Cách chăm sóc trẻ sơ sinh bị cảm cúm tại nhà

Chăm sóc trẻ sơ sinh bị cảm cúm là gì?

Cảm cúm ở trẻ sơ sinh thường do các loại virus hô hấp gây ra, lây truyền qua giọt bắn khi tiếp xúc gần với người lớn hoặc người chăm sóc đang mắc bệnh. Ở giai đoạn sơ sinh, niêm mạc mũi họng của trẻ rất hẹp và nhạy cảm, chỉ một lượng dịch nhầy nhỏ cũng có thể làm bít tắc đường thở, khiến trẻ khó bú, khó ngủ và quấy khóc nhiều.

Khác với trẻ lớn hay người trưởng thành, cơ thể trẻ sơ sinh chưa đủ khả năng tự điều hòa và đào thải độc tố tốt, do đó bệnh có thể chuyển biến nhanh chóng từ viêm đường hô hấp trên sang viêm phế quản hoặc viêm phổi. Chăm sóc tại nhà cho trẻ sơ sinh thực chất là các biện pháp chăm sóc nâng đỡ thể trạng và vệ sinh cơ bản nhằm giúp trẻ thoải mái hơn trong thời gian hệ miễn dịch tự chống lại virus. Cha mẹ cần theo dõi liên tục từng cữ bú, giấc ngủ và nhịp thở của trẻ để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.

Vệ sinh và làm thông thoáng đường thở cho trẻ sơ sinh

Nghẹt mũi là nguyên nhân chính khiến trẻ sơ sinh quấy khóc và từ chối bú vì trẻ chủ yếu thở bằng đường mũi trong những tháng đầu đời. Để hỗ trợ đường thở cho trẻ, cha mẹ có thể sử dụng nước muối sinh lý natri clorid 0,9% dạng nhỏ giọt chuyên dùng cho trẻ sơ sinh. Nhỏ từ một đến hai giọt vào từng bên mũi để làm mềm chất nhầy trước cữ bú khoảng mười đến mười lăm phút.

Nếu dịch mũi quá nhiều hoặc đặc quánh, phụ huynh có thể dùng bóng hút mũi cao su y tế nhẹ nhàng lấy dịch nhầy ra ngoài sau khi đã làm loãng bằng nước muối sinh lý. Tránh hút mũi quá nhiều lần trong ngày vì áp lực hút có thể gây tổn thương niêm mạc mũi mỏng manh của trẻ. Đồng thời, giữ độ ẩm phòng ngủ ở mức thích hợp bằng máy tạo ẩm phun sương cũng giúp niêm mạc mũi không bị khô ráp.

Duy trì chế độ dinh dưỡng và bổ sung dịch đầy đủ

Trẻ sơ sinh khi bị cảm cúm rất dễ rơi vào tình trạng thiếu nước do sốt nhẹ, thở nhanh hoặc nôn trớ chất nhầy. Nguồn cung cấp dinh dưỡng và nước duy nhất, tối ưu nhất cho trẻ sơ sinh dưới sáu tháng tuổi là sữa mẹ hoặc sữa công thức phù hợp với độ tuổi. Không tự ý cho trẻ sơ sinh uống thêm nước lọc, nước trái cây hay các loại dung dịch bù điện giải đường uống nếu bác sĩ không yêu cầu.

Khi bị nghẹt mũi, trẻ thường bú ngắt quãng, nhanh mệt và dễ sặc sữa. Thay vì ép trẻ bú lượng lớn trong một cữ, người chăm sóc nên chia nhỏ các cữ bú trong ngày, tăng tần suất cho bú lên để đảm bảo tổng lượng sữa nạp vào cơ thể. Sau khi bú, cần bế thẳng trẻ và vỗ ợ hơi nhẹ nhàng để hạn chế tình trạng trớ sữa gây nghẽn đường thở.

Kiểm soát thân nhiệt và tạo môi trường nghỉ ngơi thoải mái

Thân nhiệt của trẻ sơ sinh rất nhạy cảm với môi trường xung quanh. Khi trẻ có biểu hiện ấm đầu hoặc quấy sốt, cha mẹ cần đo nhiệt độ cơ thể bằng nhiệt kế điện tử kẹp nách hoặc đo màng nhĩ để có con số chính xác. Cho trẻ mặc quần áo mỏng nhẹ, chất liệu cotton mềm mại, thấm hút mồ hôi tốt và không ủ ấm quá mức bằng nhiều lớp chăn dày.

Phòng ngủ của trẻ cần được giữ sạch sẽ, thoáng khí nhưng tránh gió lùa trực tiếp từ quạt hoặc luồng gió điều hòa. Nhiệt độ phòng nên duy trì ở mức dễ chịu, khoảng 26 đến 28 độ C. Cha mẹ có thể lau người cho trẻ bằng khăn mềm nhúng nước ấm có nhiệt độ thấp hơn thân nhiệt trẻ khoảng 1 đến 2 độ C để giúp cơ thể thoát nhiệt tự nhiên, tuyệt đối không dùng cồn hoặc nước lạnh để hạ nhiệt.

Nhận biết các dấu hiệu nguy hiểm cần đưa trẻ sơ sinh đi khám ngay

Ở trẻ sơ sinh, đặc biệt là trẻ dưới ba tháng tuổi, ranh giới giữa cảm nhẹ và nhiễm trùng hô hấp cấp tính tiến triển rất mong manh. Phụ huynh không được giữ trẻ điều trị tại nhà khi phát hiện các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm. Nếu trẻ sốt từ 38 độ C trở lên, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế có chuyên khoa nhi ngay lập tức để bác sĩ kiểm tra nguyên nhân.

Bên cạnh đó, các dấu hiệu suy hô hấp bao gồm thở nhanh khác thường, thở rên, cánh mũi phập phồng, lồng ngực co rút mạnh khi hít vào, hoặc da tái xanh quanh môi và đầu ngón tay là tình trạng khẩn cấp. Trẻ li bì, khó đánh thức, co giật, bỏ bú hoàn toàn hoặc tã không ướt trong hơn sáu giờ liên tục cũng là những cảnh báo nghiêm trọng đòi hỏi sự can thiệp y tế tức thì.

Lưu ý an toàn

Tuyệt đối không tự ý cho trẻ sơ sinh uống bất kỳ loại thuốc hạ sốt, kháng sinh, thuốc giảm ho hay thuốc chống sung huyết mũi nào khi chưa có đơn chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa nhi. Không áp dụng các biện pháp dân gian chưa kiểm chứng như nhỏ nước ép tỏi, đắp lá thuốc, xông tinh dầu nồng độ cao vào mũi họng trẻ vì có thể gây bỏng niêm mạc và co thắt đường thở nguy hiểm. Luôn tham khảo ý kiến nhân viên y tế trước khi thực hiện bất kỳ can thiệp nào cho trẻ sơ sinh.

Tóm tắt

Chăm sóc trẻ sơ sinh bị cảm cúm tại nhà đòi hỏi sự kiên nhẫn, cẩn trọng và theo dõi sát sao từ người chăm sóc. Giữ thông thoáng đường thở nhẹ nhàng, cho trẻ bú đủ cữ và tạo không gian thoáng mát là nền tảng giúp trẻ vượt qua bệnh an toàn. Hãy đưa trẻ đến gặp bác sĩ nhi khoa ngay khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.