Các cách điều trị bệnh trĩ hiện nay và ưu nhược điểm
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Bệnh trĩ là tình trạng dãn quá mức các tĩnh mạch ở vùng hậu môn và trực tràng, gây ra các triệu chứng khó chịu như đau rát, chảy máu khi đi ngoài hay sa búi trĩ. Việc lựa chọn phương pháp điều trị phụ thuộc vào loại trĩ, mức độ tiến triển của búi trĩ cũng như tình trạng sức khỏe tổng thể của người bệnh.
Hiện nay, y học phát triển nhiều giải pháp điều trị bệnh trĩ từ nội khoa, các thủ thuật ít xâm lấn cho đến những phương pháp phẫu thuật hiện đại. Người bệnh cần được thăm khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa tiêu hóa hoặc hậu môn trực tràng để được bác sĩ đánh giá chính xác và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp nhất.
Điều trị bệnh trĩ
Bệnh trĩ được chia thành trĩ nội, trĩ ngoại và trĩ hỗn hợp dựa trên vị trí xuất hiện của búi trĩ so với đường răng cưa. Mức độ trĩ nội được phân thành bốn độ, từ độ 1 nhẹ nhất cho đến độ 4 là mức độ nặng khi búi trĩ sa ra ngoài và không thể tự đẩy lại vào trong. Mục tiêu chính của các phương pháp điều trị bệnh trĩ là giảm triệu chứng, triệt tiêu hoặc thu nhỏ búi trĩ và phòng ngừa biến chứng tái phát.
Đối với trĩ ở giai đoạn đầu, các biện pháp bảo tồn bao gồm dùng thuốc kết hợp điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt thường mang lại hiệu quả tốt. Khi bệnh tiến triển sang các độ nặng hơn hoặc không đáp ứng với điều trị nội khoa, bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện các thủ thuật can thiệp hoặc phẫu thuật can thiệp mạch, cắt bỏ búi trĩ. Việc phát hiện sớm giúp quá trình điều trị trở nên nhẹ nhàng, giảm tối đa đau đớn và nguy cơ tái phát.
Điều trị nội khoa và điều chỉnh lối sống cho bệnh trĩ nhẹ
Đối với bệnh trĩ nội độ 1 và độ 2, điều trị bảo tồn nội khoa kết hợp với thay đổi chế độ sinh hoạt là ưu tiên hàng đầu. Bác sĩ có thể kê đơn các loại thuốc trợ tĩnh mạch giúp tăng độ bền thành mạch, giảm sưng viêm, kết hợp thuốc bôi tại chỗ hoặc viên đặt hậu môn để giảm cảm giác đau rát và ngứa ngáy.
Bên cạnh việc dùng thuốc theo chỉ định, thói quen ăn uống đóng vai trò quyết định đến hiệu quả điều trị. Người bệnh cần tăng cường chất xơ trong khẩu phần ăn từ rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt và uống đủ nước mỗi ngày để làm mềm phân, hạn chế tình trạng táo bón. Việc tránh rặn mạnh khi đi đại tiện, không ngồi quá lâu một chỗ và rèn luyện thể thao nhẹ nhàng như đi bộ sẽ hỗ trợ cải thiện tuần hoàn máu vùng chậu đáng kể.
Các thủ thuật ít xâm lấn trong điều trị bệnh trĩ
Khi điều trị nội khoa không đáp ứng hoặc đối với trĩ nội độ 1 và độ 2 có triệu chứng chảy máu dai dẳng, các thủ thuật ít xâm lấn thường được áp dụng. Phương pháp thắt dây cao su búi trĩ giúp ngắt nguồn cung cấp máu đến búi trĩ, khiến búi trĩ tự rụng sau một vài ngày. Thủ thuật này thực hiện nhanh chóng, ít gây đau đớn và không cần nhập viện.
