Các biện pháp hữu hiệu phòng ngừa Covid-19 trong cộng đồng

Phòng ngừa Covid-19 là gì?

Covid-19 là bệnh lý nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do chủng virus corona mới gây ra, được ghi nhận lần đầu vào cuối năm 2019. Phương thức lây truyền chủ yếu của virus là qua các giọt bắn hô hấp phát sinh khi người bệnh ho, hắt hơi, trò chuyện, hoặc qua các hạt khí dung lơ lửng trong không gian kín kém thông gió. Ngoài ra, việc chạm tay vào các bề mặt bị vấy nhiễm mầm bệnh rồi vô tình đưa lên mắt, mũi hoặc miệng cũng là một con đường lây truyền gián tiếp thường gặp.

Các triệu chứng thường gặp khi mắc bệnh bao gồm sốt, ho khan, đau rát họng, nghẹt mũi, mệt mỏi, mất khứu giác tạm thời hoặc đau nhức cơ bắp. Đa số người bệnh có thể hồi phục sau vài ngày nghỉ ngơi, tuy nhiên một số trường hợp vẫn có nguy cơ tiến triển viêm phổi cấp, suy hô hấp hoặc tổn thương đa cơ quan nếu không được kiểm soát tốt. Do đó, việc hiểu rõ và duy trì các biện pháp phòng bệnh thường quy là chìa khóa để giữ vững an toàn sức khỏe hô hấp.

Bảo vệ đường hô hấp và giữ vệ sinh bàn tay thường xuyên

Đeo khẩu trang đúng quy cách tại nơi công cộng, trên phương tiện giao thông và trong không gian kín giúp ngăn chặn hiệu quả các giọt bắn chứa mầm bệnh phát tán ra môi trường xung quanh. Khẩu trang cần che kín cả mũi và miệng, ôm sát khuôn mặt mà không tạo khoảng hở lớn. Khi sử dụng, người dân tránh chạm tay vào bề mặt ngoài của khẩu trang để hạn chế nguy cơ lây lan virus ngược vào tay. Đối với khẩu trang y tế dùng một lần, cần vứt bỏ vào thùng rác có nắp đậy ngay sau khi tháo ra, còn khẩu trang vải cần được giặt sạch và phơi khô sau mỗi ngày sử dụng.

Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước chảy trong ít nhất hai mươi đến ba mươi giây là thói quen vệ sinh đơn giản nhưng vô cùng hữu hiệu. Thời điểm cần ưu tiên rửa tay bao gồm sau khi ho, hắt hơi, sau khi chạm vào các bề mặt dùng chung ở nơi công cộng, trước khi ăn và trước khi chạm tay lên vùng mắt, mũi, miệng. Trong trường hợp không có xà phòng và nước sạch, dung dịch sát khuẩn tay nhanh chứa nồng độ cồn tối thiểu 60 phần trăm là giải pháp thay thế phù hợp. Thao tác xoa cồn cần bao phủ toàn bộ lòng bàn tay, mu bàn tay, kẽ ngón và đầu ngón tay cho đến khi dung dịch khô hoàn toàn.

Cải thiện thông khí không gian sống và vệ sinh bề mặt tiếp xúc

Virus SARS-CoV-2 có thể lơ lửng trong không khí tại những không gian kín, kém lưu thông khí trong một khoảng thời gian nhất định. Do đó, việc cải thiện sự thông thoáng cho nhà ở, văn phòng làm việc và trường học đóng vai trò quan trọng trong việc làm loãng nồng độ virus. Người dân nên thường xuyên mở cửa sổ, cửa ra vào để đón không khí tự nhiên, tránh bật điều hòa ở nhiệt độ quá thấp hoặc đóng kín cửa phòng suốt cả ngày. Việc sử dụng quạt hút thông gió hoặc máy lọc không khí có màng lọc hiệu suất cao cũng hỗ trợ làm sạch môi trường sống hiệu quả.

