Cách chăm sóc người say rượu bia an toàn và đúng cách tại nhà

Chăm sóc người say rượu bia

Khi dung nạp lượng lớn rượu bia, nồng độ cồn trong máu tăng cao sẽ tác động trực tiếp lên hệ thần kinh trung ương, gây ra các rối loạn về thăng bằng, hành vi, khả năng phát âm và nhận thức. Quá trình chuyển hóa cồn diễn ra chủ yếu tại gan, tiêu tốn nhiều năng lượng và làm cạn kiệt nguồn dự trữ glycogen, dễ dẫn đến hiện tượng hạ đường huyết và kiệt sức sau khi uống rượu bia.

Bên cạnh đó, tác dụng lợi tiểu của cồn khiến cơ thể nhanh chóng rơi vào trạng thái mất nước và rối loạn các ion điện giải như natri, kali. Tình trạng say rượu bia còn ức chế các phản xạ bảo vệ đường thở tự nhiên, khiến nguy cơ hít sặc dịch nôn trớ vào phổi tăng cao khi người say nằm ngủ mê mệt. Do đó, việc chăm sóc người say rượu bia đòi hỏi sự cẩn trọng và theo dõi sát sao từ người thân trong suốt quá trình cơ thể đào thải cồn.

Đặt người say nằm ở tư thế nghiêng an toàn để thông thoáng đường thở

Sau khi uống nhiều rượu bia, phản xạ hầu họng của người say bị ức chế nghiêm trọng, làm tăng nguy cơ nôn mửa thụ động. Việc đặt người say nằm ngửa có thể dẫn đến dị vật đường thở hoặc dịch vị dạ dày tràn vào khí quản, gây ngạt thở cấp tính và viêm phổi hít nguy kịch.

Người chăm sóc cần đặt người say ở tư thế nằm nghiêng an toàn, một tay gối dưới đầu, chân trên co nhẹ để giữ cơ thể ổn định không bị lăn ngửa. Tư thế này giúp đường thở thông thoáng và nếu có chất nôn trớ thì dịch lỏng sẽ chảy ra ngoài tự nhiên mà không rơi vào đường hô hấp. Cần nới lỏng khuy áo, cổ áo và thắt lưng để lồng ngực di động dễ dàng khi thở.

Bổ sung nước ấm và năng lượng nhẹ giúp cân bằng điện giải

Rượu bia ức chế hormone chống bài niệu khiến cơ thể tăng đào thải nước qua đường tiểu, gây mất nước và mất cân bằng các chất điện giải cần thiết. Đồng thời, quá trình chuyển hóa cồn tại gan làm ức chế tân tạo glucose, dễ dẫn đến tình trạng hạ đường huyết đột ngột ở người say.

Người chăm sóc nên khuyến khích người say uống từng ngụm nhỏ nước lọc ấm hoặc dung dịch bù nước điện giải oresol pha đúng hướng dẫn. Khi người say còn tỉnh táo và hợp tác tốt, có thể cho dùng một bát cháo loãng ấm, nước súp dinh dưỡng hoặc nước canh gừng ấm để vừa cung cấp năng lượng vừa làm dịu niêm mạc dạ dày. Không cố ép ăn uống khi người say đang ngủ say hoặc lơ mơ vì dễ gây hít sặc.

Giữ ấm cơ thể và liên tục theo dõi nhịp thở của người say

Chất cồn làm giãn mạch máu dưới da, tạo cảm giác nóng bừng giả tạo nhưng thực tế cơ thể lại đang mất nhiệt rất nhanh ra môi trường bên ngoài. Nếu nằm ở nơi có gió lùa hoặc phòng máy lạnh nhiệt độ thấp, người say rất dễ bị hạ thân nhiệt, cảm lạnh hoặc đột quỵ.

Cần để người say nghỉ ngơi ở nơi yên tĩnh, kín gió, có đắp chăn mỏng giữ ấm cơ thể. Trong suốt thời gian người say ngủ, người nhà cần túc trực theo dõi nhịp thở, sắc mặt và phản xạ tri giác sau mỗi ba mươi phút đến một giờ. Việc đánh thức nhẹ nhàng kiểm tra phản ứng giúp phát hiện sớm các trường hợp hôn mê sâu do ngộ độc ethanol hoặc methanol.

Những điều cấm kỵ cần tránh khi chăm sóc người say rượu bia

Trong quá trình chăm sóc người say rượu bia, nhiều gia đình thường áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng nhưng tiềm ẩn rủi ro y khoa nghiêm trọng. Sai lầm phổ biến nhất là để người say đi tắm ngay để giải rượu, hành động này làm mạch máu co lại đột ngột dẫn đến tai biến tim mạch hoặc ngất xỉu trong phòng tắm.

Ngoài ra, tuyệt đối không cho người say uống các loại thuốc chống say rượu hoặc thuốc giảm đau chứa hoạt chất paracetamol vì làm tăng áp lực chuyển hóa và độc tính hủy hoại tế bào gan. Không cố móc họng gây nôn khi người say đã suy giảm ý thức, không cho uống nước ngọt có ga hay cà phê đặc vì dễ gây kích ứng đường tiêu hóa và cản trở giấc ngủ phục hồi.

Nhận biết dấu hiệu ngộ độc rượu cấp cần đưa đi cấp cứu ngay

Ngộ độc rượu cấp tính là tình trạng cấp cứu y khoa có thể đe dọa tính mạng nếu không được can thiệp kịp thời tại bệnh viện. Tình trạng này có thể bắt nguồn từ việc uống lượng cồn quá lớn trong thời gian ngắn hoặc do uống phải rượu giả pha cồn công nghiệp methanol.

Người nhà cần lập tức gọi cấp cứu hoặc đưa người say đến cơ sở y tế gần nhất nếu nhận thấy các dấu hiệu nguy hiểm như thở chậm dưới mười lần một phút, nhịp thở ngắt quãng không đều, da tái xanh hoặc tím tái ở đầu chi. Các biểu hiện khác bao gồm co giật, lú lẫn nghiêm trọng, gọi hỏi không đáp ứng, nôn ra máu hoặc nôn mửa liên tục không dứt.

Lưu ý an toàn

Nội dung trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe và hướng dẫn chăm sóc hỗ trợ thông thường, không thay thế cho các chẩn đoán hoặc can thiệp y tế chuyên sâu. Tuyệt đối không cho người say tự ý dùng thuốc điều trị hoặc các loại thực phẩm chức năng giải rượu không rõ nguồn gốc. Khi người say xuất hiện các triệu chứng bất thường về hô hấp, tri giác hoặc tuần hoàn, cần nhanh chóng liên hệ nhân viên y tế để được trợ giúp.

Tóm tắt

Chăm sóc người say rượu bia đòi hỏi sự kiên nhẫn, quan sát liên tục và xử trí đúng nguyên tắc y khoa nhằm ngăn ngừa tai biến. Khi phát hiện các dấu hiệu ngộ độc rượu hoặc biến chứng nguy hiểm, việc chuyển người bệnh tới cơ sở y tế gần nhất là biện pháp cần thiết để bảo vệ tính mạng.