sớm bao gồm: mi mắt sưng phù lan rộng che khuất tầm nhìn, mắt đau nhức dữ dội, thị lực suy giảm hoặc kèm theo sốt cao và nổi hạch vùng mang tai, góc hàm. Những dấu hiệu này cảnh báo ổ nhiễm trùng đang có xu hướng lan tỏa.

Bên cạnh đó, nếu sau 48 giờ chườm ấm mà mắt không có dấu hiệu thuyên giảm, hoặc nốt lẹo tồn tại kéo dài quá 2 tuần biến thành chắp chai xơ, bác sĩ có thể cần can thiệp tiểu phẫu rạch dẫn lưu mủ trong môi trường vô khuẩn để giải quyết dứt điểm tổn thương.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa thường thức, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa mắt. Phụ nữ đang cho con bú tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc nhỏ mắt chứa corticoid hay tự ý rạch nặn mủ tại nhà. Mọi loại thuốc sử dụng trong thời kỳ cho con bú đều cần có sự chỉ định của bác sĩ để bảo đảm an toàn cho cả mẹ và em bé.

Tóm tắt

Lẹo mắt ở phụ nữ đang cho con bú hoàn toàn có thể cải thiện nhanh chóng nếu được chăm sóc vệ sinh mi mắt và chườm ấm đúng cách. Mẹ bỉm cần chú ý nghỉ ngơi, tránh các thói quen gây hại và chủ động đi khám chuyên khoa mắt khi xuất hiện triệu chứng bất thường để bảo vệ đôi mắt khỏe mạnh và giữ trọn sự an toàn cho bé yêu.