Bên cạnh việc làm thông thoáng phòng, việc khử khuẩn định kỳ các bề mặt tiếp xúc thường xuyên cũng không nên xem nhẹ. Các vật dụng quen thuộc như tay nắm cửa, lan can cầu thang, công tắc điện, bàn phím máy tính và điện thoại di động cần được lau chùi bằng dung dịch tẩy rửa hoặc cồn sát khuẩn thông dụng. Thói quen vệ sinh bề mặt sạch sẽ giúp ngăn ngừa đường lây gián tiếp khi vô tình chạm tay vào vật phẩm nhiễm virus rồi đưa lên niêm mạc mắt, mũi, miệng.

Chủ động tiêm chủng vắc xin phòng bệnh đầy đủ

Tiêm chủng vắc xin Covid-19 là biện pháp chủ động và then chốt giúp xây dựng hàng rào miễn dịch vững chắc cho cơ thể. Mặc dù vắc xin không thể loại trừ tuyệt đối nguy cơ lây nhiễm do các biến thể liên tục thay đổi, tiêm đủ các mũi cơ bản và mũi nhắc lại theo khuyến cáo giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ chuyển biến nặng, nguy cơ suy hô hấp cấp và giảm tỷ lệ tử vong. Kháng thể sinh ra từ vắc xin hỗ trợ cơ thể nhận diện và tiêu diệt virus nhanh chóng hơn khi không may tiếp xúc với nguồn lây.

Người dân, đặc biệt là nhóm đối tượng có nguy cơ cao như người cao tuổi, người có bệnh nền mạn tính gồm đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và phụ nữ mang thai, cần tham khảo ý kiến bác sĩ để cập nhật lịch tiêm chủng phù hợp. Việc hoàn thành các liều vắc xin đúng thời hạn không chỉ bảo vệ bản thân người tiêm mà còn góp phần giảm tải áp lực cho hệ thống y tế cộng đồng.

Nâng cao thể trạng và củng cố hàng rào miễn dịch tự nhiên

Một hệ miễn dịch khỏe mạnh là yếu tố tự nhiên giúp cơ thể chống lại sự tấn công của các tác nhân gây bệnh đường hô hấp, trong đó có virus corona. Chế độ dinh dưỡng hàng ngày cần cân đối đầy đủ bốn nhóm dưỡng chất thiết yếu gồm chất đạm, chất béo, bột đường, vitamin và khoáng chất. Việc bổ sung nhiều rau xanh, trái cây tươi giàu vitamin C, vitamin A, kẽm và uống đủ nước mỗi ngày giúp tăng cường sức đề kháng và giữ ẩm cho niêm mạc đường thở.

Bên cạnh dinh dưỡng, việc duy trì lối sống lành mạnh đóng vai trò không kém phần quan trọng. Người dân nên dành thời gian tập thể dục thể thao điều độ, ngủ đủ giấc từ bảy đến tám tiếng mỗi ngày và tránh tình trạng căng thẳng kéo dài. Ngoài ra, việc hạn chế tiêu thụ rượu bia, bỏ thói quen hút thuốc lá cũng giúp bảo vệ chức năng phổi, từ đó giảm thiểu tác động tiêu cực nếu không may nhiễm virus SARS-CoV-2. Khi có biểu hiện mệt mỏi hoặc suy giảm thể lực, việc nghỉ ngơi hợp lý là điều cần thiết để cơ thể tự phục hồi.

Lưu ý an toàn

Các biện pháp phòng ngừa mang tính hỗ trợ giảm thiểu rủi ro lây nhiễm chứ không thể bảo đảm loại trừ hoàn toàn nguy cơ mắc bệnh. Người dân tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc kháng virus, kháng sinh hoặc thuốc xông truyền miệng khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Khi xuất hiện các dấu hiệu trở nặng như khó thở, đau tức ngực liên tục, tím tái môi đầu ngón tay hoặc sốt cao kéo dài không hạ, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Tóm tắt

Phòng ngừa Covid-19 đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa vệ sinh cá nhân, thói quen sinh hoạt và ý thức bảo vệ cộng đồng. Việc chủ động tiêm chủng và duy trì môi trường sống thông thoáng giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh cũng như hạn chế biến chứng nặng. Khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ, mỗi cá nhân cần bình tĩnh theo dõi và liên hệ cơ sở y tế để được tư vấn chăm sóc đúng cách.