Các triệu chứng trào ngược dạ dày thực quản thường gặp

Triệu chứng trào ngược dạ dày thực quản là gì?

Trào ngược dạ dày thực quản là bệnh lý tiêu hóa phổ biến, xảy ra khi cơ vòng thực quản dưới làm việc kém hiệu quả, không đóng kín sau khi thức ăn đi xuống dạ dày. Điều này khiến hỗn hợp dịch vị, axit dịch vị và thức ăn chưa tiêu hóa hết bị dội ngược lên phía trên.

Niêm mạc thực quản không có lớp màng bảo vệ chịu axit mạnh như niêm mạc dạ dày, do đó sự tiếp xúc này dễ dẫn đến tổn thương, viêm xước hoặc loét thực quản. Các biểu hiện trào ngược có thể tiến triển từ âm thầm đến rầm rộ, ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng giấc ngủ, sinh hoạt hằng ngày và sự thoải mái khi ăn uống của người bệnh.

Cảm giác ợ nóng và ợ chua kéo dài

Ợ nóng là hiện tượng xuất hiện cảm giác nóng rát lan từ vùng thượng vị phía sau xương ức ngược lên cổ họng. Triệu chứng này thường trở nên nghiêm trọng hơn sau khi người bệnh ăn quá no, ăn thực phẩm chứa nhiều dầu mỡ, đồ chua cay hoặc khi nằm xuống ngay sau bữa ăn.

Đi kèm với ợ nóng là hiện tượng ợ chua, xảy ra khi dịch vị mang vị chua của axit dội ngược tới khoang miệng. Người bệnh cảm thấy vị chua đắng ở cuống lưỡi, gây cảm giác khó chịu và ghê cổ. Nếu tình trạng ợ nóng và ợ chua diễn ra với tần suất từ hai lần một tuần trở lên, đây là dấu hiệu cảnh báo rõ rệt của bệnh trào ngược dạ dày thực quản cần được bác sĩ chuyên khoa Tiêu hóa kiểm tra.

Đau rát vùng thượng vị và tức ngực

Cơn đau rát tập trung ở vùng thượng vị hoặc khu vực đằng sau xương ức là biểu hiện khá phổ biến của trào ngược dạ dày thực quản. Axit dạ dày dội ngược làm kích ứng các đầu dây thần kinh tại niêm mạc thực quản, tạo ra cảm giác thắt thèm hoặc đau tức ngực dễ gây nhầm lẫn với các vấn đề về tim mạch.

Cơn đau tức này thường có xu hướng tăng lên sau khi ăn hoặc khi người bệnh cúi gập người và nằm ngửa. Khác với đau ngực do bệnh tim, đau ngực do trào ngược dạ dày thường đi kèm cảm giác nóng rát và giảm bớt khi dùng các chất trung hòa axit. Tuy nhiên, người bệnh không nên tự chẩn đoán mà cần đi khám y khoa để loại trừ các nguyên nhân tim mạch nguy hiểm.

Tăng tiết nước bọt đột ngột

Khi dòng axit dịch vị trào ngược lên thực quản, tuyến nước bọt trong khoang miệng sẽ tự động phản ứng bằng cách tiết ra nhiều nước bọt hơn bình thường. Đây là cơ chế tự bảo vệ tự nhiên của cơ thể nhằm trung hòa bớt lượng axit tràn lên và hỗ trợ làm sạch ống thực quản.

Người bệnh thường nhận thấy nước bọt tiết ra liên tục, đọng lại nhiều trong miệng, buộc phải nuốt liên tục hoặc nhổ bỏ. Hiện tượng này thường xảy ra đi kèm với các đợt ợ rát hoặc buồn nôn. Mặc dù là phản ứng sinh lý tự nhiên, tình trạng tiết quá nhiều nước bọt kéo dài gây bất tiện lớn trong giao tiếp và sinh hoạt hằng ngày.

Khó nuốt và cảm giác vướng ở cổ họng

Tình trạng viêm nhiễm và sưng nề niêm mạc thực quản do tiếp xúc kéo dài với axit dạ dày có thể dẫn đến hiện tượng khó nuốt. Người bệnh có cảm giác thức ăn di chuyển chậm, bị vướng lại hoặc gây đau nhẹ ở khu vực sau xương ức trong quá trình nuốt.

Bên cạnh đó, nhiều người gặp phải cảm giác có khối vướng nghẹn ở cổ họng dù không có dị vật thực sự. Hiện tượng này phát sinh do sự co thắt của các cơ vùng họng khi bị kích ứng bởi dòng axit trào ngược. Nếu cảm giác khó nuốt ngày càng tăng hoặc kèm theo nuốt đau nghiêm trọng, người bệnh cần nhanh chóng đến bệnh viện để thực hiện nội soi dạ dày thực quản.

Ho kéo dài và khàn tiếng vào buổi sáng

Dịch dạ dày trào ngược không chỉ dừng lại ở thực quản mà có thể đưa axit tiếp cận đến thanh quản và đường hô hấp trên. Sự kích ứng trực tiếp này khiến dây thanh âm bị sưng phù, gây ra tình trạng khàn tiếng hoặc thay đổi giọng nói, đặc biệt dễ nhận biết vào buổi sáng sau khi ngủ dậy.

Đồng thời, phản ứng kích thích tại vùng họng – thanh quản còn kích hoạt phản xạ ho mạn tính, ho khô kéo dài mà không kèm theo biểu hiện sốt hay nhiễm trùng hô hấp cấp tính. Việc điều trị ho hoặc khàn tiếng do trào ngược cần tập trung kiểm soát sự trào ngược dịch dạ dày dưới sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.

Buồn nôn và đắng miệng

Trong một số trường hợp, sự trào ngược không chỉ kéo theo axit dạ dày mà còn kèm theo dịch mật từ hành tá tràng dội ngược lên. Điều này khiến người bệnh luôn cảm thấy có vị đắng kéo dài trong khoang miệng, nhất là sau khi ngủ dậy hoặc lúc bụng đói.

Cùng với vị đắng miệng, người bệnh có thể xuất hiện cảm giác buồn nôn hoặc nôn ra dịch thức ăn chưa tiêu hóa hết sau bữa ăn. Tình trạng này làm giảm cảm giác thèm ăn, gây đầy bụng khó tiêu và khiến người bệnh sụt cân hoặc mệt mỏi kéo dài nếu không được theo dõi và can thiệp y tế đúng cách.

Lưu ý an toàn

Các thông tin về triệu chứng trào ngược dạ dày thực quản trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục và không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định điều trị từ bác sĩ. Mỗi cá nhân có mức độ tổn thương niêm mạc và biểu hiện lâm sàng khác nhau. Người đọc tuyệt đối không tự ý mua thuốc giảm tiết axit, thuốc trung hòa dịch vị hoặc tự thay đổi liều lượng điều trị khi chưa có thăm khám chuyên khoa. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như nuốt nghẹn nghiêm trọng, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc đau ngực dữ dội, người bệnh cần lập tức đến cơ sở y tế gần nhất.

Tóm tắt

Trào ngược dạ dày thực quản là bệnh lý tiêu hóa thường gặp nhưng có thể gây nhiều ảnh hưởng đến sinh hoạt nếu không được nhận diện kịp thời. Việc chú ý quan sát các thay đổi của cơ thể như ợ nóng, ợ chua, khó nuốt hay ho kéo dài giúp bạn chủ động thăm khám y khoa. Hãy duy trì thói quen ăn uống khoa học và trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa Tiêu hóa để có phương án chẩn đoán và theo dõi phù hợp nhất.