Các loại phẫu thuật ung thư phổi thường được áp dụng hiện nay

Phẫu thuật ung thư phổi là gì?

Phẫu thuật ung thư phổi là can thiệp ngoại khoa nhằm cắt bỏ phần mô phổi bị tổn thương bởi tế bào ác tính cùng hệ thống hạch bạch huyết lân cận trong khoang lồng ngực. Phổi người có cấu trúc phân chia thành các thùy và phân thùy độc lập với các nhánh mạch máu và đường dẫn khí riêng biệt. Nhờ đặc điểm giải phẫu này, các bác sĩ có thể thực hiện bóc tách riêng từng phần phổi bị bệnh mà vẫn bảo tồn tối đa các vùng phổi lành xung quanh.

Chỉ định phẫu thuật thường được ưu tiên hàng đầu cho ung thư phổi không tế bào nhỏ ở giai đoạn một, giai đoạn hai và một số trường hợp giai đoạn ba chọn lọc. Trước khi tiến hành mổ, người bệnh luôn được thăm khám toàn diện để đánh giá thể trạng, chức năng tim mạch và dung tích hô hấp nhằm đảm bảo cơ thể có khả năng bù trừ tốt sau khi một phần mô phổi bị lấy bỏ.

Phẫu thuật cắt thùy phổi

Phẫu thuật cắt thùy phổi là phương pháp phẫu thuật tiêu chuẩn vàng và được áp dụng phổ biến nhất trong điều trị triệt căn ung thư phổi không tế bào nhỏ giai đoạn sớm. Phổi của con người được giải phẫu thành năm thùy, trong đó phổi phải có ba thùy và phổi trái có hai thùy. Khi khối u còn khu trú trọn vẹn trong một thùy và chức năng hô hấp của người bệnh đáp ứng tốt, bác sĩ phẫu thuật sẽ cắt bỏ toàn bộ thùy phổi chứa khối u đó cùng các mạch máu và phế quản liên quan.

Kỹ thuật này giúp loại bỏ hoàn toàn tổn thương nguyên phát đồng thời vét sạch các hạch bạch huyết vùng lân cận để kiểm tra nguy cơ di căn vi thể. Cắt thùy phổi mang lại tỷ lệ kiểm soát bệnh tại chỗ cao và tỷ lệ tái phát thấp hơn đáng kể so với việc chỉ cắt một phần nhỏ mô phổi, đồng thời vẫn bảo tồn được các thùy phổi lành còn lại để đảm bảo chức năng trao đổi khí cho cơ thể. Sau phẫu thuật, phần phổi còn lại sẽ giãn nở bù trừ một phần thể tích đã mất.

Phẫu thuật cắt phân thùy và cắt hình chêm

Cắt phân thùy và cắt hình chêm là các phẫu thuật bảo tồn nhu mô phổi, chỉ lấy đi một phần nhỏ của thùy phổi chứa khối u cùng với diện cắt an toàn xung quanh. Cắt hình chêm là kỹ thuật loại bỏ một mẩu mô phổi hình tam giác chứa khối u ở vùng ngoại vi, trong khi cắt phân thùy là kỹ thuật phức tạp hơn nhằm bóc tách chính xác từng đơn vị giải phẫu phân thùy bao gồm cả nhánh mạch máu và phế quản nuôi dưỡng phân thùy đó.

Các phương pháp này thường được bác sĩ cân nhắc chỉ định cho những trường hợp khối u có kích thước rất nhỏ, tổn thương dạng kính mờ đơn độc, hoặc áp dụng cho những người bệnh cao tuổi có chức năng hô hấp suy giảm, bệnh lý tim mạch đi kèm không thể chịu đựng được một cuộc phẫu thuật cắt toàn bộ thùy phổi. Ưu điểm nổi bật của nhóm phẫu thuật này là giữ lại tối đa lượng mô phổi lành, giảm thiểu suy giảm dung tích sống sau mổ, nhưng đòi hỏi kỹ thuật viên phẫu thuật phải đánh giá rất kỹ bờ diện cắt để hạn chế tối đa nguy cơ tế bào ung thư còn sót lại.

Phẫu thuật cắt toàn bộ một bên phổi

Phẫu thuật cắt toàn bộ một bên phổi là can thiệp ngoại khoa lớn, trong đó bác sĩ sẽ lấy đi toàn bộ lá phổi bên phải hoặc bên trái. Phương pháp này thường chỉ được chỉ định khi khối u có kích thước lớn, nằm ở vị trí trung tâm rốn phổi, xâm lấn vào phế quản gốc hoặc lan rộng qua nhiều thùy phổi cùng một bên mà không thể cắt bỏ an toàn bằng các kỹ thuật bảo tồn khác.