Ngoài ra, thủ thuật chích xơ búi trĩ sử dụng chất làm xơ tiêm trực tiếp vào gốc búi trĩ nhằm gây xơ hóa và teo mạch máu. Quang đông hồng ngoại cũng là một lựa chọn hiệu quả khi dùng năng lượng nhiệt để làm đông máu và xơ hóa tổ chức trĩ. Các thủ thuật này đều có ưu điểm là thời gian thực hiện ngắn, phục hồi nhanh, tuy nhiên người bệnh vẫn cần tuân thủ hướng dẫn theo dõi của bác sĩ để tránh nguy cơ chảy máu hoặc nhiễm trùng sau can thiệp.
Phẫu thuật mổ trĩ bằng phương pháp Longo
Phẫu thuật Longo là một trong những phương pháp phẫu thuật điều trị trĩ nội độ 3 và độ 4 được áp dụng phổ biến hiện nay. Phương pháp này hoạt động dựa trên nguyên lý sử dụng máy khâu vòng để cắt một đoạn niêm mạc và dưới niêm mạc phía trên đường răng cưa, đồng thời khâu treo niêm mạc hậu môn bị sa để đưa búi trĩ về vị trí giải phẫu ban đầu.
Do vùng can thiệp nằm ở khu vực niêm mạc ít cảm giác đau, phẫu thuật Longo giúp bệnh nhân ít đau đớn hơn rất nhiều so với phẫu thuật cắt trĩ truyền thống. Thời gian nằm viện ngắn, thường chỉ từ 1 đến 2 ngày, và người bệnh có thể nhanh chóng trở lại sinh hoạt bình thường. Tuy nhiên, chi phí thực hiện phẫu thuật Longo cao hơn và đòi hỏi phẫu thuật viên có kinh nghiệm chuyên môn cao để hạn chế các biến chứng như hẹp hậu môn hay chảy máu thứ phát.
Phương pháp triệt mạch trĩ dưới hướng dẫn của siêu âm Doppler
Phương pháp triệt mạch trĩ dưới hướng dẫn của siêu âm Doppler, còn gọi là phương pháp THD, là kỹ thuật hiện đại không cắt bỏ tổ chức mô trĩ. Bác sĩ sử dụng đầu dò siêu âm Doppler để xác định chính xác các động mạch cung cấp máu cho búi trĩ, sau đó tiến hành khâu thắt các động mạch này lại để giảm lưu lượng máu đến trĩ.
Sau khi nguồn máu bị ngắt, búi trĩ sẽ tự teo nhỏ dần và dính vào thành trực tràng. Phương pháp THD giữ lại trọn vẹn cấu trúc giải phẫu của ống hậu môn, giúp bảo tồn tối đa chức năng tự chủ hậu môn và giảm nguy cơ biến dạng tổ chức. Bệnh nhân ít bị đau sau mổ, phục hồi sức khỏe nhanh và nguy cơ biến chứng thấp. Phương pháp này đặc biệt thích hợp cho bệnh nhân trĩ nội độ 2, độ 3 có chỉ định phẫu thuật can thiệp.
Phẫu thuật cắt trĩ truyền thống Milligan Morgan và Ferguson
Phẫu thuật cắt trĩ truyền thống như phương pháp Milligan Morgan hoặc Ferguson vẫn giữ vị trí quan trọng trong điều trị các trường hợp trĩ ngoại nặng, trĩ hỗn hợp, hoặc trĩ nội độ 4 có biến chứng tắc mạch, nghẹt búi trĩ. Kỹ thuật này tiến hành can thiệp cắt bỏ trực tiếp từng búi trĩ cùng với các mạch máu tổn thương.
Ưu điểm nổi bật của phẫu thuật cắt trĩ truyền thống là tỷ lệ tái phát rất thấp và chi phí điều trị phù hợp với nhiều người bệnh. Tuy nhiên, nhược điểm lớn nhất là gây đau nhiều sau mổ do vết thương nằm ở vùng da hậu môn nhạy cảm. Thời gian hồi phục vết thương cũng kéo dài hơn, đòi hỏi chăm sóc vết mổ cẩn thận, ngâm hậu môn bằng nước ấm và sử dụng thuốc giảm đau theo đúng phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa.
