Các triệu chứng thường gặp khi mắc bệnh giun Toxocara ở người

Triệu chứng bệnh giun Toxocara là gì?

Bệnh giun Toxocara là bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người, xuất hiện phổ biến ở những vùng có thói quen nuôi thú cưng nhưng chưa kiểm soát tốt vệ sinh phân chó mèo. Trứng giun Toxocara theo phân vật nuôi thải ra môi trường, phát triển thành trứng có phôi trong đất hoặc nước. Người có nguy cơ nhiễm bệnh khi ăn uống thực phẩm nhiễm bẩn, tiếp xúc trực tiếp với đất bẩn chứa trứng giun hoặc chơi đùa với động vật mang ký sinh trùng mà không rửa tay sạch sẽ.

Sau khi xâm nhập qua đường tiêu hóa, ấu trùng giun đũa chó mèo chui qua thành ruột, đi vào hệ tuần hoàn và di chuyển đến các cơ quan như gan, phổi, mắt, tim hoặc hệ thần kinh trung ương. Do cơ thể người là ký chủ bất tận, ấu trùng không thể phát triển thành giun trưởng thành nhưng phản ứng viêm do ấu trùng di chuyển có thể gây tổn thương mô và tạo ra các triệu chứng dai dẳng.

Triệu chứng ở thể ấu trùng di chuyển nội tạng

Thể ấu trùng di chuyển nội tạng thường xảy ra khi ấu trùng Toxocara xâm nhập và lưu hành trong các mô cơ quan như gan, phổi, tim hoặc não. Biểu hiện lâm sàng của thể bệnh này thường không đặc hiệu và phụ thuộc vào mức độ nhiễm ký sinh trùng cũng như phản ứng miễn dịch của từng cá thể. Người bệnh có thể xuất hiện các đợt sốt nhẹ hoặc sốt kéo dài không rõ nguyên nhân, kèm theo cảm giác mệt mỏi, chán ăn và sụt cân.

Ngoài ra, cảm giác đau tức vùng hạ sườn phải do gan to là triệu chứng khá phổ biến khi ấu trùng khu trú tại gan. Khi ấu trùng di chuyển qua phổi, người nhiễm có thể gặp phải các triệu chứng hô hấp như ho dai dẳng, thở khò khè, khó thở nhẹ tương tự như cơn hen phế quản. Trong các trường hợp xét nghiệm máu định kỳ, tình trạng tăng bạch cầu ái toan trong máu ngoại vi là chỉ số quan trọng gợi ý phản ứng của hệ miễn dịch đối với ký sinh trùng.

Triệu chứng ở thể ấu trùng di chuyển ở mắt

Thể ấu trùng di chuyển ở mắt là dạng tổn thương ít gặp hơn nhưng có nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực nếu không được phát hiện kịp thời. Khác với thể nội tạng, thể bệnh ở mắt thường chỉ xuất hiện ở một bên mắt và ít khi kèm theo tình trạng tăng bạch cầu ái toan mạnh trong máu hay các biểu hiện toàn thân rõ rệt.

Người mắc thể bệnh này thường ghi nhận các dấu hiệu như suy giảm thị lực đột ngột hoặc giảm từ từ, nhìn mờ, nhạy cảm với ánh sáng và đau mắt nhẹ. Trong một số trường hợp, người bệnh hoặc người nhà có thể quan sát thấy mắt bị lé, đỏ mắt hoặc có đốm trắng trong đồng tử. Tổn thương do ấu trùng gây ra tại mắt có thể dẫn đến viêm màng bồ đào, viêm võng mạc hoặc tạo u hạt ở võng mạc. Việc thăm khám chuyên khoa mắt kịp thời giúp bác sĩ đánh giá chính xác mức độ tổn thương và đưa ra hướng theo dõi thích hợp.

Biểu hiện ngoài da và thể bệnh giun Toxocara không điển hình

Bên cạnh hai thể bệnh chính kể trên, ký sinh trùng Toxocara còn gây ra thể bệnh ẩn hoặc biểu hiện nhẹ với các triệu chứng mạn tính kéo dài ngoài da. Phản ứng dị ứng đối với các sản phẩm tiết ra từ ấu trùng giun đũa chó mèo là nguyên nhân phổ biến khiến người bệnh gặp các vấn đề ngoài da dai dẳng.

Các biểu hiện ngoài da thường gặp bao gồm mẩn ngứa, nổi mề đay từng đợt, phát ban hoặc xuất hiện các sẩn ngứa rải rác trên cơ thể. Nhiều người bệnh đã đi điều trị da liễu nhiều lần nhưng triệu chứng vẫn tái phát do nguyên nhân ký sinh trùng chưa được xác định. Ngoài ra, thể bệnh không điển hình có thể gây ra cảm giác đau bụng nhẹ, rối loạn tiêu hóa, đau đầu hoặc mệt mỏi mạn tính. Do các biểu hiện này dễ nhầm lẫn với các bệnh lý thông thường khác, việc kiểm tra y tế chuyên khoa là cần thiết để chẩn đoán phân biệt.

Chẩn đoán y khoa và các biện pháp phòng ngừa nhiễm Toxocara

Để xác định chính xác nguy cơ nhiễm giun Toxocara, các bác sĩ thường phối hợp giữa khai thác tiền sử tiếp xúc chó mèo, thăm khám lâm sàng và thực hiện các xét nghiệm hỗ trợ. Xét nghiệm huyết thanh học bằng kỹ thuật ELISA giúp phát hiện kháng thể IgG kháng Toxocara trong máu là phương pháp phổ biến hiện nay, kết hợp với chỉ số bạch cầu ái toan và các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh khi cần thiết.

Về phòng ngừa, việc duy trì thói quen vệ sinh cá nhân và môi trường sống đóng vai trò quyết định. Mọi người nên rửa tay sạch bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi tiếp xúc với đất hoặc thú cưng. Thức ăn cần được nấu chín, nước uống phải đun sôi, rau sống phải được rửa sạch dưới dòng nước chảy. Đổ phân thú cưng đúng nơi quy định và tẩy giun định kỳ cho chó mèo gia đình là các biện pháp quan trọng nhằm ngắt đứt vòng đời lây nhiễm của ký sinh trùng Toxocara trong cộng đồng.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục và tham khảo kiến thức y khoa đại chúng, không thay thế cho lời khuyên, chẩn đoán hay liệu trình điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người đọc tuyệt đối không tự ý mua thuốc tẩy giun hoặc thuốc điều trị ký sinh trùng khi chưa có chỉ định và đơn thuốc từ bác sĩ. Mỗi cá thể có tình trạng sức khỏe và mức độ đáp ứng điều trị riêng biệt, do đó mọi quyết định can thiệp y tế cần dựa trên kết quả thăm khám trực tiếp.

Tóm tắt

Bệnh giun Toxocara có biểu hiện phong phú từ nổi mề đay, mệt mỏi cho đến tổn thương gan, phổi hoặc mắt. Việc chủ động phòng ngừa bằng vệ sinh ăn uống, giữ sạch môi trường và kiểm tra sức khỏe khi có dấu hiệu nghi ngờ sẽ giúp bảo vệ an toàn cho bản thân và gia đình.