Các nhóm thuốc trị đau mỏi vai gáy thường dùng và lưu ý khi sử dụng

Thuốc trị đau mỏi vai gáy là gì?

Đau mỏi vai gáy xuất phát từ nhiều căn nguyên khác nhau, từ tình trạng căng cơ cơ học đơn thuần, nhiễm lạnh đột ngột cho đến các bệnh lý cấu trúc như thoái hóa cột sống cổ hay thoát vị đĩa đệm chèn ép rễ thần kinh. Thuốc được sử dụng trong giai đoạn này nhằm mục đích làm dịu cảm giác đau, giảm bớt phản ứng viêm quanh vùng tổn thương và giải tỏa tình trạng co cứng cơ quá mức, giúp người bệnh dễ dàng cử động cổ gáy hơn.

Trên thực tế, không có một loại thuốc duy nhất nào phù hợp cho tất cả mọi trường hợp đau mỏi vai gáy. Tùy thuộc vào mức độ đau, thời gian khởi phát và bệnh nền của từng người như tiền sử viêm loét dạ dày, suy giảm chức năng gan hay bệnh lý thận, bác sĩ hoặc dược sĩ sẽ cân nhắc lựa chọn nhóm hoạt chất thích hợp. Sử dụng thuốc đúng mục đích và đúng thời điểm sẽ giúp tối ưu hóa hiệu quả giảm đau đồng thời phòng tránh những tác động bất lợi đến các cơ quan nội tạng.

Nhóm thuốc giảm đau thông thường paracetamol

Paracetamol, hay còn gọi là acetaminophen, là hoạt chất giảm đau hạ sốt được lựa chọn đầu tay cho các trường hợp đau mỏi vai gáy ở mức độ nhẹ đến trung bình. Cơ chế tác dụng của thuốc tập trung vào việc ức chế dẫn truyền tín hiệu đau tại hệ thần kinh trung ương, giúp làm dịu cảm giác nhức mỏi cơ cổ và bả vai mà không gây kích ứng niêm mạc dạ dày hay ảnh hưởng tiêu cực đến hệ đông máu.

Mặc dù có độ an toàn tương đối cao khi sử dụng đúng chỉ định, hoạt chất này vẫn có thể gây ngộ độc và tổn thương tế bào gan nghiêm trọng nếu dùng quá liều hoặc dùng kết hợp cùng lúc nhiều sản phẩm có chứa paracetamol mà không chú ý. Người bệnh có tiền sử suy giảm chức năng gan hoặc thường xuyên uống rượu bia cần đặc biệt cẩn trọng và phải trao đổi với nhân viên y tế trước khi dùng. Thuốc chỉ nên dùng ngắn ngày để cắt cơn đau cấp tính, không lạm dụng kéo dài thay thế cho các biện pháp phục hồi chức năng cơ bản.

Nhóm thuốc kháng viêm không steroid giảm đau và sưng nề

Nhóm thuốc kháng viêm không steroid, thường được viết tắt là NSAIDs, bao gồm các hoạt chất phổ biến như ibuprofen, meloxicam, diclofenac hay celecoxib. Nhóm này thường được chỉ định khi tình trạng đau vai gáy có kèm theo hiện tượng viêm mô mềm, thoái hóa khớp cổ hoặc khi paracetamol đơn độc không mang lại hiệu quả giảm đau mong đợi. Nhờ khả năng ức chế enzym cyclooxygenase, thuốc giúp giảm tổng hợp các chất trung gian hóa học gây viêm, từ đó giảm sưng đau rõ rệt.

Tuy mang lại hiệu quả giảm đau mạnh mẽ hơn, các thuốc thuộc nhóm NSAIDs lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ tác dụng phụ trên đường tiêu hóa, tim mạch và thận. Người sử dụng có thể gặp phải tình trạng cồn cào, viêm trợt hoặc xuất huyết dạ dày tá tràng, đặc biệt là khi dùng liều cao hoặc dùng trong thời gian dài. Những người có tiền sử loét dạ dày, tăng huyết áp, suy tim hoặc suy thận bắt buộc phải có chỉ định chặt chẽ từ bác sĩ chuyên khoa và có thể cần phối hợp cùng thuốc bảo vệ dạ dày.