Do thể tích phổi bị mất đi lên tới khoảng một nửa tổng dung tích hô hấp, ca phẫu thuật này tiềm ẩn nhiều nguy cơ biến chứng tim mạch và suy hô hấp sau mổ hơn so với các phương pháp khác. Chính vì vậy, người bệnh bắt buộc phải trải qua quá trình đánh giá toàn diện và nghiêm ngặt về chức năng thông khí phổi, phân tích khí máu động mạch, siêu âm tim và xạ hình tưới máu phổi trước khi đưa ra quyết định phẫu thuật. Sau mổ, người bệnh cần thời gian dài hơn để tập phục hồi chức năng và thích nghi dần với việc chỉ còn một lá phổi đảm nhận nhiệm vụ trao đổi khí.

Phẫu thuật cắt tạo hình phế quản

Cắt tạo hình phế quản là một kỹ thuật phẫu thuật lồng ngực chuyên sâu được thiết kế nhằm bảo tồn tối đa nhu mô phổi lành cho người bệnh. Phương pháp này thường áp dụng khi khối u xuất phát từ một thùy phổi nhưng đã lan tới hoặc nằm sát lỗ vào của phế quản chính. Thay vì phải cắt bỏ toàn bộ một bên phổi, bác sĩ sẽ tiến hành cắt bỏ thùy phổi có u cùng một đoạn ống phế quản chính bị xâm lấn.

Sau khi loại bỏ đoạn ống phế quản mang khối u, hai đầu phế quản lành còn lại sẽ được phẫu thuật viên khâu nối trực tiếp lại với nhau để tái lập sự lưu thông khí liên tục cho các thùy phổi lành phía dưới. Kỹ thuật này đòi hỏi tay nghề phẫu thuật rất cao và sự tỉ mỉ trong từng đường khâu để tránh nguy cơ bục miệng nối phế quản hoặc chít hẹp đường thở sau mổ. Khi thực hiện thành công, phẫu thuật cắt tạo hình phế quản giúp người bệnh duy trì được chức năng hô hấp tốt hơn nhiều so với việc phải cắt toàn bộ phổi.

Phương pháp mổ hở và phẫu thuật nội soi lồng ngực

Bên cạnh việc phân loại theo phạm vi mô phổi cần lấy bỏ, phẫu thuật ung thư phổi còn được phân chia theo đường tiếp cận phẫu thuật, bao gồm mổ hở truyền thống và phẫu thuật nội soi lồng ngực. Mổ hở lồng ngực là phương pháp kinh điển, phẫu thuật viên rạch một đường mổ dài ở thành ngực bên, banh rộng các xương sườn để quan sát trực tiếp và thao tác. Kỹ thuật này thường cần thiết đối với các khối u quá lớn, dính nhiều hoặc có xâm lấn phức tạp vào mạch máu lớn hay thành ngực.

Trong khi đó, phẫu thuật nội soi lồng ngực có hỗ trợ video hoặc phẫu thuật có robot hỗ trợ là những tiến bộ vượt bậc của ngoại khoa hiện đại. Bác sĩ chỉ cần rạch từ một đến vài vết mổ rất nhỏ trên thành ngực để đưa camera phóng đại và dụng cụ chuyên dụng vào bóc tách mô bệnh. Phẫu thuật nội soi giúp giảm thiểu tối đa tổn thương cơ thành ngực, hạn chế mất máu, giảm đau đớn đáng kể sau mổ, rút ngắn thời gian nằm viện và giúp người bệnh nhanh chóng quay trở lại cuộc sống sinh hoạt thường ngày.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin về các phương pháp phẫu thuật ung thư phổi chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa tổng quan và không thay thế cho phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Chỉ định phẫu thuật phụ thuộc hoàn toàn vào giai đoạn bệnh cụ thể, kết quả sinh thiết mô học, chụp cắt lớp vi tính lồng ngực và chức năng thông khí của từng cá nhân. Người bệnh tuyệt đối không tự ý trì hoãn phẫu thuật để áp dụng các bài thuốc truyền miệng không có cơ sở khoa học vì có thể làm lỡ mất giai đoạn điều trị triệt căn quý giá.

Tóm tắt

Phẫu thuật ung thư phổi là một phương pháp can thiệp quan trọng mang lại cơ hội kiểm soát bệnh lâu dài cho người mắc ở giai đoạn sớm. Việc hiểu rõ loại hình can thiệp, tuân thủ hướng dẫn tập phục hồi hô hấp và duy trì tái khám định kỳ sẽ giúp quá trình hồi phục diễn ra an toàn và hiệu quả hơn. Người bệnh nên chủ động trao đổi kỹ lưỡng với bác sĩ phẫu thuật lồng ngực để có quyết định phù hợp nhất.