Các dấu hiệu cảm cúm cần lưu ý và cảnh báo biến chứng nguy hiểm

Dấu hiệu cảm cúm là gì?

Cảm cúm là bệnh lý nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do các chủng virus cúm gây ra, chủ yếu là virus cúm A và cúm B. Sau thời gian ủ bệnh ngắn từ một đến bốn ngày, bệnh nhân thường đối mặt với các phản ứng toàn thân rầm rộ do hệ thống miễn dịch kích hoạt để chống lại sự nhân lên của virus. Khác với những viêm nhiễm đường hô hấp trên thông thường, virus cúm có khả năng tấn công sâu vào niêm mạc biểu mô phế quản và nhu mô phổi.

Tùy thuộc vào chủng virus mắc phải, tình trạng sức khỏe nền và sức đề kháng của từng cá nhân, triệu chứng cảm cúm có thể biểu hiện ở nhiều mức độ khác nhau. Bệnh có thể diễn ra từ dạng nhẹ thoáng qua cho đến những đợt ốm nặng với nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn và biến chứng suy hô hấp. Do đó, việc hiểu rõ các biểu hiện lâm sàng của cảm cúm là bước đầu tiên để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình một cách khoa học.

Biểu hiện khởi phát đột ngột của bệnh cảm cúm

Cảm cúm thường tấn công cơ thể một cách bất ngờ, khiến người bệnh cảm thấy mệt mỏi rũ rượi chỉ trong vòng vài giờ. Triệu chứng đầu tiên và nổi bật nhất là sốt cao, thân nhiệt thường tăng nhanh lên mức 38 đến 40 độ C, đi kèm cảm giác ớn lạnh và rét run toàn thân. Điểm khác biệt lớn của cúm là sự xuất hiện của các cơn đau nhức cơ bắp và khớp dữ dội, đặc biệt là vùng lưng, tay chân và cổ vai gáy.

Bên cạnh sốt và đau mình mẩy, người mắc cảm cúm thường xuyên bị đau đầu dữ dội, cảm giác nặng trịch ở vùng trán hoặc hốc mắt, sợ ánh sáng và kiệt sức nặng nề. Các triệu chứng hô hấp như đau rát cổ họng, ho khan, nghẹt mũi và chảy nước mũi cũng dần xuất hiện nhưng mức độ mệt mỏi toàn thân thường lấn át rõ rệt các biểu hiện tại chỗ này.

Phân biệt dấu hiệu cảm cúm với triệu chứng cảm lạnh thông thường

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa cảm cúm do virus cúm và cảm lạnh thông thường do các loại virus đường hô hấp khác. Cảm lạnh thường diễn tiến chậm rãi, các triệu chứng chủ yếu khu trú ở đường hô hấp trên như hắt hơi liên tục, ngứa họng, nghẹt mũi và chảy nước mũi trong, hiếm khi gây sốt cao hay đau nhức cơ thể nặng nề. Người mắc cảm lạnh thường vẫn có thể duy trì các sinh hoạt thường ngày mà không cảm thấy quá kiệt sức.

Trái lại, cảm cúm gây ra hội chứng nhiễm siêu vi toàn thân rất rõ rệt. Cơn sốt ở bệnh cúm thường kéo dài từ 3 đến 5 ngày, khiến cơ thể suy nhược nghiêm trọng và mất hoàn toàn cảm giác thèm ăn. Việc phân biệt rõ hai tình trạng này giúp người bệnh lựa chọn chế độ nghỉ ngơi phù hợp và chủ động phòng tránh các biến chứng hô hấp nguy hiểm có thể đi kèm với virus cúm.

Những dấu hiệu cảm cúm cảnh báo biến chứng nguy hiểm

Mặc dù đa phần các trường hợp cảm cúm có thể tự hồi phục sau một tuần nghỉ ngơi, virus cúm vẫn có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, viêm phế quản cấp hoặc viêm cơ tim. Một trong những dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm hàng đầu là tình trạng khó thở, thở gấp, cảm giác nặng ngực hoặc đau nhói ngực mỗi khi hít sâu.