Nhóm thuốc giãn cơ hỗ trợ giải tỏa co thắt vùng gáy

Hiện tượng co cứng các khối cơ cạnh cột sống cổ và cơ thang là một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến vùng cổ bị cứng đờ, đau buốt và khó quay đầu. Trong những tình huống này, nhóm thuốc giãn cơ tác dụng trung ương như eperison, tolperisone hoặc baclofen thường được bác sĩ cân nhắc kê đơn kết hợp cùng thuốc giảm đau. Thuốc tác động lên hệ thần kinh để làm giảm trương lực cơ, giải phóng các khối cơ đang bị co thắt cục bộ và cải thiện lưu thông máu tại vùng vai gáy.

Khi các thớ cơ được thả lỏng, áp lực lên dây thần kinh giảm xuống, giúp người bệnh cử động vùng cổ dễ dàng hơn và rút ngắn thời gian hồi phục. Dẫu vậy, các thuốc giãn cơ có thể gây ra một số tác dụng không mong muốn như buồn ngủ, chóng mặt, hạ huyết áp tư thế hoặc mệt mỏi toàn thân. Do đó, người dùng thuốc cần thận trọng khi điều khiển phương tiện giao thông, vận hành máy móc và tuyệt đối không tự ý dùng kết hợp với các thuốc an thần khác khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.

Thuốc dùng ngoài da dạng gel bôi và cao dán tại chỗ

Đối với những trường hợp đau mỏi vai gáy mức độ nhẹ do nằm sai gối, ngồi làm việc máy tính sai tư thế hoặc nhiễm lạnh, các dạng thuốc tác dụng tại chỗ là giải pháp được nhiều người ưu tiên lựa chọn. Các sản phẩm này thường được bào chế dưới dạng gel bôi, kem xoa bóp hoặc cao dán có chứa hoạt chất kháng viêm không steroid như diclofenac, methyl salicylate kết hợp cùng tinh dầu bạc hà menthol hay camphor để tạo cảm giác the mát, dễ chịu.

Ưu điểm lớn nhất của thuốc dùng ngoài da là hoạt chất thấm trực tiếp qua biểu bì vào mô cơ bị tổn thương, hạn chế hấp thu toàn thân nên giảm thiểu đáng kể các tác dụng phụ trên dạ dày và gan thận so với thuốc đường uống. Tuy nhiên, người bệnh không nên thoa thuốc hoặc dán cao lên những vùng da có vết thương hở, da trầy xước, vùng đang bị chàm hay viêm da dị ứng. Nếu xuất hiện cảm giác nóng rát dữ dội, mẩn đỏ hoặc ngứa ngáy, cần ngừng sử dụng ngay và rửa sạch vùng da với nước.

Lưu ý an toàn

Các loại thuốc hỗ trợ điều trị đau mỏi vai gáy chỉ nên sử dụng trong thời gian ngắn để kiểm soát triệu chứng trong đợt cấp. Người bệnh không được tự ý tăng liều, không tự phối hợp nhiều loại thuốc giảm đau khác nhau khi chưa có ý kiến của bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn. Những đối tượng đặc biệt như phụ nữ mang thai, phụ nữ đang cho con bú, người cao tuổi có nhiều bệnh lý mạn tính cần được thăm khám cẩn thận trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào. Khi triệu chứng đau lan xuống cánh tay kèm tê bì, mất cảm giác hoặc sốt cao, cần đến cơ sở y tế ngay để được chẩn đoán chính xác.

Tóm tắt

Sử dụng thuốc đúng cách đóng vai trò quan trọng trong việc xoa dịu những cơn đau mỏi vai gáy khó chịu, giúp người bệnh sớm quay trở lại sinh hoạt bình thường. Dẫu vậy, thuốc chỉ là giải pháp hỗ trợ tạm thời và cần đi đôi với việc điều chỉnh tư thế làm việc, tập luyện vận động nhẹ nhàng để bảo vệ cột sống cổ lâu dài. Khi cơn đau kéo dài hoặc có xu hướng trầm trọng hơn, việc chủ động tham vấn nhân viên y tế là bước đi an toàn và cần thiết nhất.