Lưu ý an toàn
Việc điều trị bệnh trĩ cần phải dựa trên sự đánh giá trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa hoặc ngoại hậu môn trực tràng. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc bôi, thuốc uống truyền miệng hoặc áp dụng các bài thuốc dân gian chưa qua kiểm chứng vì có thể gây nhiễm trùng, hoại tử tổ chức hoặc biến chứng nguy hiểm. Thông tin về các phương pháp điều trị mang tính chất tham khảo y khoa tổng quan và không thay thế cho chỉ định điều trị cá thể hóa. Khi gặp các dấu hiệu bất thường như chảy máu tươi kéo dài, đau rát dữ dội hoặc xuất hiện khối sa bất thường, người bệnh cần đến ngay bệnh viện để được thăm khám kịp thời.
Tóm tắt
Bệnh trĩ hoàn toàn có thể được kiểm soát và điều trị hiệu quả nếu người bệnh chủ động thăm khám sớm. Sự phát triển của các phương pháp điều trị hiện đại giúp giảm bớt đau đớn và rút ngắn thời gian phục hồi. Việc kết hợp điều trị y khoa theo đúng hướng dẫn của bác sĩ cùng chế độ ăn uống, sinh hoạt lành mạnh là chìa khóa giúp ngăn ngừa bệnh tái phát bền vững.
Nguồn tham khảo
- NATIONAL BOARD OF EXAMINATIONS JOURNAL OF MEDICAL SCIENCES: A comparative study of Minimally Invasive Procedure for Hemorrhoids (MIPH) with Open Hemorrhoidectomy (Milligan-Morgan Hemorrhoidectomy)
- Foreign Language Science and Technology Journal Database Medicine and Health: Evaluation of Clinical Advantages of Open-Loop Minimally Invasive Hemorrhoidectomy and Anastomosis in the Treatment of Hemorrhoids
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bệnh trĩ có thể tự khỏi mà không cần điều trị không?
Trĩ ở độ 1 rất nhẹ có thể cải thiện khi thay đổi chế độ ăn uống và sinh hoạt. Tuy nhiên, khi búi trĩ đã hình thành rõ hoặc sa ra ngoài, bệnh không thể tự khỏi triệt để nếu không có sự can thiệp y khoa và điều chỉnh thói quen phù hợp.
Phẫu thuật cắt trĩ bằng phương pháp Longo có đau không?
Phẫu thuật Longo được thực hiện ở vùng niêm mạc trên đường răng cưa ít dây thần kinh cảm giác nên người bệnh thường thấy ít đau hơn nhiều so với mổ truyền thống. Đau nhẹ sau mổ có thể được kiểm soát tốt bằng thuốc giảm đau.
Sau khi điều trị hoặc phẫu thuật bệnh trĩ có bị tái phát không?
Bệnh trĩ vẫn có nguy cơ tái phát nếu người bệnh không duy trì chế độ sinh hoạt lành mạnh. Táo bón kéo dài, rặn mạnh, ngồi nhiều hoặc ăn ít chất xơ là những nguyên nhân chính khiến tĩnh mạch hậu môn bị tổn thương trở lại.
Người bệnh trĩ nên ăn gì và kiêng ăn gì để hỗ trợ điều trị?
Người bệnh nên tăng cường bổ sung thực phẩm giàu chất xơ như rau xanh, hoa quả, ngũ cốc và uống đủ nước. Đồng thời, cần hạn chế thức ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ, đồ uống có cồn, trà đặc và cà phê để tránh gây táo bón.
Khi nào người bệnh trĩ cần đi khám bác sĩ ngay?
Người bệnh nên đi khám ngay khi bị chảy máu tươi nhiều hoặc kéo dài, đau rát dữ dội vùng hậu môn, búi trĩ sa ra ngoài bị nghẹt sưng bầm, hoặc có dấu hiệu sốt và tiết dịch bất thường tại vùng hậu môn.