Dấu hiệu đáng ngại khác là sốt cao kéo dài trên 4 ngày hoặc tình trạng sốt tái phát đột ngột sau khi các triệu chứng đã có dấu hiệu thuyên giảm. Cơn ho ngày càng nặng, chuyển từ ho khan sang ho có đờm đặc màu vàng xanh hoặc có vệt máu, cảm giác chóng mặt, lú lẫn, mất định hướng hoặc nôn ói liên tục không thể giữ được nước là những tín hiệu báo động đỏ đòi hỏi sự can thiệp y tế khẩn cấp.

Nhóm đối tượng dễ gặp biến chứng nặng khi bị cảm cúm

Bất kỳ ai cũng có thể mắc cảm cúm, nhưng mức độ nghiêm trọng và nguy cơ xuất hiện biến chứng không đồng đều ở mọi người. Trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi, cùng với người cao tuổi từ 65 tuổi trở lên là những đối tượng dễ gặp diễn tiến xấu khi nhiễm virus cúm do hệ miễn dịch còn non nớt hoặc đã suy giảm theo tuổi tác.

Phụ nữ đang mang thai hoặc sau sinh cũng thuộc nhóm đối tượng có nguy cơ cao do những thay đổi sinh lý về hô hấp và miễn dịch trong thai kỳ. Ngoài ra, những người mắc sẵn các bệnh lý mạn tính như hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, đái tháo đường, suy tim, bệnh thận hoặc người có hệ miễn dịch suy giảm cần được giám sát chặt chẽ ngay từ khi xuất hiện những biểu hiện cúm đầu tiên để ngăn ngừa biến chứng đe dọa tính mạng.

Cách chăm sóc và theo dõi sức khỏe người bệnh cảm cúm tại nhà

Nguyên tắc quan trọng nhất trong chăm sóc người mắc cảm cúm là tạo điều kiện để cơ thể nghỉ ngơi tối đa tại không gian thoáng khí, hạn chế làm việc gắng sức. Bù nước và điện giải đầy đủ đóng vai trò then chốt nhằm hạ nhiệt cơ thể và làm loãng đờm dịch hô hấp. Người bệnh nên uống nhiều nước lọc, nước trái cây tươi, nước oresol pha đúng tỷ lệ hoặc ăn cháo súp ấm giàu dinh dưỡng.

Việc vệ sinh đường thở bằng cách súc miệng họng nước muối sinh lý và nhỏ rửa mũi giúp giảm bớt cảm giác nghẹt tắc khó chịu. Người chăm sóc cần thường xuyên đo thân nhiệt, ghi nhận tần số thở và các biểu hiện toàn thân của người bệnh. Khi người bệnh cảm thấy quá khó chịu do sốt cao hay đau nhức, việc sử dụng các biện pháp hỗ trợ cần tuân theo chỉ dẫn của nhân viên y tế để đảm bảo an toàn tối đa cho chức năng gan và thận.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe và tham khảo tổng quát, không thay thế cho chẩn đoán chuyên khoa hoặc phác đồ điều trị của bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng thuốc kháng sinh hoặc thuốc kháng virus mà không có chỉ định từ bác sĩ. Khi dùng bất kỳ thuốc hạ sốt giảm đau nào, cần đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và tham khảo ý kiến dược sĩ hoặc bác sĩ để tránh nguy cơ quá liều gây độc cho cơ thể.

Tóm tắt

Nhận biết sớm các triệu chứng cảm cúm giúp người bệnh có kế hoạch nghỉ ngơi và chăm sóc kịp thời, hạn chế lây lan cho gia đình và cộng đồng. Người bệnh không nên chủ quan tự ý mua thuốc điều trị khi chưa có hướng dẫn y tế. Việc chủ động theo dõi sát diễn tiến sức khỏe và liên hệ bác sĩ khi xuất hiện biểu hiện bất thường là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe và ngăn ngừa rủi ro biến chứng.