Các cấp độ dính thắng lưỡi và dính thắng lưỡi nhẹ có tự hết không?

Các cấp độ dính thắng lưỡi là gì?

Dính thắng lưỡi là tình trạng phanh lưỡi bám quá gần đầu lưỡi hoặc quá ngắn, khiến đầu lưỡi bị giữ chặt vào sàn miệng và giảm tính linh hoạt khi vận động. Đây là một bất thường phát triển phôi thai lành tính xuất hiện ngay từ khi trẻ chào đời và có thể gặp ở nhiều mức độ khác nhau.

Phanh lưỡi bình thường là một nếp niêm mạc mỏng giúp nâng đỡ và định hướng chuyển động của lưỡi. Khi cấu trúc này quá ngắn, dày hoặc xơ hóa, biên độ cử động của lưỡi bị giới hạn, từ đó có thể ảnh hưởng đến khả năng bú mẹ, nuốt thức ăn và sự phát triển âm ngữ sau này của trẻ. Việc đánh giá chính xác mức độ dính thắng lưỡi đóng vai trò then chốt giúp phụ huynh lựa chọn hướng chăm sóc và theo dõi thích hợp.

Bốn cấp độ dính thắng lưỡi theo phân loại y khoa

Trong y khoa, dính thắng lưỡi thường được đánh giá dựa trên khoảng cách từ điểm bám của phanh lưỡi đến đầu lưỡi, phổ biến nhất là theo thang phân loại của Kotlow.

Ở độ một hay mức độ nhẹ, chiều dài tự do của đầu lưỡi từ mười hai đến mười sáu milimet, cử động lưỡi hầu như không bị giới hạn. Độ hai là mức độ trung bình với chiều dài đầu lưỡi tự do từ tám đến mười một milimet, đầu lưỡi có thể hơi tù khi đưa ra trước.

Độ ba là mức độ nặng khi chiều dài tự do chỉ còn từ ba đến bảy milimet, lưỡi khó chạm vòm miệng trên và có hình trái tim khi thè lưỡi. Độ bốn là mức độ rất nặng khi màng hãm bám sát đầu lưỡi dưới ba milimet, khiến lưỡi dính chặt vào sàn miệng và hạn chế cử động rõ rệt.

Dính thắng lưỡi nhẹ có tự hết được không

Về mặt cấu trúc giải phẫu học, màng hãm lưỡi là tổ chức xơ niêm mạc dày nên không thể tự tiêu biến hoặc tự đứt rời theo thời gian. Do đó, tình trạng dính thắng lưỡi nhẹ sẽ không tự biến mất hoàn toàn.

Tuy nhiên, khi trẻ lớn dần, khoang miệng rộng ra và mô liên kết có thể giãn nhẹ phần nào dưới tác động của các cử động bú, nuốt, phát âm. Nhiều trẻ dính thắng lưỡi độ một hoặc độ hai vẫn ăn uống thuận lợi, lên cân đều và phát âm bình thường mà không cần bất kỳ can thiệp phẫu thuật nào. Cha mẹ chỉ cần theo dõi chức năng vận động miệng của trẻ theo từng giai đoạn phát triển.

Dấu hiệu nhận biết dính thắng lưỡi ảnh hưởng đến trẻ

Dính thắng lưỡi có thể biểu hiện qua những khó khăn cơ học trong sinh hoạt hàng ngày của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Khi bú mẹ, trẻ khó ngậm sâu quầng vú, dễ trượt khớp ngậm, phát ra tiếng tặc lưỡi, bú lâu nhưng không no hoặc làm mẹ bị đau nứt đầu ti.

Khi thè lưỡi ra ngoài, đầu lưỡi của trẻ có thể bị kéo lõm lại tạo thành hình trái tim hoặc đường chẻ đôi rõ rệt. Trẻ cũng gặp khó khăn khi đưa lưỡi sang hai bên khóe mép hoặc nâng đầu lưỡi lên chạm vòm họng trên. Ở lứa tuổi tập nói, một số trẻ có thể gặp trở ngại khi phát âm các phụ âm cần độ linh hoạt cao của đầu lưỡi.

Thời điểm và phương pháp xử trí dính thắng lưỡi

Quyết định can thiệp cắt thắng lưỡi không chỉ dựa vào hình thái giải phẫu mà phụ thuộc chủ yếu vào mức độ ảnh hưởng chức năng. Đối với trẻ sơ sinh bị dính thắng lưỡi gây khó khăn cho việc bú mẹ, sụt cân hoặc khiến mẹ đau đớn kéo dài, thủ thuật cắt dính thắng lưỡi thường được khuyến nghị thực hiện sớm.

Thủ thuật cắt màng hãm lưỡi ở trẻ nhỏ diễn ra nhanh, ít đau và trẻ có thể bú lại ngay sau can thiệp. Trường hợp dính thắng lưỡi nhẹ không gây trở ngại bú nuốt, bác sĩ thường khuyên tiếp tục theo dõi cho đến khi trẻ tập nói để đánh giá thêm trước khi quyết định can thiệp.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức sức khỏe thường thức và không thay thế cho chẩn đoán y khoa. Phụ huynh tuyệt đối không tự ý dùng vật sắc nhọn cắt, bấm hay day kéo mạnh phanh lưỡi của trẻ tại nhà vì tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng, chảy máu khó cầm và tổn thương mô mềm nguy hiểm. Khi nhận thấy trẻ khó bú, chậm tăng cân hoặc cử động lưỡi bất thường, gia đình cần đưa trẻ đến bệnh viện để bác sĩ chuyên khoa nhi hoặc tai mũi họng thăm khám trực tiếp.

Tóm tắt

Dính thắng lưỡi ở trẻ nhỏ có nhiều mức độ khác nhau và trường hợp nhẹ thường không gây nguy hiểm tức thì. Phụ huynh không nên quá lo lắng hay vội vàng can thiệp khi chưa có chỉ định từ bác sĩ. Việc đưa trẻ đi kiểm tra định kỳ tại các cơ sở y tế chuyên khoa sẽ giúp xác định chính xác mức độ dính thắng lưỡi, từ đó lựa chọn giải pháp theo dõi hoặc xử trí phù hợp nhất cho sự phát triển của trẻ.